Mahabharata · Chapter 1.228

evaṃ samprāpya rājyaṃ tadindraprasthe tapodhana /
ata ūrdhvaṃ naravyāghrāḥ kimakurvata pāṇḍavāḥ //

sarva eva mahātmānaḥ sarve mama pitāmahāḥ /
draupadī dharmapatnī ca kathaṃ tānanvavartata //

kathamāsuśca kṛṣṇāyāmekasyāṃ te nararṣabhāḥ /
vartamānā mahābhāgā nābhidyanta parasparam //

śrotumicchāmyahaṃ tatra vistareṇa yathātatham /
teṣāṃ ceṣṭitamanyonyaṃ yuktānāṃ kṛṣṇayā saha //
vaiśampāyana uvāca /

dhṛtarāṣṭrābhyanujñātā indraprasthaṃ praviśya tat /
remire puruṣavyāghrāḥ kṛṣṇayā saha pāṇḍavāḥ //

prāpya rājyaṃ mahātejāḥ satyasandho yudhiṣṭhiraḥ /
pālayāmāsa dharmeṇa pṛthivīṃ bhrātṛbhiḥ saha //

jitārayo mahātmānaḥ satyadharmaparāyaṇāḥ /
evaṃ puramidaṃ prāpya tatroṣuḥ pāṇḍunandanāḥ //

kurvāṇāḥ paurakāryāṇi sarvāṇi bharatarṣabhāḥ /
āsāñcakrurmahārheṣu pārthiveṣvāsaneṣu ca //

teṣu tatropaviṣṭeṣu pāṇḍaveṣu mahātmasu /
āyayau dharmarājaṃ tu draṣṭukāmo'tha nāradaḥ //

pathā nakṣatrajuṣṭena suparṇācaritena ca /
candrasūryaprakāśena sevitena maharṣibhiḥ //

nabhassthalena divyena durlabhenātapasvinām /
bhūtārcito bhūtadharāṃ rāṣṭramandirabhūṣitām //

avekṣamāṇo dyutimānājagāma mahātapāḥ /
sarvavedāntago vipraḥ sarvavedāṅgapāragaḥ //

pareṇa tapasā yukto brāhmeṇa tapasā vṛtaḥ /
naye nītau ca nisto viśrutaśca mahāmuniḥ //

parātparataraṃ prāpto dharmānsamabhijagmivān /
bhāvitātmā gatarajāḥ śānto mṛdurṛjurdivajaḥ //

dharmeṇādhigataḥ sarvairdevadānavamānuṣaiḥ /
kṣīṇakarmasu pāpeṣu bhūteṣu vividheṣu ca //

sarvathā kṛtamaryādo vedeṣu vividheṣu ca /
śataśaḥ somapā yajñe puṇye puṇyakṛdagnicit //

ṛksāmayajuṣāṃ vettā nyāyadṛgdharmakovidaḥ /
ṛjurārohabānvṛddho bhūyiṣṭhapathiko'naghaḥ //

ślakṣṇayā śikhayopetaḥ sampannaḥ paramatviṣā /
avadāte ca sūkṣme ca divye ca racite śubhe //

mahendradatte mahatī bibhratparamavāsasī /
jāmbūnadamaye divye gaṇḍūpadamukhe nave //

agnyarkasadṛśe divye dhārayankuṇḍale śubhe /
rājatacchatramucchritya citraṃ paramavarcasam //

prāpya duṣprāpamanyena brahmavarcasamuttamam /
bhavane bhūmipālasya bṛhaspatirivāplutaḥ //

saṃhitāyāṃ ca sarveṣāṃ sthitasyopasthitasya ca /
dvipadasya ca dharmasya kramadharmasya pāragaḥ //

gādhā sāmānusāmajñaḥ sāmnāṃ paramavalgunām /
ātmanaḥ sarvamokṣibhyaḥ kṛtimānkṛtyavitsadā //

yajurdharmairbahuvidhairmato matimatāṃ varaḥ /
viditārthaḥ samaścaiva cchettā nigamasaṃśayān //

arthanirvacane nityaṃ saṃśayacchidasaṃśayaḥ /
prakṛtyā dharmakuśalo dātā dharmaviśāradaḥ //

lopenāgamadharmeṇa sankrameṇa ca vṛttiṣu /
ekaśabdāṃśca nānārthānekārthāṃśca pṛthakkṛtān //

