Mahabharata · Chapter 1.133

kuntīputreṣu jāteṣu dhṛtarāṣṭrātmajeṣu ca /
madrarājasutā pāṇḍuṃ raho vacanamabravīt //

na me'sti tvayi santāpo viguṇe'pi parantapa /
nāvaratve varārhāyāḥ sthitvā cānagha nityadā //

gāndhāryāścaiva nṛpate jātaṃ putraśataṃ tathā /
śrutvā na me tathā duḥkhamabhavatkurunandana //

idaṃ tu me mahadduḥkhaṃ tulyatāyāmaputratā /
diṣṭyā tvidānīṃ bharturme kuntyāmapyasti santatiḥ //

yadi tvapatyasantānaṃ kuntirājasutā mayi /
kuryādanugraho me syāttava cāpi hitaṃ bhavet //

saṃrambho hi sapatnītvādvaktuṃ kuntisutāṃ prati /
yadi tu tvaṃ prasanno me svayamenāṃ pracodaya //
pāṇḍuruvāca /

mamāpyeṣa sadā mādri hṛdyarthaḥ parivartate /
na tu tvāṃ prasahe vaktumiṣṭāniṣṭavivakṣayā //

tava tvidaṃ mataṃ matvā prayatiṣyāmyataḥ param /
manye dhruvaṃ mayoktā sā vacanaṃ pratipatsyate //
vaiśampāyana uvāca /

tataḥ kuntīṃ punaḥ pāṇḍurvivikta idamabravīt / anugṛhṇīṣva kalyāṇi madrarājasutāmapi /
kulasya mama santānaṃ lokasya ca kuru priyam //

mama cāpiṇḍanāśāya pūrveṣāṃ ca mahātmanām /
matpriyārthaṃ ca kalyāṇi kuru kalyāṇamuttamam //

yaśaso'rthāya caiva tvaṃ kuru karma suduṣkaram /
prāpyādhipatyamindreṇa yajñairiṣṭaṃ yaśo'rthinā //

tathā mantravido viprāstapastaptvā suduṣkaram /
gurūnabhyupagacchanti yaśaso'rthāya bhāmini //

tathā rājarṣayaḥ sarve brāhmaṇāśca tapodhanāḥ /
cakruruccāvacaṃ karma yaśaso'rthāya duṣkaram //

sā tvaṃ mādrīṃ plavenaiva tārayaināmanindite /
apatyasaṃvidhānena parāṃ kīrtimavāpnuhi //
kuntyuvāca /

dharmaṃ vai dharmaśāstroktaṃ yathā vadasi tattathā / tasmādanugrahaṃ tasyāḥ karomi kurunandana //
vaiśampāyana uvāca /

evamuktā'bravīnmārdrīṃ sakṛccintaya daivatam /
tasmātte bhavitā'patyamanurūpamasaṃśayam //

tato mantre kṛte tasminvidhidṛṣṭena karmaṇā / tato rājasutā snātā śayane saṃviveśa ha //

tato mādrī vicāryaikā jagāma manasā'śvinau / tāvāgamya sutau tasyāṃ janayāmāsaturyamau /
nakulaṃ sahadevaṃ ca rūpeṇāpratimau bhuvi //

tathaiva tāvapi yamau vāguvācāśarīriṇī /
dharmato bhaktitaścaiva śīlato vinayaistathā //

satvarūpaguṇopetau bhavato'tyaśvināviti /
māsate tejasā'tyarthaṃ rūpadraviṇasampadā //

nāmāni cakrire teṣāṃ śataśṛṅganivāsinaḥ /
bhaktyā ca karmaṇā caiva tathā'śīrbhirviśāmpate //

jyeṣṭhaṃ yudhiṣṭhiretyevaṃ bhīmaseneti madhyamam /
arjuneti tṛtīyaṃ ca kuntīputrānakalpayan //

pūrvajaṃ nakuletyevaṃ sahadeveti cāparam /
mādrīputrāvakathayaṃste viprāḥ prītamānasāḥ //

anusaṃvatsaraṃ jātā api te kurusattamāḥ /
pāṇḍuputrā vyarājanta pañcasaṃvatsarā iva //

mahāsattvā mahāvīryā mahābalaparākramāḥ /
pāṇḍurdṛṣṭvā sutāṃstāṃstu devarūpānmahaujasaḥ //

mudaṃ paramikāṃ lebhe nananda ca narādhipaḥ /
ṛṣīṇāmapi sarveṣāṃ śataśṛṅganivāsinām //

priyā babhūvustāsāṃ ca tathaiva muniyoṣitām /
kuntīmatha punaḥ pāṇḍurmādryarthe samacodayat //

tamuvāca pṛthā rājan rahasyuktā tadā satī /
uktā sakvaddvandvameṣā lebhe tenāsmi vañcitā //

