Mahabharata · Chapter 1.176
kariṣya iti bhīmena pratijñāte'tha bhārata /
ājagmuste tataḥ sarve bhaikṣamādāya pāṇḍavāḥ //
bhīmasenaṃ tato dṛṣṭvā āpūrṇavadanaṃ tathā /
bubodha dharmarājastu hṛṣitaṃ bhīmamacyutam //
toṣasya kāraṇaṃ yattu manasā'cintayadguruḥ / sa samīkṣya tadā rājanyoddhukāmaṃ yudhiṣṭhiraḥ //
ākāreṇaiva taṃ jñātvā pāṇḍuputro yudhiṣṭhiraḥ /
rahaḥ samupaviśyaikastataḥ papraccha mātaram //
kiṃ cikīrṣatyayaṃ karma bhīmo bhamaparākramaḥ /
bhavatyanumate kaccitsvayaṃ vā kartumicchati //
kuntyuvāca /
mamaiva vacanādeṣa kariṣyati parantapaḥ /
brāhmaṇārthe mahatkṛtyaṃ mokṣāya nagarasya ca //
bakāya kalpitaṃ putra mahāntaṃ balimuttamam / bhīmo bhunaktu suspaṣṭamapyekāhaṃ tapaḥsutaḥ //
yudhiṣṭhira uvāca /
kimidaṃ sāhasaṃ tīkṣṇaṃ bhavatyā duṣkaraṃ kṛtam /
parityāgaṃ hi putrasya na praśaṃsanti sādhavaḥ //
kathaṃ parasutasyārthe svasutaṃ tyaktumicchasi /
lokavedaviruddhaṃ hi putratyāgātkṛtaṃ tvayā //
yasya bāhū samāśritya sukhaṃ sarve śayāmahe /
rājyaṃ cāpahṛtaṃ kṣudrairājihīrṣāmahe punaḥ //
yasya duryodhano vīryaṃ cintayannamitaujasaḥ /
na śete rajanīḥ sarvā duḥkhācchakuninā saha //
yasya vīrasya vīryeṇa muktā jatugṛhādvayam /
anyebhyaścaiva pāpebhyo nihataśca purocanaḥ //
yasya vīryaṃ samāśritya vasupūrṇāṃ vasundharām /
imāṃ manyāmahe prāptāṃ nihatya dhṛtarāṣṭrajān //
tasya vyavasitastyāgo buddhimāsthāya kāṃ tvayā /
kaccinnu duḥkhairbuddhiste viluptā gatacetasaḥ //
kuntyuvāca /
yudhiṣṭhira na santāpastvayā kāryo vṛkodare /
na cāyaṃ buddhidaurbalyādvyavasāyaḥ kṛto mayā //
na ca śokena buddhiḥ sā viluptā gatacekasaḥ / iha viprasya bhavane vayaṃ putra sukhoṣitāḥ /
ajñātā dhārtarāṣṭrāṇāṃ satkṛtā vītamanyavaḥ //
tasya pratikriyā pārtha mayeyaṃ prasamīkṣitā /
etāvāneva puruṣaḥ kṛtaṃ yasminna naśyati //
yāvacca kuryādanyo'sya kuryādbahugumaṃ tataḥ / brāhmaṇārthe mahāndharmo jānāmītthaṃ vṛkodare //
dṛṣṭvā bhīmasya vikrāntaṃ tadā jatugṛhe mahat /
hiḍimbasya vadhāccaivaṃ viśvāso me vṛkodare //
bāhvorbalaṃ hi bhīmasya nāgāyutasamaṃ mahat /
yena yūyaṃ gajaprakhyā nirvyūḍhā vāraṇāvatāt //
vṛkodareṇa sadṛśo balenānyo na vidyate /
yo vyatīyādyudhi śreṣṭhamapi vajradharaṃ svayam //
jātamātraḥ purā caiva mamāṅkātpatito girau /
śarīragauravādasya śilā gātrairvicūrṇitā //
tadahaṃ prajñayā jñātvā balaṃ bhīmasya pāṇḍava /
pratikārye ca viprasya tataḥ kṛtavatī matim //
nedaṃ lobhānna cājñānānna ca mohādviniścitam /
buddhipūrvaṃ tu dharmasya vyavasāyaḥ kṛto mayā //
arthau dvāvapi niṣpannau yudhiṣṭhira bhaviṣyataḥ /
pratīkāraśca vāsasya dharmaśca carito mahān //
yo brāhmaṇasya sāhāyyaṃ kuryādartheṣu karhicit /
kṣatriyaḥ sa śubhām̐llokānāpnuyāditi me matiḥ //
kṣatriyasyaiva kurvāṇaḥ kṣatriyo vadhamokṣaṇam /
vipulāṃ kīrtimāpnoti loke'smiṃśca paratra ca //
vaiśyasyārthe ca sāhāyyaṃ kurvāṇaḥ kṣatriyo bhuvi /
sa sarveṣvapi lokeṣu prajā rañjayate dhruvam //
śūdraṃ tu mocayedrājā śaraṇārthinamāgatam /
prāpnotīha kule janma saddravye rājapūjite //
evaṃ māṃ bhagavānvyāsaḥ purā pauravanandana /
provācāsukaraprajñastasmādevaṃ cikīrṣitam //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0