Mahabharata · Chapter 1.205

ajināni vidhunvantaḥ karakāśca dvijarṣabhāḥ /
ūcuste bhīrna kartavyā vayaṃ yotsyāmahe parān //

tānevaṃ vadato viprānarjunaḥ prahasanniva /
uvāca prekṣakā bhūtvā yūyaṃ tiṣṭhata pārśvataḥ //

ahamenānajihmāgraiḥ śataśo vikirañcharaiḥ /
vārayiṣyāmi sankruddhānmantrairāśīviṣāniva //

iti taddhanurānamya śulkāvāptaṃ mahābalaḥ /
bhrātrā bhīmena sahitastasthau giririvācalaḥ //

tataḥ karṇamukhāndṛṣṭvā kṣatriyānyuddhadurmadān /
sampetaturabhītau tau gajau pratigajāniva //

ūcuśca vācaḥ paruṣāste rājāno yuyutsavaḥ /
āhave hi dvijasyāpi vadho dṛṣṭo yuyutsataḥ //

ityevamuktvā rājānaḥ sahasā dudruvurdvijān /
tataḥ karṇo mahātejā jiṣṇuṃ prati yayau raṇe //

yuddhārthī vāsitāhetorgajaḥ pratigajaṃ yathā /
bhīmasenaṃ yayau śalyo madrāṇāmīśvaro balī //

duryodhanādayaḥ sarve brāhmaṇaiḥ saha sangatāḥ /
mṛdupūrvamayatnena pratyayudhyaṃstadā'have //

tato'rjunaḥ pratyavidhyadāpatantaṃ śitaiḥ śaraiḥ /
karṇaṃ vaikartanaṃ śrīmānvikṛṣya balavaddhanuḥ //

teṣāṃ śarāṇāṃ vegena śitānāṃ tigmatejasām /
vimuhyamāno rādheyo yatnāttamanudhāvati //

tāvubhāvapyanirdeśyau lāghavājjayatāṃ varau /
ayudhyetāṃ susaṃrabdhāvanyonyavijigīṣiṇau //

kṛte pratikṛtaṃ paśya paśya bāhubalaṃ ca me /
iti śūrārthavacanairabhāṣetāṃ parasparam //

tato'rjunasya bhujayorvīryamapratimaṃ bhuvi /
jñātvā vaikartanaḥ karṇaḥ saṃrabdhaḥ samayodhayat //

arjunena prayuktāṃstānbāṇānvegavatastadā /
pratihatya nanādoccaiḥ sainyāni tadapūjayan //
karṇa uvāca /

tuṣyāmi te vipramukhya bhujavīyarsya saṃyuge /
aviṣādasya caivāsya śastrāstravijayasya ca //

kiṃ tvaṃ sākṣāddhanurvedo rāmo vā viprasattama /
atha sākṣāddharihayaḥ sākṣādvā viṣṇuracyutaḥ //

ātmapracchādanārthaṃ vai bāhuvīryamupāśritaḥ /
viprarūpaṃ vidhāyedaṃ manye māṃ pratiyudhyase //

na hi māmāhave kruddhamanyaḥ sākṣācchacīpateḥ /
pumānyodhayituṃ śaktaḥ pāṇḍavādvā kirīṭinaḥ //

dagdhā jatugṛhe sarve pāṇḍavāḥ sārjunāstadā / vinārjunaṃ vā samare māṃ nihantumaśaknuvan //

tamevaṃvādinaṃ tatra phālgunaḥ pratyabhāṣata /
nāsmi karṇa dhanurvedo nāsmi rāmaḥ pratāpavān //

brāhmaṇo'smi yudhāṃ śreṣṭhaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ /
brāhme paurandare cāstre niṣṭhitoguruśāsanāt //

sthito'smyadya raṇe jetuṃ tvāṃ vai vīra sthiro bhava /
nirjito'smīti vā brūhi tato vraja yathāsukham //
vaiśampāyana uvāca /

