Mahabharata · Chapter 1.208

tatastathoktaḥ parihṛṣṭarūpaḥ pitre śaśaṃsātha sa rājaputraḥ /
dhṛṣṭadyumnaḥ somakānāṃ prabarho vṛttaṃ yathā yena hṛtā ca kṛṣṇā //
dhṛṣṭadyumna uvāca /

yo'sau yuvā vyāyatalohitākṣaḥ kṛṣṇājinī devasamānarūpaḥ /
yaḥ kārmukāgryaṃ kṛtavānadhijyaṃ lakṣaṃ ca yaḥ pātitavānpṛthivyām //

asajjamānaśca tatastarasvī vṛto dvijāgryairabhipūjyamānaḥ /
cakrāma vajrīva diteḥ suteṣu sarvaiśca devairṛṣibhiśca juṣṭaḥ //

kṛṣmā pragṛhyājinamanvayāttaṃ nāgaṃ yathā nāgavadhūḥ prahṛṣṭā /
śyāmo yuvā vāraṇamattagāmī kṛtvā mahatkarma suduṣkaraṃ tat //

yaḥ sūtaputreṇa cakāra yuddhaṃ śaṅke'rjunaṃ taṃ tridaśeśavīryam /
amṛṣyamāṇeṣu narādhipeṣu kruddheṣu vai tatra samāpatatsu //

tato'paraḥ pārthivasaṅghamadhye pravṛddhamārujya mahīpraroham /
prākālayattena sa pārthivaughān bhīmo'ntakaḥ prāṇabhṛto yathaiva //

tau pārthivānāṃ miṣatāṃ narendra kṛṣṇāmupādāya gatau narāgryau /
vikṣobhya vidrāvya ca pārtivāṃstā- nsvatejasā duṣprativīkṣyarūpau / vibhrājamānāviva candrasūryau bāhyāṃ purādbhārgavakarmaśālām //

tatropaviṣṭārcirivānalasya teṣāṃ janitrīti mama pratarkaḥ /
tathāvidhaireva narapravīrai- rupopaviṣṭaistribiragnikalpaiḥ //

tasyāstatastāvabhivādya pādā- vuktvā ca kṛṣṇāmabhivādayeti /
sthitau ca tatraiva nivedya kṛṣṇāṃ bhikṣāpracārāya gatā narāgryāḥ //

teṣāṃ tu bhaikṣaṃ pratigṛhya kṛṣṇā datvā baliṃ brāhmaṇasācca kṛtvā /
tāṃ caiva vṛddhāṃ pariveṣya tāṃśca narapravīrānsvayamapyabhuṅkta //

suptāstu te pārthiva sarva eva kṛṣṇā ca teṣāṃ caraṇopadhāne /
āsītpṛthivyāṃ śayanaṃ ca teṣāṃ darbhājināgrāstaraṇopapannam //

te nardamānā iva kālameghāḥ kathā vicitrāḥ kathayāmbabhūvuḥ /
na vaiśyaśūdraupayikīḥ kathāstā na ca dvijānāṃ kathayanti vīrāḥ //

niḥsaṃśayaṃ kṣatriyapungavāste yathā hi yuddhaṃ kathayanti rājan /
āśā hi no vyaktamiyaṃ samṛddhā muktānhi pārthāñśṛṇumo'gnidāhāt //

yathā hi lakṣyaṃ nihataṃ dhanuśca sajyaṃ kṛtaṃ tena tathā prasahya /
yathā hi bhāṣanti parasparaṃ te channā dhruvaṃ te pracaranti pārthāḥ // 1-208015x vaiśampāyana uvāca /

tataḥ sa rājā drupadaḥ prahṛṣṭaḥ purohitaṃ preṣāyāmāsa teṣām /
vidyāma yuṣmāniti bhāṣamāṇo mahātmānaḥ pāṇḍusutāḥ stha kaccit //

gṛhītavākyo nṛpateḥ purodhā gatvā praśaṃsāmabhidhāya teṣām /
vākyaṃ samagraṃ nṛpateryathāva- duvāca cānukramavikrameṇa //

vijñātumicchatyavanīśvaro vaḥ pāñcālarājo varado varārhāḥ /
lakṣyasya veddhāramimaṃ hi dṛṣṭvā harṣasya nāntaṃ pratipadyate saḥ //

ākhyāta ca jñātikulānupūrvī padaṃ śiraḥsu dviṣatāṃ kurudhvam /
prahlādayadhvaṃ hṛdayaṃ mamedaṃ pāñcālarājasya ca sānugasya //

pāṇḍurhi rājā drupadasya rājñaḥ priyaḥ sakhā cātmasamo babhūva /
tasyaiṣa kāmo duhitā mameyaṃ snuṣā yadi syādiha kauravasya //

ayaṃ hi kāmo drupadasya rājño hṛdi sthito nityamaninditāṅgāḥ /
yadarjuno vai pṛthudīrghabāhu- rdharmeṇa vindeta sutāṃ mamaitām //

kṛtaṃ hi tatsyātsukṛtaṃ mamedaṃ yaśaśca puṇyaṃ ca hitaṃ tadetat /
athoktavākyaṃ hi purohitaṃ sthitaṃ tato vinītaṃ samudīkṣya rājā //

samīpato bhīmamidaṃ śaśāsa pradīyatāṃ pādyamardhyaṃ tathā'smai /
mānyaḥ purodhā drupadasya rājña- stasmai prayojyā'bhyadhikā hi pūjā //
vaiśampāyana uvāca /

bhīmastatastatkṛtavānnarendra tāṃ caiva pūjāṃ pratigṛhya harṣāt /
sukhopaviṣṭaṃ tu purohitaṃ tadā yudhiṣṭhiro brāhmaṇamityuvāca //

pāñcālarājena sutā nisṛṣṭā svadharmadṛṣṭena yathā na kāmāt /
pradiṣṭaśuṃlkā drupadena rājñā sā tena vīreṇa tathā'nuvṛttā //

na tatra varṇeṣu kṛtā vivakṣā na cāpi śīle na kule na gotre /
kṛtena sajyena hi kārmukeṇa viddhena lakṣyeṇa hi sā visṛṣṭā //

seyaṃ tathā'nena mahātmaneha kṛṣṇā jitā pārthivasaṅghamadhye /
naivaṃ gate saumakiradya rājā santāpamarhatyasukhāya kartum //

kāmaśca yo'sau drupadasya rājñaḥ sa cāpi sampatsyati pārthivasya /
samprāpyarūpāṃ hi narendrakanyā- mimāmahaṃ brāhmaṇa sādhu manye //

na taddhanurmandabalena śakyaṃ maurvyā samāyojayituṃ tathāhi /
na cākṛtāstreṇa na hīnajena lakṣyaṃ tathā pātayituṃ hi śakyam //

tasmānna tāpaṃ duhiturnimittaṃ pāñcālarājo'rhati kartumadya /
na cāpi tatpātanamanyatheha kartuṃ hi śakyaṃ bhuvi mānavena //

evaṃ bruvatyeva yudhiṣṭhire tu pāñcālarājasya samīpato'nyaḥ /
tatrājagāmāśu naro dvitīyo nivedayiṣyanniha siddhamannam //