bibhemyasyāḥ paribhavātkustrīṇāṃ gatiridṛśī /
nājñāsiṣamahaṃ mūḍhā dvandvāhvāne phaladvayam //

tasmānnāhaṃ niyoktavyā tvayaiṣo'stu varo mama /
evaṃ pāṇḍoḥ sutāḥ pañca devadattā mahābalāḥ //

sambhūtāḥ kīrtimantaśca kuruvaṃśavivardhanāḥ /
śubhalakṣaṇasampannāḥ somavatpriyadarśanāḥ //

siṃhadarpā maheṣvāsāḥ siṃhavikrāntagāminaḥ /
siṃhagrīvā manuṣyendrā vavṛdhurdevavikramāḥ //

vivardhamānāste tatra puṇye haimavate girau /
vismayaṃ janayāmāsurmaharṣīṇāṃ sameyuṣām //

jātamātrānupādāya śataśṛṅganivāsinaḥ /
pāṇḍoḥ putrānamanyanta tāpasāḥ svānivātmajān //
vaiśampāyana uvāca /

tatastu vṛṣṇayaḥ sarve vasudevapurogamāḥ //

pāṇḍuḥ śāpabhayādbhītaḥ śataśṛṅgamupeyivān /
tatraiva munibhiḥ sārdhaṃ tāpaso'bhūttapasvibhiḥ //

śākamūlaphalāhārastapasvī niyatendriyaḥ /
yogadhyānaparo rājā babhūveti ca vādakāḥ //

prabuvanti sma bahavastacchrutvā śokakarśitāḥ /
pāṇḍoḥ prītisamāyuktāḥ kadā śroṣyāma sankathāḥ //

ityevaṃ kathayantaste vṛṣṇayaḥ saha bāndhavaiḥ /
pāṇḍoḥ putrāgamaṃ śrutvā sarve harṣasamanvitāḥ //

sabhājayantaste'nyonyaṃ vasudevaṃ vaco'bruvan /
na bhaverankriyāhīnāḥ pāṇḍuputrā mahābalāḥ //

pāṇḍoḥ priyahitānveṣī preṣaya tvaṃ purohitam /
vasudevastathetyuktvā visasarja purohitam //

yuktāni ca kumārāṇāṃ pārabarhāṇyanekaśaḥ /
kuntīṃ mādrīṃ ca sandiśya dāsīdāsaparicchadam //

gāvo hiraṇyaṃ raupyaṃ ca preṣayāmāsa bhārata /
tāni sarvāṇi sangṛhya prayayau sa purohitaḥ //

tamāgataṃ dvijaśreṣṭhaṃ kāśyapaṃ vai purohitam /
pūjayāmāsa vidhivatpāṇḍuḥ parapurañjayaḥ //

pṛthā mādrī ca saṃhṛṣṭe vasudevaṃ praśaṃsatām /
tataḥ pāṇḍuḥ kriyāḥ sarvāḥ pāṇḍavānāmakārayat //

garbhādhānādikṛtyāni caulopanayanāni ca /
kāśyapaḥ kṛtavānsarvamupākarma ca bhārata //

caulopanayanādūrdhvamṛṣabhākṣā yaśasvinaḥ /
vaidikādhyayane sarve samapadyanta pāragāḥ //

śaryāteḥ prathamaḥ putraḥ śukro nāma parantapaḥ /
yena sāgaraparyantā dhuṣā nirjitā mahī //

aśvamedhaśatairiṣṭvā sa mahātmā mahāmakhaiḥ /
ārādhya devatāḥ sarvāḥ pitṝnapi mahāmatiḥ //

śataśṛhge tapastepe śākamūlaphalāśanaḥ /
tenopakaraṇaśreṣṭhaiḥ śikṣayā copabṛṃhitāḥ //

tatprasādāddhanurvede samapadyanta pāragāḥ /
gadāyāṃ pārago bhīmastomareṣu yudhiṣṭhiraḥ //

asicarmaṇi niṣṇātau yamau sattvavatāṃ varau /
dhanurvede gataḥ pāraṃ savyasācī parantapaḥ //

śukreṇa samanujñāto matsamo'yamiti prabho /
anujñāya tato rājā śaktiṃ khaṅgaṃ tataḥ śarān //

dhanuśca damatāṃ śreṣṭhastālamātraṃ mahāprabham /
vipāṭhakṣuranārācāngṛdhrapakṣairalaṅkṛtān //

dadau pārthāya saṃhṛṣṭo mahoragasamaprabhān /
avāpya sarvaśastrāṇi mudito vāsavātmajaḥ //

mene sarvānmahīpālānaparyāptānsvatejasaḥ //

ekavarṣāntarāstvevaṃ parasparamarindamāḥ / anvavartanta pārthāśca mādrīputrau tathaiva ca //

te ca pañca śataṃ caiva kuruvaṃśavivardhanāḥ /
sarve vavṛdhire'lpena kālenāpsviva paṅkajāḥ //