evamuktvā'tha karṇasya dhanuściccheda pāṇḍavaḥ /
tato'nyaddhanurādāya saṃyoddhuṃ sandadhe śaram //

dṛṣṭvā taccāpi kaunteyaśchitvā taddhanurāśugaiḥ /
tathā vaikartanaṃ karṇaṃ bibheda samare'rjunaḥ //

tataḥ karṇastu rādheyaḥ chinnachanvā mahābalaḥ /
śarairatīva viddhāṅgaḥ palāyanamathākarot //

punarāyānmuhūrtena gṛhītvā saśaraṃ dhanuḥ /
vavarṣa śaravarṣāṇi pārthaṃ vaikartanastathā //

tāni vai śarajālāni kaunteyo'bhyahanaccharaiḥ / jñātvā sarvāñśarānghorānkarṇo'dāvaddrutaṃ bahiḥ //

brāhmaṃ tejastadā'jayyaṃ manyamāno mahārathaḥ /
aparasminvanoddeśe vīrau śalyavṛkodarau //

balinau yuddhasampannau vidyayā ca balena ca /
anyonyamāhvayantau tu mattāviva mahāgajau //

muṣṭibhirjānubhiścaiva nighnantāvitaretaram /
prakarṣaṇākarṣaṇayorabhyākarṣavikarṣaṇaiḥ //

ācakarṣaturanyonyaṃ muṣṭibhiścāpi jaghnatuḥ /
tataścaṭacaṭāśabdaḥ sughoro hyabhavattayoḥ //

pāṣāṇasampātanibhaiḥ prahārairabhijaghnatuḥ /
muhūrtaṃ tau tadā'nyonyaṃ samare paryakarṣatām //

tato bhīmaḥ samutkṣipya bāhubhyāṃ śalyamāhave /
apātayatkuruśreṣṭho brāhmaṇā jahasustadā //

tatrāścaryaṃ bhīmasenaścakāra puruṣarṣabhaḥ /
yacchalyaṃ pātitaṃ bhūmau nāvadhīdbalinaṃ balī //

pātite bhīmasenena śalye karṇe ca śaṅkite /
vismayaḥ paramo jajñe sarveṣāṃ paśyatāṃ nṛṇām //

tato rājasamūhasya paśyato vṛkṣamārujat /
tatastu bhīmaṃ sañjñābhirvārayāmāsa dharmarāṭ //

ākārajñastathā bhrātuḥ pāṇḍavo'pi nyavartata /
dharmarājaśca kauravya duryodhanamamarṣaṇam //

ayodhayatsabhāmadhye paśyatāṃ vai mahīkṣitām /
tato duryodhanastaṃ tu hyavajñāya yudhiṣṭhiram //

nāyodhayattadā tena balavānvai suyodhanaḥ /
etasminnantare'vidhyadbāṇenānataparvaṇā //

duryodhanamamitraghnaṃ dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ /
tato duryodhanaḥ kruddho daṇḍāhata ivoragaḥ //

pratyayudhyata rājānaṃ yatnaṃ paramamāsthitaḥ /
chittvā rājā dhanuḥ sajyaṃ dhārtarāṣṭrasya saṃyuge //

abhyavarṣaccharaughaistaṃ sa hitvā prādravadraṇam /
duḥśāsanastu sankruddhaḥ sahadevena pārthiva //

yuddhvā ca suciraṃ kālaṃ sahadevena nirjitaḥ / utsṛjya ca dhanuḥ saṅkhye jānubhyāmavanīṃ gataḥ /
utthāya so'bhidudrāva sosiṃ jagrāha carma ca //

vikarṇacitrasenābhyāṃ nigṛhītaśca kauravaḥ /
mā yuddhamiti kauravya brāhmaṇenābalena vai //

duḥsaho nakulaścobhau yuddhaṃ kartuṃ samudyatai /
tau dṛṣṭvā kauravā yuddhaṃ vākyamūcurmahābalau //

nivartantāṃ bhavanto vai kuto vipreṣu krūratā /
durbalā brāhmaṇāśceme bhavanto vai mahābalāḥ //

