Mahabharata · Chapter 1.123
dhṛtarāṣṭrābhyanujñātaḥ svabāhuvijitaṃ dhanam /
bhīṣmāya satyavatyai ca mātre copajahāra saḥ //
vidurāya ca vai pāṇḍuḥ preṣayāmāsa taddhanam /
suhṛdaścāpi dharmātmā dhanena samatarpayat //
tataḥ satyavatīṃ bhīṣmaṃ kausalyāṃ ca yaśasvinīm /
śubhaiḥ pāṇḍurjitairarthaistoṣayāmāsa bhārata //
nananda mātā kausalyā tamapratimatejasam /
jayantamiva paulomī pariṣvajya narṣabham //
tasya vīrasya vikrāntaiḥ sahasraśatadakṣiṇaiḥ /
aśvamedhaśatairīje dhṛtarāṣṭro mahāmakhaiḥ //
samprayuktastu kuntyā ca mādryā ca bharatarṣabha /
jitatandristadā pāṇḍurbabhūva vanagocaraḥ //
hitvā prāsādanilayaṃ śubhāni śayanāni ca /
araṇyanityaḥ satataṃ babhūva mṛgayāparaḥ //
sa carandakṣiṇaṃ pārśvaṃ ramyaṃ himavato giraḥ /
uvāsa giripṛṣṭheṣu mahāśālavaneṣu ca //
rarāja kuntyā mādryā ca pāṇḍuḥ saha vane caran /
kareṇvoriva madhyasthaḥ śrīmānpaurandaro gajaḥ //
bhārataṃ saha bhāryābhyāṃ khaṅgabāṇadhanurdharam / vicitrakavacaṃ vīraṃ paramāstravidaṃ nṛpam /
devo'yamityamanyanta carantaṃ vanavāsinaḥ //
tasya kāmāṃśca bhogāṃśca narā nityamatandritāḥ /
upajahrurvanānteṣu dhṛtarāṣṭreṇa coditāḥ //
tadāsādya mahāraṇyaṃ mṛgavyālaniṣevitam /
tatra maithunakālasthaṃ dadarśa mṛgayūthapam //
tatastaṃ ca mṛgīṃ caiva rukmapuṅkhaiḥ supatribhiḥ /
nirbibheda śaraistīkṣṇaiḥ pāṇḍuḥ pañcabhirāśugaiḥ //
sa ca rājanmahātejā ṛṣiputrastapodhanaḥ /
bhāryayā saha tejasvī mṛgarūpeṇa saṅgataḥ //
sa saṃyuktastayā mṛgyā mānuṣīṃ vācamīrayan /
kṣaṇena patito bhūmau vilalāpāturo mṛgaḥ //
mṛga uvāca /
kāmamanyuvaśaṃ prāptā buddhyantaragatā api /
varjayanti nṛśaṃsāni pāpeṣvapi ratā narāḥ //
na vidhiṃ grasate prajñā prajñāṃ tu grasate vidhiḥ /
vidhiparyāgatānarthānprajñāvānpratipadyate //
śasvaddharmātmanāṃ mukhye kule jātasya bhārata /
kāmalobhābhibhūtasya kathaṃ te calitā matiḥ //
pāṇḍuruvāca /
śatrūṇāṃ yā vadhe vṛttiḥ sā mṛgāṇāṃ vadhe smṛtā /
rājñāṃ mṛga na māṃ mohāttvaṃ garhayitumarhasi //
acchadmanā'māyayā ca mṛgāṇāṃ vadha iṣyate /
sa eva dharmo rājñāṃ tu taddhi tvaṃ kiṃ nu garhase //
agastyaḥ satramāsīnaścakāra mṛgayāmṛṣiḥ /
āraṇyānsarvadaivatyānmṛgānprokṣya mahāvane //
pramāṇadṛṣṭadharmeṇa kathamasmānvigarhase /
agastyasyābhicāreṇa yuṣmākaṃ vihito vadhaḥ //
na ripūnvai samuddiśya vimuñcanti narāḥ śarān /
randhra eṣāṃ viśeṣeṇa vadhakālaḥ praśasyate //
pramattamapramattaṃ vā vivṛtaṃ ghnanti caujasā /
upāyairvividhaistīkṣṇaiḥ kasmānmṛga vigarhase //
mṛga uvāca /
nāhaṃ ghntaṃ mṛganrājanvigarhe cātmakāraṇāt /
maithunaṃ tu pratīkṣyaṃ me tvayehādyānṛśaṃsyataḥ //
sarvabhūtahite kāle sarvabhūtepsite tathā /
ko hi vidvānmṛgaṃ hanyāccarantaṃ maithunaṃ vane //
asyāṃ mṛgyāṃ ca rājendra harṣānmaithunamācaram /
puruṣārthaphalaṃ kartuṃ tattvayā viphalīkṛtam //
pauravāṇāṃ mahārāja teṣāmakliṣṭakarmaṇām /
vaṃśe jātasya kauravya nānurūpamidaṃ tava //
nṛśaṃsaṃ karma sumahatsarvalokavigarhitam /
asvargyamayaśasyaṃ cāpyadharmiṣṭhaṃ ca bhārata //
strībhogānāṃ viśeṣajñaḥ śāstradharmārthatattvavit /
nārhastvaṃ surasaṅkāśa kartumasvargyamīdṛśam //
tvayā nṛśaṃsakartāraḥ pāpācārāśca mānavāḥ /
nigrāhyāḥ pārthivaśreṣṭha trivargaparivarjitāḥ //
kiṃ kṛtaṃ te naraśreṣṭha māmihānāgasaṃ ghnataḥ /
muniṃ mūlaphalāhāraṃ mṛgaveṣadharaṃ nṛpa //
vasamānamaraṇyeṣu nityaṃ śamaparāyaṇam /
tvayā'haṃ hiṃsito yasmāttasmāttvāmapyanāgasaḥ //
dvayornṛśaṃsakartāramavaśaṃ kāmamohitam /
jīvitāntakaro bhāvo maithune samupaiṣyati //
ahaṃ hi kindamo nāma tapasā bhāvito muniḥ /
vyapatrapanmanuṣyāṇāṃ mṛgyāṃ maithunamācaram //
mṛgo bhatvā mṛgaiḥ sārdhaṃ carāmi gahane vane /
na tu te brahmahatyeyaṃ bhaviṣyatyavijānataḥ //
mṛgarūpadharaṃ hatvā māmevaṃ kāmamohitam /
asya tu tvaṃ phalaṃ mūḍha prāpsyasīdṛśameva hi //
priyayā saha saṃvāsaṃ prāpya kāmavimohitaḥ /
tvamapyasyāmavasthāyāṃ pretalokaṃ gamiṣyasi //
antakāle hi saṃvāsaṃ yayā gantāsi kāntayā / pretarājapuraṃ prāptaṃ sarvabhūtaduratyayam /
bhaktyā matimatāṃ śreṣṭha saiva tvā'nugamiṣyati //
vartamānaḥ sukhe duḥkhaṃ yathā'haṃ prāpitastvayā /
tathā tvāṃ ca sukhaṃ prāptaṃ duḥkhamabhyāgamiṣyati //
vaiśampāyana uvāca /
evamuktvā suduḥkhārto jīvitātsa vyamucyata /
mṛgaḥ pāṇḍuśca duḥkhārtaḥ kṣaṇena samapadyata //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0