Mahabharata · Chapter 1.231

tato devarṣayaḥ sarve siddhāśca paramarṣayaḥ /
jagmustadā paramārtiṃ dṛṣṭvā tatkadanaṃ mahat //

te'bhijagmurjitakrodhā jitātmāno jitendriyāḥ /
pitāmahasya bhanaṃ jagataḥ kṛpayā tadā //

tato dadṛśurāsīnaṃ saha devaiḥ pitāmaham /
siddhairbrahmarṣibhiścaiva samantātparivāritam //

tatra devo mahādevastatrāgnirvāyunā saha /
candrādityau ca śakraśca pārameṣṭhyāstatharṣayaḥ //

vaikhānasā vālakhilyā vānaprasthā marīcipāḥ /
ajāścaivāvimūḍhāśca tejogarbhāstapasvinaḥ //

ṛṣayaḥ sarva evaite pitāmahamupāgaman /
tato'bhigamya te dīnāḥ sarva eva maharṣayaḥ //

sundopasundayauḥ karma sarvameva śaśaṃsire /
yathā hṛtaṃ yathā caiva kṛtaṃ yena krameṇa ca //

nyavedayaṃstataḥ sarvamakhilena pitāmahe /
tato devagaṇāḥ sarve te caiva paramarṣayaḥ //

tamevārthaṃ puraskṛtya pitāmahamacodayan /
tataḥ pitāmahaḥ śrutvā sarveṣāṃ tadvacastadā //

muhūrtamiva sañcintya kartavyasya ca niścayam /
tayorvadhaṃ samuddiśya viśvakarmāṇamāhvayat //

dṛṣṭvā ca viśvakarmāṇaṃ vyādideśa pitāmahaḥ /
sṛjyatāṃ prārthanīyaikā pramadeti mahātapāḥ //

pitāmahaṃ namaskṛtya tadvākyamabhinandya ca /
nirmame yoṣitaṃ divyāṃ cintayitvā punaḥpunaḥ //

triṣu lokeṣu yatkiñcidbhūtaṃ sthāvarajaṅgamam /
samānayaddarśanīyaṃ tattadatra sa viśvavit //

koṭiśaścaiva ratnāni tasyā gātre nyaveśat /
tāṃ ratnasaṅghātamayīmasṛjaddevarūpiṇīm //

sā prayatnena mahatā nirmitā viśvakarmaṇā /
triṣu lokeṣu nārīṇāṃ rūpeṇāpratimābhavat //

na tasyāḥ sūkṣmamapyasti yadgātre rūpasampadā /
niyuktā yatra vā dṛṣṭirna sajjati nirīkṣatām //

sā vigrahavatīva śrīḥ kāmarūpā vapuṣmatī /
pitāmahamupātiṣṭhatkiṃ karomīti cābravīt //

prīto bhūtvā sa dṛṣṭvaiva prītyā cāsyai varaṃ dadau /
kāntatvaṃ sarvabhūtānāṃ sāśriyānuttamaṃ vapuḥ //

sā tena varadānena kartuśca kriyayā tadā / jahāra sarvabhūtānāṃ cakṣūṃṣi ca manāṃsi ca //

tilantilaṃ samānīya ratnānāṃ yadvinirmitā /
tilottameti tattasyā nāma cakre pitāmahaḥ //

brahmāṇaṃ sā namaskṛtya prāñjalirvākyamabravīt /
kiṃ kāryaṃ mayi bhūteśa yenāsmyadyeha nirmitā //
pitāmaha uvāca /

gaccha sundopasundābhyāmasurābhyāṃ tilottame /
prārthanīyena rūpeṇa kuru bhadre pralobhanam //

tvatkṛte darśādeva rūpasampatkṛtena vai /
virodhaḥ syādyathā tābhyāmanyonyena tathā kuru //
nārada uvāca /

sā tatheti pratijñāya namaskṛtya pitāmaham /
cakāra maṇḍalaṃ tatra vibudhānāṃ pradakṣiṇam //

prāṅmukho bhagavānāste dakṣiṇena maheśvaraḥ /
devāścaivottareṇāsansarvatastvṛṣayo'bhavan //

kurvantyāṃ tu tadā tatra maṇḍalaṃ tatpradakṣiṇam /
indraḥ sthāṇuśca bhagavāndhairyeṇa tu paricyutau //

draṣṭukāmasya cātyarthaṃ gatāyāṃ pārśvatastathā /
anyadañcitapadmākṣaṃ dakṣiṇaṃ niḥsṛtaṃ mukham //

pṛṣṭhataḥ parivartantyāṃ paścimaṃ niḥsṛtaṃ mukham /
gatāyāṃ cottaraṃ pārśvamuttaraṃ niḥsṛtaṃ mukham //

mahendrasyāpi netrāṇāṃ pṛṣṭhataḥ pārśvatogrataḥ /
raktāntānāṃ viśālānāṃ sahasraṃ sarvato'bhavat //

evaṃ caturmukhaḥ sthāṇurmahādevo'bhavatpurā /
tathā sahasranetraśca babhūva balasūdanaḥ //

tathā devanikāyānāṃ maharṣīṇāṃ ca sarvaśaḥ /
mukhāni cābhyavartanta yena yāti tilottamā //

tasyā gātre nipatitā dṛṣṭisteṣāṃ mahātmanām /
sarveṣāmeva bhūyiṣṭhamṛte devaṃ pitāmaham //

gacchantyāṃ tu tayā sarve devāśca paramarṣayaḥ /
kṛtamityeva tatkāryaṃ menire rūpasampadā //

tilottamāyāṃ tasyāṃ tu gatāyāṃ lokabhāvanaḥ / kṛtaṃ kāryamiti śrīmānabravīcca pitāmahaḥ /
sarvānvisarjayāmāsa devānṛṣigaṇāṃśca tān //