Mahabharata · Chapter 1.13

kimarthaṃ rājaśārdūlaḥ sa rājā janamejayaḥ /
sarpasatreṇa sarpāṇāṃ gato'ntaṃ tadvadasva me //

nikhilena yathātattvaṃ saute sarvamaśeṣataḥ /
āstīkaśca dvijaśreṣṭhaḥ kimarthaṃ japatāṃ varaḥ //

mokṣayāmāsa bhujagānpradīptādvasuretasaḥ /
kasya putraḥ sa rājāsītsarpasatraṃ ya āharat //

sa ca dvijātipravaraḥ kasya putro'bhidhatsva me /
sautiruvāca /
mahadākyānamāstīkaṃ yathaitatprocyate dvija //

sarvametadaśeṣeṇa śṛṇu me vadatāṃ vara /
śaunaka uvāca /
śrotumicchāmyaśeṣeṇa kathāmetāṃ manoramām //

āstīkasya purāṇarṣerbrāhmaṇasya yaśasvinaḥ /
sautiruvāca /
itihāsamimaṃ viprāḥ purāṇaṃ paricakṣate //

kṛṣṇadvaipāyanaproktaṃ naimiṣāraṇyavāsiṣu /
pūrvaṃ pracoditaḥ sūtaḥ pitā me lomaharṣaṇaḥ //

śiṣyo vyāsasya medhāvī brāhmaṇeṣvidamuktavān /
tasmādahamupaśrutya pravakṣyāmi yathātatham //

idamāstīkamākhyānaṃ tubhyaṃ śaunaka pṛcchate /
kathayiṣyāmyaśeṣeṇa sarvapāpapraṇāśanam //

āstīkasya pitā hyāsītprajāpatisamaḥ prabhuḥ /
brahmacārī yatāhārastapasyugre rataḥ sadā //

jaratkāruriti khyāta ūrdhvaretā mahātapāḥ /
yāyāvarāṇāṃ pravaro dharmajñaḥ saṃśitavrataḥ //

sa kadācinmahābhāgastapobalasamanvitaḥ /
cacāra pṛthivīṃ sarvāṃ yatrasāyangṛho muniḥ //

tīrtheṣu ca samāplāvaṃ kurvannaṭati sarvaśaḥ /
carandīkṣāṃ mahātejā duścarāmakṛtātmabhiḥ //

vāyubhakṣo nirāhāraḥ śuṣyannanimiṣo muniḥ /
itastataḥ paricarandīptapāvakasaprabhaḥ //

aṭamānaḥ kadācitsvānsa dadarśa pitāmahān /
lambamānānmahāgarte pādairūrdhvairavāṅmukhān //

tānabravītsa dṛṣṭvai jaratkāruḥ pitāmahān /
ke bhavanto'valambante garte hyasminnadhomukhāḥ //

vīraṇastambhake lagnāḥ sarvataḥ paribhakṣite /
mūṣakena nigūḍhena garte'sminnityavāsinā //
pitara ūcuḥ /

yāyāvarā nāma vayamṛṣayaḥ saṃśitavratāḥ /
santānaprakṣayādbrahmannadho gacchāma medinīm //

asmākaṃ santatistveko jaratkāruriti smṛtaḥ /
mandabhāgyo'lpabhāgyānāṃ tapa ekaṃ samāsthitaḥ //

na sa putrāñjanayituṃ dārānmūḍhaścikīrṣati /
tena lambāmahe garte santānasya kṣayādiha //

anāthāstena nāthena yathā duṣkṛtinastathā /
yeṣāṃ tu santatirnāsti martyaloke sukhāvahā //

na te labhante vasatiṃ svarge puṇyakṛto'pi hi / kastvaṃ bandhurivāsmākamanuśocasi sattama //

jñātumicchāmahe brahmanko bhavāniha naḥ sthitaḥ /
kimarthaṃ caiva naḥ śocyānanuśocasi sattama //
jaratkāruruvāca /

mama pūrve bhavanto vai pitaraḥ sapitāmahāḥ /
brūta kiṃ karavāṇyadya jaratkārurahaṃ svayam //
pitara ūcuḥ /

yatasva yatnavāṃstāta santānāya kulasya naḥ /
ātmano'rthe'smadarthe ca dharma ityeva vā vibho //

na hi dharmaphalaistāta na tapo'bhiḥ susañcitaiḥ /
tāṃ gatiṃ prāpnuvantīha putriṇo yāṃ vrajanti vai //

taddāragrahaṇe yatnaṃ santatyāṃ ca manaḥ kuru /
putrakāsmanniyogāttvametannaḥ paramaṃ hitam //
jaratkāruruvāca /

na dārānvai kariṣye'haṃ na dhanaṃ jīvitārthataḥ /
bhavatāṃ tu hitārthāya kariṣye dārasangraham //

samayena ca kartā'hamanena vidhipūrvakam /
tathā yadyupalapsyāmi kariṣye nānyathā hyaham //

sanāmnī yā bhavitrī me ditsitā caiva bandhubhiḥ /
bhaikṣyavattāmahaṃ kanyāmupayaṃsye vidhānataḥ //

daridrāya hi me bhāryāṃ ko dāsyati viśeṣataḥ /
pratigrahīṣye bhikṣāṃ tu yadi kaścitpradāsyati //

evaṃ dārakriyāhetoḥ prayatiṣye pitāmahāḥ /
anena vidhinā śaśvanna kariṣye'hamanyathā //

tatra cotpatsyate janturbhavatāṃ tāraṇāya vai /
śāśvataṃ sthānamāsādya modantāṃ pitaro mama //