Mahabharata · Chapter 1.40

jaratkāruriti khyāto yastvayā sūtanandana /
icchāmi tadahaṃ śrotuṃ ṛṣestasya mahātmanaḥ //

kiṃ kāraṇaṃ jaratkārornāmaitatprathitaṃ bhuvi /
jaratkāruniruktiṃ tvaṃ yathāvadvaktumarhasi //
sautiruvāca /

jareti kṣayamāhurvai dāruṇaṃ kārusañjñitam /
śarīraṃ kāru tasyāsīttatsa dhīmāñśanaiḥśanaiḥ //

kṣapayāmāsa tīvreṇa tapasetyata ucyate /
jaratkāruriti brahmanvāsukerbhaginī tathā //

evamuktastu dharmātmā śaunakaḥ prāhasattadā /
ugraśravasamāmantrya upapannamiti bruvan //
śaunaka uvāca /

uktaṃ nāma yathā pūrvaṃ sarvaṃ tacchrutavānaham / yathā tu jāto hyāstīka etadicchāmi veditum /
tacchrutvā vacanaṃ tasya sautiḥ provāca śāstrataḥ //
sautiruvāca /

sandiśya pannagānsarvānvāsukiḥ susamāhitaḥ /
svasāramudyamya tadā jaratkārumṛṣiṃ prati //

atha kālasya mahataḥ sa muniḥ saṃśitavrataḥ /
tapasyabhirato dhīmānsa dārānnābhyakāṅkṣata //

sa tūrdhvaretāstapasi prasaktaḥ svādhyāyavānvītabhayaḥ kṛtātmā /
cacāra sarvāṃ pṛthivīṃ mahātmā na cāpi dārānmanasādhyakāṅkṣat //

tato'parasminsamprāpte kāle kasmiṃścideva tu /
parikṣinnāma rājāsīdbrahmankauravavaṃśajaḥ //

yathā pāṇḍurmahābāhurdhanurdharavaro yudhi /
babhūva mṛgayāśīlaḥ purāsya prapitāmahaḥ //

tathā vikhyātavām̐lloke parīkṣidabhimanyujaḥ / mṛgānvidhyanvarāhāṃśca tarakṣūnmahiṣāṃstathā /
anyāṃśca vividhānvanyāṃścacāra pṛthivīpatiḥ //

sa kadācinmṛgaṃ viddhvā bāṇenānataparvaṇā /
pṛṣṭhato dhanurādāya sasāra gahane vane //

yathaiva bhagavānrudro viddhvā yajñamṛgaṃ divi /
anvagacchaddhanuṣpāṇiḥ paryanveṣṭumitastataḥ //

na hi tena mṛgo viddho jīvangacchati vai vane /
pūrvarūpaṃ tu tattūrṇaṃ tasyāsītsvargatiṃ prati //

parikṣito narendrasya viddho yannaṣṭavānmṛgaḥ /
dūraṃ cāpahṛtastena mṛgeṇa sa mahīpatiḥ //

pariśrāntaḥ pipāsārta āsasāda muniṃ vane /
gavāṃ pracāreṣvāsīnaṃ vatsānāṃ mukhaniḥsṛtam //

bhūyiṣṭhamupayuñjānaṃ phenamāpibatāṃ payaḥ /
tamabhidrutya vegena sa rājā saṃśitavratam //

apṛcchaddhanurudyamya taṃ muniṃ kṣucchramānvitaḥ /
bhobho brahmannahaṃ rājā parīkṣidabhimanyujaḥ //

mayā viddho mṛgo naṣṭaḥ kaccittaṃ dṛṣṭavānasi /
sa munistaṃ tu novāca kiñcinmaunavrate sthitaḥ //

tasya skandhe mṛtaṃ sarpaṃ kruddho rājā samāsajat /
samutkṣipya dhanuṣkoṭyā sa cainaṃ samupaikṣata //

na sa kiñciduvācainaṃ śubhaṃ vā yadi vā'śubham / sa rājā krodhamutsṛjya vyathitastaṃ tathāgatam /
dṛṣṭvā jagāma nagaramṛṣistvāsīttathaiva saḥ //

na hi taṃ rājaśārdūlaṃ kṣamāśīlo mahāmuniḥ /
svadharmanirataṃ bhūpaṃ samākṣipto'pyadharṣayat //

na hi taṃ rājaśārdūlastathā dharmaparāyaṇam /
jānāti bharataśreṣṭhastata enamadharṣayat //

taruṇastasya putro'bhūttigmatejā mahātapāḥ /
śṛṅgī nāma mahākrodho duṣpasādomahāvrataḥ //

sa devaṃ paramāsīnaṃ sarvabhūtahite ratam /
brahmāṇamupatasthe vai kāle kāle suṃsayataḥ //

satena samanujñāto brahmaṇā gṛhameyivān /
sakhyoktaḥ krīḍamānena sa tatra hasatā kila //

saṃrambhātkopano'tīva viṣakalpo muneḥ sutaḥ / uddiśya pitaraṃ tasya yacchrutvā roṣamāharat /
ṛṣiputreṇa narmārthe kṛśena dvijasattama //
kṛśa uvāca /

tejasvinastava pitā tathaiva ca tapasvinaḥ /
śavaṃ skandhena vahati mā śṛṅgingarvito bhava //

vyāharatsvṛṣiputreṣu mā sma kiñcidvaco vada /
asmadvidheṣu siddheṣu brahmavitsu tapasviṣu //

kva te puruṣamānitvaṃ kva te vācastathāvidhāḥ /
darpajāḥ pitaraṃ draṣṭā yastvaṃ śavadharaṃ tathā //

pitrā ca tava tatkarma nānurūpamivātmanaḥ /
kṛtaṃ munijanaśreṣṭha yenāhaṃ bhṛśaduḥkhitaḥ //