Mahabharata · Chapter 1.248

indraprasthe vasantaste jaghruranyānnarādhipān /
śāsanāddhṛtarāṣṭrasya rājñaḥ śāntanavasya ca //

āśritya dharmarājānaṃ sarvaloko'vasatsukham /
puṇyalakṣaṇakarmāṇaṃ svadehamiva dehinaḥ //

sa samaṃ dharmakāmārthānsiṣeve bharatarṣabha /
trīnivātmasamānbandhūnnītimāniva mānayan //

teṣāṃ samavibhaktānāṃ kṣitau dehavatāmiva /
babhau dharmārthakāmānāṃ caturtha iva pārthivaḥ //

adhyetāraṃ paraṃ vedānprayoktāraṃ mahādhvare /
rakṣitāraṃ śubhām̐llokām̐llobhire taṃ janādhipam //

adhiṣṭhānavatī lakṣmīḥ parāyaṇavatī matiḥ /
vardhamāno'khilo dharmastenāsītpṛthivīkṣitām //

bhrātṛbhiḥ sahitau rājā caturbhiradhikaṃ babhau /
prayujyamānairvitato vedairiva mahādhvaraḥ //

taṃ tu dhaumyādayo viprāḥ parivāryopatasthire /
bṛhaspatisamā mukhyāḥ prajāpatimivāmarāḥ //

dharmarāje hyatiprītyā pūrṇacandra ivāmale /
prajānāṃ remire tulyaṃ netrāṇi hṛdayāni ca //

na tu kevaladaivena prajā bhāvena remire /
yadbabhūva manaḥkāntaṃ karmaṇā sa cakāra tat //

na hyayuktaṃ na cāsatyaṃ nāsahyaṃ na ca vā'priyam /
bhāṣitaṃ cārubhāṣasya jajñe pārthasya dhīmataḥ //

sa hi sarvasya lokasya hitamātmana eva ca /
cikīrṣansumahātejā reme bharatasattama //

tathā tu muditāḥ sarve pāṇḍavā vigatajvarāḥ /
avasanpṛthivīpālām̐stāpayantaḥ svatejasā //

tataḥ katipayāhasya bībhatsuḥ kṛṣṇamabravīt /
uṣṇāni kṛṣṇa vartante gacchāvo yamunāṃ prati //

suhṛjjanavṛtau tatra vihṛtya madhusūdana /
sāyāhne punareṣyāvo rocatāṃ te janārdana //
vāsudeva uvāca /

kuntīmātarmamāpyetadrocate yadvayaṃ jale /
suhṛjjanavṛtāḥ pārtha viharema yathāsukham //
vaiśampāyana uvāca /

āmantrya tau dharmarājamanujñāpya ca bhārata /
jagmatuḥ pārthagovindau suhṛjjanavṛtau tataḥ //

viharankhāṇḍavaprasthe kānaneṣu ca mādhavaḥ /
puṣpitopavanāṃ divyāṃ dadarśa yamunāṃ nadīm //

tasyāstīre vanaṃ divyaṃ sarvartusumanoharam /
ālayaṃ sarvabhūtānāṃ khāṇḍavaṃ khaḍgacarmabhṛt //

dadarśa kṛtsnaṃ taṃ deśaṃ sahitaḥ savyasācinā /
ṛkṣagomāyuśārdūlavṛkakṛṣṇamṛgānvitam //

śākhāmṛgagaṇairjuṣṭaṃ gajadvīpiniṣevitam /
śakabarhiṇadātyūhahaṃsasārasanāditam //

nānāmṛgasahasraiśca pakṣibhiśca samāvṛtam /
mānārhaṃ tacca sarveṣāṃ devadānavarakṣasām //

ālayaṃ pannagendrasya takṣakasya mahātmanaḥ /
veṇuśālmalibilvātimuktajambvāmracampakaiḥ //

aṅkolapanasāśvatthatālajambīravañjulaiḥ /
ekapadmakatālaiśca śataśaścaiva rauhiṇaiḥ //

nānāvṛkṣaiḥ samāyuktaṃ nānāgulmasamāvṛtam /
vetrakīcakasaṃyuktamāśīviṣaniṣevitam //

vigatārkaṃ mahābhogavitatadrumasaṅkaṭam /
vyāladaṃṣṭrigaṇākīrṇaṃ varjitaṃ sarvamānuṣaiḥ //

rakṣasāṃ bhujagendrāṇāṃ pakṣiṇāṃ ca mahālayam /
khāṇḍavaṃ sumahāprājñaḥ sarvalokavibhāgavit //

dṛṣṭavānsarvalokeśa arjunena samanvitaḥ /
pītāmbaradharo devastadvanaṃ bahudhā caran //

sadrumasya sayakṣasya sabhūtagaṇapakṣiṇaḥ / khāṇḍavasya vināśaṃ taṃ dadarśa madhusūdanaḥ //

vihāradeśaṃ samprāpya nānādrumamanuttamam /
gṛhairuccāvacairyuktaṃ purandarapuropamam //

bhakṣyairbhojyaiśca peyaiśca rasavadbirmahādhanaiḥ /
mālyaiśca vividhairgandhaistathā vārṣmeyapāṇḍavau //

tadā viviśatuḥ pūrṇaṃ ratnairuccāvacaiḥ śubhaiḥ /
yathopajoṣaṃ sarvaśca janaścikrīḍa bhārata //

striyaśca vipulaśroṣṇyaścārupīnapayodharāḥ /
madaskhalitagāminyaścikrīḍurvāmalocanāḥ //

vane kāścijjale kāścitkāścidveśmasu cāṅganāḥ /
yathādeśaṃ yathāprīti cikrīḍuḥ pārthakṛṣṇayoḥ //

vāsudevapriyā nityaṃ satyabhāmā ca bhāminī / draupadī ca subhadrā ca vāsāṃsyābharaṇāni ca /
prāyacchanta mahārāja strīṇāṃ tāḥ sma madotkaṭāḥ //

kāścitprahṛṣṭā nanṛtuścukruśuśca tathā parāḥ /
jahasuśca parā nāryaḥ papuścānyā varāsavam //

rurudhuścāparāstatra prajaghnuśca parasparam /
mantrayāmāsuranyāśca rahasyāni parasparam //

veṇuvīṇāmṛdaṅgānāṃ manojñānāṃ ca sarvaśaḥ /
śabdena pūryate harmyaṃ tadvanaṃ sumaharddhimat //

tasmiṃstadā vartamāno kurudāśārhanandanau /
samīpaṃ jagmatuḥ kañciduddeśaṃ sumanoharam //

tatra gatvā mahātmānau kṛṣṇau parapurañjayau /
mahārhāsanayo rājaṃstatastau sanniṣīdatuḥ //

tatra pūrvavyatītāni vikrāntānītarāṇi ca /
bahūni kathayitvā tau remāte pārthamādhavau //

tatropaviṣṭau muditau nākapṛṣṭhe'śvināviva /
abhyāgacchattadā vipro vāsudevadhanañjayau //

bṛhacchālapratīkāśaḥ prataptakanakaprabhaḥ /
haripiṅgojjvalaśmaśruḥ pramāṇāyāmataḥ samaḥ //

taruṇādityasaṅkāśaścīravāsā jaṭādharaḥ /
padmapatrānanaḥ piṅgastejasā prajvalanniva //

jagāma tau kṛṣṇapārthau didhakṣuḥ khāṇḍavaṃ vanam / upasṛṣṭaṃ tu taṃ kṛṣṇo bhrājamānaṃ dvijottamam /
arjano vāsudevaśca tūrṇamutpatya tasthatuḥ //