Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 1.29

1.29.1

tasya kaṇṭhamanuprāpto brāhmaṇaḥ saha bhāryayā /
dahandīpta ivāṅgārastamuvācāntarikṣagaḥ //

1.29.2

dvijottama vinirgaccha tūrṇamāsyādapāvṛtāt /
na hi me brāhmaṇo vadhyaḥ pāpeṣvapi rataḥ sadā //
sautiruvāca /

1.29.3

bruvāṇamevaṃ garuḍaṃ brāhmaṇaḥ pratyabhāṣata /
niṣādī mama bhāryeyaṃ nirgacchatu mayā saha //
garuḍa uvāca /

1.29.4

etāmapi niṣādīṃ tvaṃ parigṛhyāśu niṣpata /
tūrṇaṃ sambhāvayātmānamajīrṇaṃ mama tejasā //
sautiruvāca /

1.29.5

tataḥ sa vipro niṣkrānto niṣādīsahitastadā /
vardhayitvā ca garuḍamiṣṭaṃ deśaṃ jagāma ha //

1.29.6

sahabhārye viniṣkrānte tasminvipre sa pakṣirāṭ /
vitatya pakṣāvākāśamutpapāta manojavaḥ //

1.29.7

tato'paśyatsvapitaraṃ pṛṣṭaścākhyātavānpituḥ /
yathānyāyamameyātmā taṃ covāca mahānṛṣiḥ //
kaśyapa uvāca /

1.29.8

kaccidvaḥ kuśalaṃ nityaṃ bhojane bahulaṃ suta /
kaccicca mānuṣe loke tavānnaṃ vidyate bahu //
kva gantāsyativegena mama tvaṃ vaktumarhasi //
garuḍa uvāca /

1.29.9

mātā me kuśalā śaśvattathā bhrātā tathā hyaham /
na hi me kuśalaṃ tāta bhojane bahule sadā //

1.29.10

ahaṃ hi sarpaiḥ prahitaḥ somamāhartumuttamam /
mahāturdāsyavimokṣārthamāhariṣye tamadya vai //

1.29.11

mātrā cātra samādiṣṭo niṣādānbhakṣayeti ha /
na ca me tṛptirabhavadbhakṣayitvā sahasraśaḥ //

1.29.12

tasmādbhakṣyaṃ tvamaparaṃ bhagavanpradiśasva me /
yadbhuktvā'mṛtamāhartuṃ samartaḥ syāmahaṃ prabho //

1.29.13

kṣutpipāsāvighātārthaṃ bhakṣyamākhyātu me bhavān /
kaśyapa uvāca /
idaṃ saro mahāpuṇyaṃ devaloke'pi viśrutam //

1.29.14

yatra kūrmāgrajaṃ hastī sadā karṣatyavāṅmukhaḥ /
tayorjanmāntare vairaṃ sampravakṣyāmyasoṣataḥ //

1.29.15

tanme tattvaṃ nibodhasya yatpramāṇau ca tāvubhau /
śṛṇu tvaṃ vatsa bhadraṃ te kathāṃ vairāgyavardhinīm //

1.29.16

pitrorarthavibhāge vai samutpannāṃ purāṇḍaja / āsīdvibhāvasurnāma maharṣiḥ kopano bhṛśam //

1.29.17

bhrātā tasyānujaścāsītsupratīko mahātapāḥ /
sa necchati dhanaṃ bhrātrā sahaikasthaṃ mahāmuniḥ //

1.29.18

vibhāgaṃ kīrtayatyeva supratīko hi nityaśaḥ /
athābravīcca taṃ bhrātā supratīkaṃ vibhāvasuḥ //

1.29.19

vibhāge bahavo doṣā bhaviṣyanti mahātapaḥ / vibhāgaṃ bahavo mohātkartumicchanti nityaśaḥ /
tato vibhaktāstvanyonyaṃ nādriyante'rthamohitāḥ //

1.29.20

tataḥ svārthaparānmūḍhānpṛthagbhūtānsvakairdhanaiḥ /
viditvā bhedayantyetānamitrā mitrarūpiṇaḥ //

1.29.21

viditvā cāpare bhinnānantareṣu patantyatha /
bhinnānāmatulo nāśaḥ kṣiprameva pravartate //

1.29.22

tasmādvibhāgaṃ bhrātṝṇāṃ na praśaṃsanti sādhavaḥ /
evamuktaḥ supratīko bhāgaṃ kīrtayate'niśam //

1.29.23

evaṃ nirbadhyamānastu śaśāpainaṃ vibhāvasuḥ / guruśāstre'nibaddhānāmanyonyenābhiśaṅkinām //