dvāvatra brāhmaṇau krūrau vāyvindrasadṛśau bale /
ye vā ke vā namastebhyo gacchāmaḥ svapuraṃ vayam //

evaṃ sambhāṣamāṇāste nyavartantātha kauravāḥ /
jahṛṣurbrāhmaṇāstatra sametāstatra saṅghaśaḥ //

bahuśaste tatastatra kṣatriyā raṇamūrdhani /
prekṣamāṇāstathā'tiṣṭhanbrāhmaṇāṃśca samantataḥ //

brāhmaṇāśca jayaṃ prāptāḥ kanyāmādāya niryayuḥ /
vijite bhīmasenena śalye karṇe ca nirjite //

duryodhane cāpayāte tathā duḥśāsane raṇāt / śaṅkitāḥ sarvarājānaḥ parivavrurvṛkodaram //

ūcuśca sahitāstatra sādhvimau brāhmaṇarṣabhau /
vijñāyetāṃ kvajanmānau kvanivāsau tathaiva ca //

ko hi rādhāsutaṃ karṇaṃ śakto yodhayituṃ raṇe /
anyatra rāmāddroṇādvā pāṇḍavādvā kirīṭinaḥ //

kṛṣṇādvā devakīputrātkṛpādvāpi śaradvataḥ /
ko vā duryodhanaṃ śaktaḥ pratiyothayituṃ raṇe //

tathaiva madrādhipatiṃ śalyaṃ balavatāṃvaram /
baladevādṛte vīrātpāṇḍavādvā vṛkodarāt //

vīrādduryodhanādvā'nyaḥ śaktaḥ pātayituṃ raṇe /
kriyatāmavahāro'smādyuddhādbrāhmaṇasaṃvṛtāt //

brāhmaṇā hi sadā rakṣyāḥ sāparādhā'pinityadā /
athainānupalabhyeha punaryotsyāma hṛṣṭavat //
vaiśampāyana uvāca /

tāṃstathāvādinaḥ sarvānprasamīkṣya kṣitīśvarān /
athānyānpuruṣāṃścāpi kṛtvā tatkarma saṃyuge //

tatkarma bhīmasya samīkṣya kṛṣṇaḥ kuntīsutau tau pariśaṅkamānaḥ /
nivārayāmāsa mahīpatīṃstā- ndharmeṇa labdhetyanunīya sarvān //

evaṃ te vinivṛttāstu yuddhādyuddhaviśāradāḥ /
yathāvāsaṃ yayuḥ sarve vismitā rājasattamāḥ //

vṛtto brahmottaro raṅgaḥ pāñcālī brāhmaṇairvṛtā /
iti bruvantaḥ prayayurye tatrāsansamāgatāḥ //

brāhmaṇaistu praticchannau rauravājinavāsibhiḥ /
kṛcchreṇa jagmatustau tu bhīmasenadhanañjayau //

vimuktau janasambādhācchatrubhiḥ parivikṣatau /
kṛṣṇayānugatau tatra nṛvīrau tau virejatuḥ //

paurṇamāsyāṃ ghanairmuktau candrasūryāvivoditau /
teṣāṃ mātā bahuvidhaṃ vināśaṃ paryacintayat //

anāgacchatsu putreṣu bhaikṣakāle ca liṅghite /
dhārtarāṣṭrairhatāśca syurvijñāya kurupuṅgavāḥ //

māyānvitairvā rakṣobhiḥ sughorairdṛḍhavairibhiḥ /
viparītaṃ mataṃ jātaṃ vyāsasyāpi mahātmanaḥ //

ityevaṃ cintayāmāsaṃ sutasnehāvṛtā pṛthā /
tataḥ suptajanaprāye durdine meghasamplute //

mahatyathāparāhṇe tu ghanaiḥ sūrya ivāvṛtaḥ /
brāhmaṇaiḥ prāviśattatra jiṣṇurbhārgavaveśma tat //