Mahabharata · Chapter 1.41

evamuktaḥ sa tejasvī śṛṅgī kopasamanvitaḥ /
mṛtadhāraṃ guruṃ śrutvā paryatapyata manyunā //

sa ta kṛśamakṣiprekṣya sūnṛtāṃ vācamutsṛjan /
apṛcchattaṃ kathaṃ tātaḥ sarvabhūtahite rataḥ //

ananyacetāḥ satataṃ viṣṇuṃ davematoṣayat / vanyānnabhojī satataṃ munirmaunavrate sthitaḥ /
evambhūtaḥ sa tejasvī sa me'dya mṛtadhārakaḥ //
kṛśa uvāca /

rājñā parikṣitā tāta mṛgayāṃ paridhāvatā /
avasaktaḥ pituste'dya mṛtaḥ skandhe bhujaṅgamaḥ //
śṛṅgyuvāca /

kiṃ me pitrā kṛtaṃ tasya rājño'niṣṭaṃ durātmanaḥ /
brūhi tatkṛśa tattvena paśya me tapaso balam //
kṛśa uvāca /

sa rājā mṛgayāṃ yātaḥ parikṣidabhimanyujaḥ /
sasāra mṛgamekākī viddhvā bāṇena śīghragam //

na cāpaśyanmṛgaṃ rājā caraṃstasminmahāvane /
pitaraṃ te sa dṛṣṭvaiva papracchānabhibhāṣiṇam //

taṃ sthāṇubhūtaṃ tiṣṭhantaṃ kṣutpipāsāśramāturaḥ /
punaḥpunarmṛgaṃ naṣṭaṃ prapaccha pitaraṃ tava //

sa ca maunavratopeto naiva taṃ pratyabhāṣata /
tasya rājā dhanuṣkoṭyā sarpaṃ skandhe samāsajat //

śṛṅgiṃstava pitā so'pi tathaivāste yatavrataḥ /
so'pi rājā svanagaraṃ prasthito gajasāhvayam //
sautiruvāca /

śrutvaivamṛṣiputrastu śavaṃ skandhe pratiṣṭhitam /
kopasaṃraktanayanaḥ prajvalanniva manyunā //

āviṣṭaḥ sa hi kopena śaśāpa nṛpatiṃ tadā /
vāryupaspṛśya tejasvī krodhavegabalātkṛtaḥ //
śṛṅgyuvāca /

yo'sau vṛddhasya tātasya tathā kṛcchragatasya ha /
skandhe mṛtaṃ samāsrākṣītpannagaṃ rājakilviṣī //

taṃ pāpamatisankruddhastakṣakaḥ pannageśvaraḥ /
āśīviṣastigmatejā madvākyabalacoditaḥ //

saptarātrādito netā yamasya sadanaṃ prati /
dvijānāmavamantāraṃ kurūṇāmayaśaskaram //
sautiruvāca /

iti śaptvātisankruddhaḥ śṛṅgī pitaramabhyagāt /
āsīnaṃ grovraje tasminvahantaṃ śavapannagam //

sa tamalakṣya pitaraṃ śṛṅgī skandhagatena vai /
śavena bhujagenāsīdbhūyaḥ krodhasamākulaḥ //

duḥkhāccāśrūṇi mumuce pitaraṃ cedamabravīt /
śrutvemāṃ dharṣaṇāṃ tāta tava tena durātmanā //

rājñā parikṣitā kopādaśapaṃ tamahaṃ nṛpam / yathārhati sa evograṃ śāpaṃ kurukulādhamaḥ /
saptame'hani taṃ pāpaṃ takṣakaḥ pannagottamaḥ //

vaivasvatasya sadanaṃ netā paramadāruṇam /
sautiruvāca /
tamabravītpitā brahmaṃstathā kopasamanvitam //
śamīka uvāca /

na me priyaṃ kṛtaṃ tāta naiṣa dharmastapasvinām /
vayaṃ tasya narendrasya viṣaye nivasāmahe //

nyāyato rakṣitāstena tasya pāpaṃ na rocaye /
sarvathā vartamānasya rājño hyasmadvidhaiḥ sadā //

kṣantavyaṃ putra dharmo hi hato hanti na saṃśayaḥ /
yadi rājā na saṃrakṣetpīḍā naḥ paramā bhavet //

na śaknuyāma carituṃ dharmaṃ putra yathāsukham /
rakṣamāṇā vayaṃ tāta rājabhirdharmadṛṣṭibhiḥ //

carāmo vipulaṃ dharmaṃ teṣāṃ bhāgo'sti dharmataḥ /
sarvathā vartamānasya rājñaḥ kṣantavyameva hi //

parikṣittu viśeṣeṇa yathā'sya prapitāmahaḥ /
rakṣatyasmāṃstathā rājñā rakṣitavyāḥ prajā vibho //

arājake janapade doṣā jāyanti vai sadā /
udvṛttaṃ satataṃ lokaṃ rājā daṇḍena śāsti vai //

daṇḍātpratibhayaṃ bhūyaḥ śāntirutpadyate tadā /
nodvignaścarate dharmaṃ nodvignaścarate kriyām //

rājñā pratiṣṭhito dharmo dharmātsvargaḥ pratiṣṭhitaḥ /
rājño yajñakriyāḥ sarvā yajñāddevāḥ pratiṣṭhitāḥ //

devādvṛṣṭiḥ pravarteta vṛṣṭeroṣadhayaḥ smṛtāḥ /
oṣadhibhyo manuṣyāṇāṃ dhārayansatataṃ hitam //

manuṣyāṇāṃ ca yo dhātā rājā rājyakaraḥ punaḥ /
daśaśrotriyasamo rājā ityevaṃ manurabravīt //

teneha kṣudhitenaitya śrāntena mṛgalipsunā /
ajānatā kṛtaṃ manye vratametadidaṃ mama //

kasmādidaṃ tvayā bālyātsahasā duṣkṛtaṃ kṛtam /
na hyarhati nṛpaḥ śāpamasmattaḥ putra sarvathā //