pṛthagarthābhidhānāṃśca prayogānanvavekṣitā /
pramāṇabhūto lokeṣu sarvādhikaraṇeṣu ca //

sarvavarṇavikāreṣu nityaṃ kuśalapūjitaḥ /
svare'svare ca vividhe vṛtteṣu vividheṣu ca //

samasthāneṣu sarveṣu samāmnāyeṣu dhātuṣu /
uddeśyānāṃ samākhyātā sarvamākhyātamuddiśan //

abhisandhiṣu tattvajñaḥ padānyaṅgānyanusmaran /
kāladharmeṇa nirdiṣṭaṃ yathārthaṃ ca vicārayan //

cikīrṣitaṃ ca yo vettā yathā lokena saṃvṛtam /
vibhāṣitaṃ ca samayaṃ bhāṣitaṃ hṛdayangamam //

ātmane ca parasmai ca svarasaṃskārayogavit /
eṣāṃ svarāṇāṃ jñātā ca boddhā pravacanaḥ svarāṭ //

vijñātā coktavākyānāmekatāṃ bahutāṃ tathā /
boddhā hi paramārthāṃśca vividhāṃśca vyatikramān //

abhedataśca bahuśo bahuśaścāpi bhedataḥ /
vaktā vividhavākyānāṃ nānādeśasamīkṣitā //

pañcāgamāṃśca vividhānādeśāṃśca samīkṣitā /
nānārthakuśalastatra taddhiteṣu ca kṛtsnaśaḥ //

paribhūṣayitā vācāṃ varṇataḥ svarato'rthataḥ /
pratyayaṃ ca samākhyātā niyataṃ pratidhātukam //

pañca cākṣarajātāni svarasañjñāni yāni ca / tamāgatamṛṣiṃ dṛṣṭvā pratyudgamyābhivādya ca //

āsanaṃ ruciraṃ tasmai pradadau sa yudhiṣṭhiraḥ / kṛṣṇājinottare tasminnupaviṣṭo mahānṛṣiḥ //

devarṣerupaviṣṭasya svayamardhyaṃ yathāvidhi / prādādyudhiṣṭhiro dhīmānrājyaṃ tasmai nyavedayat /
pratigṛhya tu tāṃ pūjāmṛṣiḥ prītamanāstadā //

āśīrbhirvardhayitvā ca tamuvācāsyatāmiti /
niṣasādābhyanujñātastato rājā yudhiṣṭhiraḥ //

preṣayāmāsa kṛṣṇāyai bhagavantamupasthitam /
śrutvaitaddraupadī cāpi śucirbhūtvā samāhitā //

jagāma tatra yatrāste nāradaḥ pāṇḍavaiḥ saha /
tasyābhivādya caraṇau devarṣerdharmacāriṇī //

kṛtāñjaliḥ susaṃvītā sthitā'tha drupadātmajā /
tasyāścāpi sa dharmātmā satyavāgṛṣisattamaḥ //

āśiṣo vividhāḥ procya rājaputryāstu nāradaḥ /
gamyatāmiti hovāca bhagavāṃstāmaninditām //

gatāyāmatha kṛṣṇāyāṃ yudhiṣṭhirapurogamān /
vivikte pāṇḍavānsarvānuvāca bhagavānṛṣiḥ //

pāñcālī bhavatāmekā dharmapatnī yaśasvinī /
yathā vo nātra bhedaḥ syāttathā nītirvidhīyatāṃ //

sundopasundau hi purā bhrātarau sahitāvubhau /
āstāmavadhyāvanyeṣāṃ triṣu lokeṣu viśrutau //

ekarājyāvekagṛhāvekaśayyāsanāśanau /
tilottamāyāstau hetoranyonyamabhijaghnatuḥ //

rakṣyatāṃ sauhṛdaṃ tasmādanyonyaprītibhāvakam /
yathā vo nātra bhedaḥ syāttatkuruṣva yudhiṣṭhira //
yudhiṣṭhira uvāca /

sundopasundāvasurau kasya putrau mahāmune /
utpannaśca kathaṃ bhedaḥ kathaṃ cānyonyamaghnatām //

apsarā devakanyā vai kasya caiṣā tilottamā /
yasyāḥ kāmena sammattau jaghnatustau parasparam //

etatsarvaṃ yathā vṛttaṃ vistareṇa tapodhana /
śrotumicchāmahe brahmanparaṃ kautūhalaṃ hi me //