Mahabharata · Chapter 1.157

pāṇḍavāstu rathānyuktānsadaśvairanilopamaiḥ /
ārohamāṇā bhīṣmasya pādau jagṛhurārtavat //

rājñaśca dhṛtarāṣṭrasya droṇasya ca mahātmanaḥ /
anyeṣāṃ caiva vṛddhānāṃ kṛpasya vidurasya ca //

evaṃ sarvānkurūnvṛddhānabhivādya yatavratāḥ /
samāliṅgya samānānvai bālaiścāpyabhivāditāḥ //

sarvā mātṝstathā'pṛcchya kṛtvā caiva pradakṣiṇam /
prakṛtīrapi sarvāśca prayayurvāraṇāvatam //

viduraśca mahāprājñastathā'nye kurupuṅgavāḥ /
paurāśca puruṣavyāghrānanvīyuḥ śokakarśitāḥ //

tatra kecidbruvanti sma brāhmaṇā nirbhayāstadā /
dīnāndṛṣṭvā pāṇḍusutānatīva bhṛśaduḥkhitāḥ //

viṣamaṃ paśyate rājā sarvathā sa sumandadhīḥ /
kauravyo dhṛtarāṣṭrastu na ca dharmaṃ prapaśyati //

na hi pāpamapāpātmā rocayiṣyati pāṇḍavaḥ /
bhīmo vā balināṃ śreṣṭhaḥ kaunteyo vā dhanañjayaḥ //

kuta eva mahātmānau mādrīputrau kariṣyataḥ /
tānrājyaṃ pitṛtaḥ prāptāndhṛtarāṣṭro na mṛṣyati //

adharmyamidamatyantaṃ kathaṃ bhīṣmo'numanyate /
vivāsyamānānasthāne nagare yo'bhimanyate //

piteva hi nṛpo'smākamabhūcchāntanavaḥ purā /
vicitravīryo rājarṣiḥ pāṇḍuśca kurunandanaḥ //

sa tasminpuruṣavyāghre devabhāvaṃ gate sati /
rājaputrānimānbālāndhṛtarāṣṭro na mṛṣyati //

vayametadanicchantaḥ sarva eva purottamāt /
gṛhānvihāya gacchāmo yatra gantā yudhiṣṭhiraḥ //
vaiśampāyana uvāca /

tāṃstathā vādinaḥ paurānduḥkitānduḥkhakarśitaḥ /
uvāca manasā dhyātvā dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ //

pitā mānyo guruḥ śreṣṭho yadāha pṛthivīpatiḥ /
aśaṅkamānaistatkāryamasmābhiriti no vratam //

bhavantaḥ suhṛdo'smākaṃ yāta kṛtvā pradakṣiṇam /
pratinandya tathā'śīrbhirnivartadhvaṃ yathāgṛham //

yadā tu kāryamasmākaṃ bhavadbhirupapatsyate /
tadā kariṣyathāsmākaṃ priyāṇi ca hitāni ca //

evamuktāstadā paurāḥ kṛtvā cāpi pradakṣiṇam /
āśīrbhiścābhinandyaitāñjagmurnagarameva hi //

paureṣu vinivṛtteṣu viduraḥ sarvadharmavit /
bodhayanpāṇḍavaśreṣṭhamidaṃvacanamabravīt //

prājñaḥ prājñaṃ pralāpajñaḥ pralāpajñamidaṃ vacaḥ / yo jānāti paraprajñāṃ nītiśāstrānusāriṇīm /
vijñāyeha tathā kuryādāpadaṃ nistaredyathā //

alohaṃ niśitaṃ śastraṃ śarīparikartanam /
yo vetti na tu taṃ ghnanti pratighātavidaṃ dviṣaḥ //

kakṣaghnaḥ śiśiraghnaśca mahākakṣe bilaukasaḥ /
na dahediti cātmānaṃ yo rakṣati sa jīvati //

nācakṣurvetti panthānaṃ nācakṣurvindate diśaḥ /
nādhṛtirbhūtimāpnoti budhyasvaivaṃ prabodhitaḥ //

anāptairdattamādatte naraḥ śastramalohajam /
śvāviccharaṇamāsādya pramucyeta hutāśanāt //

caranmārgānvijānāti nakṣatrairvindate diśaḥ /
ātmanā cātmanaḥ pañca pīḍayannānupīḍyate //

evamuktaḥ pratyuvāca dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ /
viduraṃ viduṣāṃ śreṣṭhaṃ jñātamityeva pāṇḍavaḥ //

anuśikṣyānugamyaitānkṛtvā caiva pradakṣiṇam /
pāṇḍavānabhyanujñāya viduraḥ prayayau gṛhān //

nivṛtte vidure cāpi bhīṣme paurajane tathā /
ajātaśatrumāsādya kuntī vacanamabravīt //

kṣattā yadabravīdvākyaṃ janamadhye'bruvanniva /
tvayā ca sa tathetyukto jānīmo na ca tadvayam //

yadīdaṃ śakyamasmābhirjñātuṃ naiva ca doṣavat /
śrotumicchāmi tatsarvaṃ saṃvādaṃ tava tasya ca //
yudhiṣṭhira uvāca /

viṣādagneśca boddhavyamiti māṃ viduro'bravīt / panthāno veditavyāśca nakṣatraiśca tathā diśaḥ /
kuḍyāścaviditāḥkāryāḥsyācchuddhiriticābravīt //

jitendriyaśca vasudhāṃ prāpsyatīti ca me'bravīt /
vijñātamiti tatsarvaṃ pratyukto viduro mayā //
vaiśampāyana uvāca /

aṣṭame'hani rohiṇyāṃ prayātāḥ phālgunasya te /
vāraṇāvatamāsādya dadṛśurnāgaraṃ janam //