1.29.24

niyantu na hi śakyastvaṃ bhedato dhanamicchasi /
yasmāttasmātsupratīka hastitvaṃ samavāpsyasi //
kaśyapa uvāca /

1.29.25

śaptastvevaṃ supratīko vibhāvasumathābravīt /
tvamapyantarjalacaraḥ kacchapaḥ sambhaviṣyasi //

1.29.26

evamanyonyaśāpāttau supratīkavibhāvasū /
gajakacchapatāṃ prāptāvarthārthaṃ mūḍhacetasau //

1.29.27

roṣadoṣānuṣaṅgeṇa tiryagyonigatāvapi /
parasparadveṣaratau pramāṇabaladarpitau //

1.29.28

sarasyasminmahākāyau pūrvavairānusāriṇau /
tayoranyataraḥ śrīmānsamupaiti mahāgajaḥ //

1.29.29

yasya bṛṃhitaśabdena kūrmo'pyantarjaleśayaḥ /
utthito'sau mahākāyaḥ kṛtsnaṃ vikṣobhayansaraḥ //

1.29.30

taṃ dṛṣṭvā'veṣṭitakaraḥ patatyeṣa gajo jalam /
dantahastāgralāṅgūlapādavegena vīryavān //

1.29.31

vikṣobhayaṃstato nāgaḥ saro bahujhaṣākulam /
kūrmo'pyabhyudyataśirā yuddhāyābhyeti vīryavān //

1.29.32

ṣaḍucchrito yojanāni gajastaddviguṇāyataḥ /
kūrmastriyojanotsedho daśayojanamaṇḍalaḥ //

1.29.33

tāvubhau yuddhasammattau parasparavadhaiṣiṇau /
upayujyāśu karmedaṃ sādhaye hitamātmanaḥ //

1.29.34

mahābhraghanasankāśaṃ taṃ bhuktvāmṛtamānaya /
mahāgirisamaprakhyaṃ ghorarūpaṃ ca hastinam //
sautiruvāca /

1.29.35

ityuktvā garuḍaṃ so'tha māṅgalyamakarottadā /
yudhyataḥ saha devaiste yuddhe bhavatu maṅgalam //

1.29.36

pūrṇakumbho dvijā gāvo yaccānyatkiñciduttamam /
śubhaṃ svastyayanaṃ cāpi bhaviṣyati tavāṇḍajā //

1.29.37

yudhyamānasya saṅgrāme devaiḥ sārdhaṃ mahābala /
ṛco yajūṃṣi sāmāni pavitrāṇi havīṃṣi ca //

1.29.38

rahasyāni ca sarvāṇi sarve vedāśca te balam / vardhayiṣyanti samare bhaviṣyati khagottama /
ityukto garuḍaḥ pitrā gatastaṃ hvadamantikāt //

1.29.39

apaśyannirmalajalaṃ nānāpakṣisamākulam /
sa tatsmṛtvā piturvākyaṃ bhīmavego'ntarikṣagaḥ //

1.29.40

nakhena gajamekena kūrmamekena cākṣipat /
sadhutpapāta cākāśaṃ tata uccairvihaṅgamaḥ //

1.29.41

so'lambaṃ tīrthaṇāsādya devavṛkṣānupāgamat /
te bhītāḥ samakampanta tasya pakṣānilāhatāḥ //

1.29.42

na no bhañjyāditi tadā divyāḥ kanakaśākhinaḥ /
pracalāṅgānsa tāndṛṣṭvā manorathaphaladrumān //

1.29.43

anyānatularūpāṅgānupacakrāma khecaraḥ / kāñcanai rājataiścaiva phalairvaidūryaśākhinaḥ /
sāgarāmbuparikṣiptānbhrājamānānmahādrumān //

1.29.44

teṣāṃ madhye mahānāsītpādapaḥ sumanoharaḥ /
sahasrayojanotsedho bahuśākhāsamanvitaḥ //

1.29.45

khagānāmālayo divyo nāmnā rauhiṇapādapaḥ /
yasya chāyāṃ samāśritya sadyo bhavati nirvṛtaḥ; //

1.29.46

tamuvāca khagaśreṣṭhaṃ tatra rauhiṇapādapaḥ /
atipravṛddhaḥ samuhānāpatantaṃ manojavam //
rauhiṇa uvāca /

1.29.47

yaiṣā mama mahāśākhā śatayojanamāyatā /
etāmāsthāya śākhāṃ tvaṃ khādemau gajakacchapau //
sautiruvāca /

1.29.48

tato drumaṃ patagasahasrasevitaṃ mahīdharapratimavapuḥ prakampayan /
khagottamo drutamabhipatya vegavā- nbabhañja tāmaviralapatrasañcayām //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc