Mahabharata · Chapter 1.244

śāsanātpuruṣendrasya balena mahatā balī /
girau raivatake nityaṃ babhūva vipṛthuśravāḥ //

pravāse vāsudevasya tasminhaladharopamaḥ /
sambabhūva tadā goptā purasya puravardhanaḥ //

prāpya pāṇḍavaniryāṇaṃ niryayau vipṛthuśravāḥ /
niśamya puranirghoṣaṃ svamanīkamacodayat //

so'bhipatya tadādhvānaṃ dadarśa puruṣarṣabham /
niḥsṛtaṃ dvārakādvārādaṃśumantamivāmbirāt //

savidyutamivāmbhodaṃ prekṣatāṃ taṃ dhanurdharam /
pārthamānartayodhānāṃ vismayaḥ samapadyata //

udīrṇarathanāgāśvamanīkamabhivīkṣya tat /
uvāca paramaprītā subhadrā bhadrabhāṣiṇī //

sangrahītumabhiprāyo dīrghakālakṛto mama /
yudhyamānasya saṅgrāme rathaṃ tava nararṣabha //

ojastejodyutibalairanvitasya mahātmanaḥ /
pārtha te sārathitvena bhavitā śikṣitāsmyaham //

evamuktaḥ priyāṃ prītaḥ pratyuvāca nararṣabhaḥ /
codayāśvānasaṃsaktānviśtu vipṛthorbalam //

bahubhiryudhyamānasya tāvakānvijighāṃsataḥ /
paśya bāhubalaṃ bhadre śarānvikṣipato mama //
vaiśampāyana uvāca /

evamuktā tadā bhadrā pārthena bharatarṣabha /
cucoda sāśvānsaṃhṛṣṭā te tato viviśurbalam //

tadāhatamahāvādyaṃ samudagradhvajāyutam /
anīkaṃ vipṛthorhṛṣṭaṃ pārthamevānvavartata //

rathairbahuvidhākāraiḥ sadaśvaiśca mahājavaiḥ /
kirantaḥ śaravarṣāṇi parivavrurdhanañjayam //

teṣāmastrāṇi saṃvārya divyāstreṇa mahāstravit /
āvṛṇonmahadākāśaṃ śaraiḥ parapurañjayaḥ //

teṣāṃ bāṇānmahābāhurmukuṭānyaṅgadāni ca /
ciccheda niśitairbāṇaiḥ śarāṃścaiva dhanūṃṣi ca //

yugānīṣānvarūthāni yantrāṇi vividhāni ca /
ajighāṃsanparānpārthaściccheda niśitaiḥ śaraiḥ //

vidhanuṣkānvikavacānvirathāṃśca mahārathān /
kṛtvā pārthaḥ priyāṃ prītaḥ prekṣyatāmityadarśayat //

sā dṛṣṭvā mahadāścaryaṃ subhadrā pārthamabravīt /
avāptārthā'smi bhadraṃ te yāhi pārtha yathāsukham //

sa saktaṃ pāṇḍuputreṇa samīkṣya vipṛthurbalam /
tvaramāṇo'bhisankramya sthīyatāmityabhāṣata //

tataḥ senāpatervākyaṃ nātyavartanta yādavāḥ /
sāgare mārutoddhūtā velāmiva mahormayaḥ //

tato rathavarāttūrṇamavaruhya nararṣabhaḥ /
abhigamya naravyāghraṃ prahṛṣṭaḥ pariṣasvaje //

so'bravītpārthamāsādya dīrghakālamidaṃ tava /
nivāsamabhijānāmi śaṅkhacakragadādharāt //

na me'styaviditaṃ kiñcidyadyadācitaṃ tvayā /
subhadrārthaṃ pralobhena prītastava janārdanaḥ //

prāptasya yatiliṅgena vāsitasya dhanañjaya /
bandhumānasi rāmeṇa mahendrāvarajena ca //

māmeva ca sadākāṅkṣī mantriṇaṃ madhusūdanaḥ /
antareṇa subhadrāṃ ca tvāṃ ca tāta dhanañjaya //

imaṃ rathavaraṃ divyaṃ sarvaśastrasamanvitam /
idamevānuyātraṃ ca nirdiśya gadapūrvajaḥ //

antardvīpaṃ tadā vīra gato vṛṣṇisukhāvahaḥ /
dīrghakālāvaruddhaṃ tvāṃ samprāptaṃ priyayā saha //

paśyantu bhrātaraḥ sarve vajrapāṇimivāmarāḥ /
āyāte tu daśārhāṇāmṛṣabhe śārṅgadhanvani //

bhadrāmanugamiṣyanti ratnāni ca vasūni ca /
ariṣṭaṃ yāhi panthānaṃ sukhī bhava dhanañjaya //

naṣṭaśokairviśokasya suhṛdbhiḥ sangamo'stu te //
vaiśampāyana uvāca /

tato vipṛthumāmantrya pārthaḥ prīto'bhivādya ca /
kṛṣṇasya matamāsthāya kṛṣṇasya rathamāsthitaḥ //

