Mahabharata · Chapter 1.229

śaṇu me vistareṇemamitihāsaṃ purātanam /
bhrātṛbhiḥ sahitaḥ pārtha yathā vṛttaṃ yudhiṣṭhira //

mahāsurasyānvavāye hiraṇyakaśipoḥ purā /
nikumbho nāma daityendrastejasvī balavānabhūt //

tasya putrau mahāvīryau jātau bhīmaparākramau /
sundopasundau daityendrau dāruṇau krūramānasau //

tāvekaniścayau daityāvekakāryārthasammatau /
nirantaramavartetāṃ samaduḥkhasukhāvubhau //

vinā'nyonyaṃ na bhuñjāte vinā'nyonyaṃ na jalpataḥ /
anyonyasya priyakarāvanyonyasya priyaṃvadau //

ekaśīlasamācārau dvidhaivaiko'bhavatkṛtaḥ /
tau vivṛddhau mahāvīryau kāryeṣvapyekaniścayau //

trailokyavijayārthāya samādhāyaikaniścayam /
dīkṣāṃ kṛtvā gatau vindhyaṃ tāvugraṃ tepatustapaḥ //

tau tu dīrgheṇa kālena tapoyuktau babhūvatuḥ /
kṣutpipāsāpariśrāntau jaṭāvalkaladhāriṇau //

malopacitasarvāṅgau vāyubhakṣau babhūvatuḥ / ātmamāṃsāni juhvāntau pādāṅguṣṭhāgradhiṣṭhitau /
ūrdhvabāhū cānimiṣau dīrghakālaṃ dhṛtavratau //

tayostapaḥprabhāveṇa dīrghakālaṃ pratāpitaḥ /
dhūmaṃ pramumuce vindhyastadbhutamivābhavat //

tato devā bhayaṃ jagmurugraṃ dṛṣṭvā tayostapaḥ /
tapovighātārthamatho devā vighnāni cakrire //

ratnaiḥ pralobhayāmāsuḥ strībhiścobhau punaḥpunaḥ /
na ca tau cakraturbhaṅgaṃ vratasya sumahāvratau //

atha māyāṃ punardevāstayoścakrurmahātmanoḥ /
bhaginyo mātaro bhāryāstayoścātmajanastathā //

prapātyamānā visrastāḥ śūlahastena rakṣasā /
bhraṣṭābharaṇakeśāntā bhraṣṭābharaṇavāsasaḥ //

abhibhāṣya tataḥ sarvāstau trāhīti vicukruśuḥ /
na ca tau cakraturbhaṅgaṃ vratasya sumahāvratau //

yadā kṣobhaṃ nopayāti nārtimanyatarastayoḥ /
tataḥ striyastā bhūtaṃ ca sarvamantaradhīyata //

tataḥ pitāmahaḥ sākṣādabhigamya mahāsurau /
vareṇa cchdayāmāsa kvalokahitaḥ prabhuḥ //

tataḥ sundopasundau tau bhrātarau dṛḍhavikramau /
dṛṣṭvā pitāmahaṃ devaṃ tasthatuḥ prāñjalī tadā //

ūcatuśca prabhuṃ devaṃ tatastau sahitau tadā /
āvayostapasā'nena yadi prītaḥ pitāmahaḥ //

māyāvidāvastravidau balinau kāmarūpiṇau /
ubhāvapyamarau syāvaḥ prasanno yadi nau prabhuḥ //
brahmovāca /

ṛte'maratvaṃ yuvayoḥ sarvamuktaṃ bhaviṣyati /
anyadvṛṇītaṃ mṛtyośca vidhānamamaraiḥ sam //

prabhaviṣyāva iti yanmahadabhyudyataṃ tapaḥ /
yuvayorhetunānena nāmaratvaṃ vidhīyate //

trailokyavijayārthāya bhavadbhyāmāsthitaṃ tapaḥ /
hetunā'nena daityendrau na vāṃ kāmaṃ karomyaham //

sundopasundāvūcatuḥ / triṣu lokeṣu yadbhūtaṃ kiñcitsthāvarajaṅgamam /
sarvasmānnau bhayaṃ na syādṛte'nyonyaṃ pitāmaha //
pitāmaha uvāca /

yatprārthitaṃ yathoktaṃ ca kāmametaddadāni vām /
mṛtyorvidhānametacca yathāvadvā bhaviṣyati //
nārada uvāca /

tataḥ pitāmaho dattvā varametattadā tayoḥ /
nivartya tapasastau ca brahmalokaṃ jagāma ha //

labdhvā varāṇi daityendrāvatha tau bhrātarāvubhau /
avadhyau sarvalokasya svameva bhavanaṃ gatau //

tau tu labdhavarau dṛṣṭvā kṛtakāmau manasvinau /
sarvaḥ suhṛñjanastābhyāṃ praharṣamupajagmivān //

tatastau tu jaṭā bhittvā maulinau sambabhūvatuḥ /
mahārhābharaṇopetau virajombaradhāriṇau //

akālakaumudīṃ caiva cakratuḥ sārvakālikīm /
nityaḥ pramuditaḥ sarvastayoścaiva suhṛñjanaḥ //

bhakṣyatāṃ bhujyatāṃ nityaṃ dīyatāṃ ramyatāmiti /
gīyetāṃ pīyatāṃ ceti śabhdaścāsīdgṛhe gṛhe //

tatratatra mahānādairutkṛṣṭatalanāditaiḥ /
hṛṣṭaṃ pramuditaṃ sarvaṃ daityānāmabhavatpuram //

taistairvihārairbahubhirdaityānāṃ kāmarūpiṇām /
samāḥ sankrīḍatāṃ teṣāmaharekamivābhavat //