Mahabharata · Chapter 1.258

purataḥ kṛcchrakālasya dhīmāñjāgarti puruṣaḥ /
sa kṛcchrakālaṃ samprāpya vyathāṃ naivaiti karhicit //

yastu kṛcchramanuprāptaṃ vicetā nāvabudhyate /
sakṛcchrakāle vyathito na śreyo vindate mahat //
sārisṛkva uvāca /

dhīrastvamasi medhāvī prāṇakṛcchramidaṃ ca naḥ /
prājñaḥ śūro bahūnāṃ hi bhavatyeko na saṃśayaḥ //
stambamitra uvāca /

jyeṣṭhastāto bhavati vai jyeṣṭho muñcati kṛcchrataḥ /
jyeṣṭhaścenna prajānāti nīyānkiṃ kariṣyati //
droṇa uvāca /

hiraṇyaretāstvarito jalannāyāti naḥ kṣayam /
saptajihvānanaḥ krūro lihāno visarpati //
vaiśampāyana uvāca /

evaṃ sambhāṣya te'nyonyaṃ mandapālasya putrakāḥ /
tuṣṭuvuḥ prayatā bhūtvā yathā'gniṃ śṛṇu pārthiva //
jaritāriruvāca /

ātmā'si vāyorjvalana śarīramasi vīrudhām /
yonirāpaśca te śukraṃ yonistvamasi cāmbhasaḥ //

ūrdhvaṃ cādhaśca sarpanti pṛṣṭhataḥ pārśvatastathā /
arciṣaste mahāvīrya raśyamaḥ savituryathā //
sārisṛkka uvāca /

mātā praṇaṣṭā pitaraṃ na vidmaḥ pakṣā jātā nai no dhūmaketo /
na nastrātā vidyate vai tvadanya- stasmādasmāṃstrāhi bālāṃstvamagne //

yadagne te śivaṃ rūpaṃ ye ca te sapta hetayaḥ /
tena naḥ paripāhi tvamārtānnaḥ śaraṇaiṣiṇaḥ //

tvamevaikastapase japtavedo nānyastaptā vidyate goṣu deva /
ṛṣīnasmānbālakānpālayasva pareṇāsmānprehi vai havyavāha //
stambamitra uvāca /

sarvamagne tvamevaikastvayi sarvamidaṃ jagat /
tvaṃ dhārayasi bhūtāni bhuvanaṃ tvaṃ bibharṣi ca //

tvamagnirhavyavāhastvaṃ tvameva paramaṃ haviḥ /
manīṣiṇastvāṃ jānanti bahudhā caikadhāpi ca //

sṛṣṭvā lokāṃstrīnimānhavyavāha kāle prāpte pacasi punaḥ samiddhaḥ /
tvaṃ sarvasya bhuvanasya prasūti- stvamevāgne bhavasi punaḥ pratiṣṭhā //
droṇa uvāca /

tvamannaṃ prāṇibhirbhuktamantarbhūto jagatpate /
nityapravṛddhaḥ pacasi tvayi sarvaṃ pratiṣṭhitam //

sūryo bhūtvā raśmibhirjātavedo bhūmerambho bhūmijātānrasāṃśca /
viśvānādāya punarutsṛjya kāle dṛṣṭvā vṛṣṭyā bhāvayasīha śukra //

tvatta etāḥ punaḥ śukra vīrudho haritacchadāḥ /
jāyante puṣkariṇyaśca subhadraśca mahodadhiḥ //

idaṃ vai sadma tigmāṃśo varuṇasya parāyaṇam /
śivastrātā bhavāsmākaṃ mā'smānadya vināśaya //

piṅgākṣa lohitagrīva kṛṣṇavartmanhutāśana /
pareṇa prehi muñcāsmānsāgarasya gṛhāniva //
vaiśampāyana uvāca /

evamukto jātavedā droṇena brahmavādinā /
droṇamāha pratītātmā mandapālapratijñayā //
agniruvāca /

ṛṣirdroṇastvamasi vai brahmaitadvyāhṛtaṃ īpsitaṃ te kariṣyāmi na ca te

mandapālena vai yūyaṃ mama pūrvaṃ niveditāḥ /
varjayeḥ putrakānmahyaṃ dahandāvamiti sma ha //

tasya tadvacanaṃ droṇa tvayā yacceha bhāṣitam / ubhayaṃ me garīyastu brūhi kiṃ karavāṇi te /
bhṛśaṃ prīto'smi bhadraṃ te brahmaṃstotreṇa sattama //
droṇa uvāca /

ime mārjārakāḥ śukra nityamudvejayanti naḥ /
etānkuruṣva dagdhāṃstvaṃ hutāśana sabāndhavān //
vaiśampāyana uvāca /

tathā tatkṛtavānagnirabhyanujñāya śārṅgakān /
dadāha khāṇḍavaṃ dāvaṃ samiddho janamejaya //