pūrvameva tu pārthāya kṛṣṇena viniyojitam /
sarvaratnasusampūrṇaṃ sarvabhogasamanvitam //

rathena kāñcanāṅgena kalpitena yathāvidhi /
śaibyasugrīvayuktena kiṅkiṇījālamālinā //

sarvaśastropapannena jīmūtaravanādinā /
jvalanārciḥprakāśena dviṣatāṃ harṣanāśinā //

sannaddhaḥ kavacī khaḍgī baddhagodhāṅgulitravān / yuktaḥ senānuyātreṇa rathaṇāropya mādhavīm /
rathenākāśagenaiva payayau *svapuraṃ prati //

hriyamāṇāṃ tu tāṃ dṛṣṭvā subhadrāṃ sainikā janāḥ /
vikrośanto'dravansarve dvārakāmabhitaḥ purīm //

te samāsādya sahitāḥ sudharmāmabhitaḥ sabhām /
sabhāpālasya tatsarvamācakhyuḥ pārthavikramam //

teṣāṃ śrutvā sabhāpālo bherīṃ sānnāhikīṃ tataḥ /
samājaghne mahāghoṣāṃ jāmbūnadapariṣkṛtām //

kṣubdhāstenātha śabdena bhojavṛṣṇyandhakāstadā / antardvīpātsamutpetuḥ sahasā sahitāstadā /
annapānamapāsyātha samāpetuḥ samantataḥ //

tatra jāmbūnadāṅgāni spardhyāstaraṇavanti ca /
maṇividrumacitrāṇi jvalitāgniprabhāṇi ca //

bhejire puruṣavyāghrā vṛṣṇyandhakamahārathāḥ /
siṃhāsanāni śataśo dhiṣṇyānīva hutāśanāḥ //

teṣāṃ samupaviṣṭānāṃ devānāmiva sannaye /
ācakhyau ceṣṭitaṃ jiṣṇoḥ sabhāpālaḥ sahānugaḥ //

tacchrutvā vṛṣṇivīrāste madasaṃraktalocanāḥ /
amṛṣyamāṇāḥ pārthasya samutpeturahaṅkṛtāḥ //

yojayadhvaṃ rathānāśu prāsānāharateti ca /
dhanūṃṣi ca mahārhāṇi kavacāni bṛhanti ca //

sūtānuccukruśuḥ kecidrathānyojayateti ca /
svayaṃ ca turagānkecidayuñjanhemabhūṣitān //

ratheṣvānīyamāneṣu kavaceṣu dhvajeṣu ca /
abhikrande nṛvīrāṇāṃ tadāsīttumulaṃ mahat //

vanamālī tataḥ kṣībaḥ kailāsaśikharopamaḥ /
nīlavāsā madotsikta idaṃ vacanamabravīt //

kimidaṃ kuruthāprajñāstūṣṇīmbhūte janārdane /
asya bhāvamavijñāya sankruddhā moghagarjitāḥ //

eṣa tāvadabhiprāyamākhyātu svaṃ mahāmatiḥ /
yadasya ruciraṃ kartuṃ tatkurudhvamatandritāḥ //

tataste tadvacaḥ śrutvā grāhyarūpaṃ halāyudhāt /
tūṣṇīmbhūtāstataḥ sarve sādhusādhviti cābruvan //

samaṃ vaco niśamyaiva baladevasya dhīmataḥ /
punarevasabhāmadhye sarve te samupāviśan //

tato'bravīdvāsudevaṃ vaco rāmaḥ parantapaḥ / trailokyanātha he kṛṣṇa bhūtabhavyabhaviṣyakṛt /
kimavāgupaviṣṭo'si prekṣamāṇo janārdana //

satkṛtastvatkṛte pārthaḥ sarvairasmābhiracyuta /
na ca so'rhati tāṃ pūjāṃ durbuddhiḥ kulapāṃsanaḥ //

ko hi tatraiva bhuktāvānnaṃ bhājanaṃ bhettumarhati /
manyamānaḥ kule jātamātmānaṃ puruṣaḥ kvacit //

icchanneva hi sambandhaṃ kṛtaṃ pūrvaṃ ca mānayan /
ko hi nāma bhavenārthī sāhasena samācaret //

so'vamanya tathā'smākamanādṛtya ca keśavam /
prasahya hṛtavānadya subhadrāṃ mṛtyumātmanaḥ //

kathaṃ hi śiraso madhye kṛtaṃ tena padaṃ mama /
marṣayiṣyāmi govinda pādasparśamivoragaḥ //

adya niṣkauravāmekaḥ kariṣyāmi vasundharām /
na hi me marṣaṇīyo'yamarjunasya vyatikramaḥ //

taṃ tathā garjamānaṃ tu meghadundubhiniḥsvanam /
anvapadyanta te sarve bhojavṛṣṇyandhakāstadā //