Mahabharata · Chapter 1.106

āpavo nāma konveṣa vasūnāṃ kiṃ ca duṣkṛtam / śaśāpa yasmātkalyāṇi sa vasūṃścārudarśane /
yasyābhiśāpātte sarve mānuṣīṃ yonimāgatāḥ //

anena ca kumāreṇa tvayā dattena kiṃ kṛtam /
yasya caiva kṛtenāyaṃ mānuṣeṣu nivatsyati //

īśā vai sarvalokasya vasavaste ca vai katham /
mānuṣeṣūdapadyanta tanmamācakṣva jāhnavi //
vaiśampāyana uvāca /

evamuktā tadā gaṅgā rājānamidamabravīt /
bhartāraṃ jāhnavī devī śāntanuṃ puruṣarṣabha //
gaṅgovāca /

yaṃ lebhe varuṇaḥ putraṃ purā bharatasattama /
vasiṣṭhanāmā sa muniḥ khyāta āpava ityuta //

tasyāśramapadaṃ puṇyaṃ mṛgapakṣisamanvitam /
meroḥ pārśve nagendrasya sarvartukusumāvṛtam //

sa vāruṇistapastepe tasminbharatasattama /
vane puṇyakṛtāṃ śreṣṭhaḥ svādumūlaphalodake //

dakṣasya duhitā yā tu surabhītyabhiśabditā /
gāṃ prajātā tu sā devī kaśyapādbharatarṣabha //

anugrahārthaṃ jagataḥ sarvakāmaduhāṃ varām /
tāṃ lebhe gāṃ tu dharmātmā homadhenuṃ sa vāruṇiḥ //

sā tasmiṃstāpasāraṇye vasantī munisevite /
cacāra puṇye ramye ca gaurapetabhayā tadā //

atha tadvanamājagmuḥ kadācidbharatarṣabha /
pṛthvādyā vasavaḥ sarve devā devarṣisevitam //

te sadārā vanaṃ tacca vyacaranta samantataḥ /
remire ramaṇīyeṣu parvateṣu vaneṣu ca //

tatraikasyātha bhāryā tu vasorvāsavavikrama /
sañcarantī vane tasmingāṃ dadarśa sumadhyamā //

nandinīṃ nāma rājendra sarvakāmadhuguttamām /
sā vismayasamāviṣṭā śīladraviṇasampadā //

dyave vai darśayāmāsa tāṃ gāṃ govṛṣabhekṣaṇa /
āpīnāṃ ca sudogdhrīṃ ca suvāladhikhurāṃ śubhāṃ //

upapannāṃ guṇaiḥ sarvaiḥ śīlenānuttamena ca /
evanguṇasamāyuktāṃ vasave vasunandinī //

darśayāmāsa rājendra purā pauravanandana /
dyaustadā tāṃ tu dṛṣṭvaiva gāṃ gajendrendravikrama //

uvāca rājaṃstāṃ devīṃ tasyā rūpaguṇānvadan /
eṣā gauruttamā devī vāruṇerasitekṣaṇā //

ṛṣestasya varārohe yasyedaṃ vanamuttamam /
asyāḥ kṣīraṃ pibenmartyaḥ svādu yo vai sumadhyame //

daśavarṣasahasrāṇi sa jīvetsthirayauvanaḥ /
vaiśampāyana uvāca /
etacchrutvā tu sā devī nṛpottama sumadhyamā //

tamuvācānavadyāṅgī bhartāraṃ dīptatejasam /
asti me mānuṣe loke naradevātmajā sakhī //

nāmnājitavatī nāma rūpayauvanaśālinī /
uśīnarasya rājarṣeḥ satyasandhasya dhīmataḥ //

duhitā prathitā loke mānuṣe rūpasampadā /
tasyā hetormahābhāga savatsāṃ gāṃ mamepsitām //

ānayasvāmaraśreṣṭha tvaritaṃ puṇyavardhana /
yāvadasyāḥ payaḥ pītvā sā sakhī mama mānada //

mānuṣeṣu bhavatvekā jarārogavivarjitā /
etanmama mahābhāga kartumarhasyanindita //

priyātpriyataraṃ hyasmānnāsti me'nyatkathañcana /
etacchrutvā vacastasyā devyāḥ priyacikīrṣayā //

pṛthvādyairbhrātṛbhiḥ sārdhaṃ dyaustadā tāṃ jahāra gām /
tayā kamalapatrākṣyā niyukto dyaustadā nṛpa //

ṛṣestasya tapasvīvraṃ na śaśāka nirīkṣitum /
hṛtā gauḥ sā tadā tena prapātastu na tarkitaḥ //

athāśramapadaṃ prāptaḥ phalānyādāya vāruṇiḥ /
na cāpaśyatsa gāṃ tatra savatsāṃ kānanottame //

tataḥ sa mṛgayāmāsa vane tasmiṃstapodhanaḥ /
nādhyāgamacca mṛgayaṃstāṃ gāṃ munirudāradhīḥ //

jñātvā tathā'panītāṃ tāṃ vasubhirdivyadarśanaḥ /
yayau krodhavaśaṃ sadyaḥ śaśāpa ca vasūṃstadā //

yasmānme vasavo jahrurgāṃ vai dogdhrīṃ suvāladhim /
tasmātsarve janiṣyanti mānuṣeṣu na saṃśayaḥ //

evaṃ śaśāpa bhagavānvasūṃstānbharatarṣabha /
vaśaṃ krodhasya samprāpta āpavo munisattamaḥ //

śaptvā ca tānmahābhāgastapasyeva mano dadhe /
evaṃ sa śaptavānrājanvasūnaṣṭau tapodhanaḥ //

mahāprabhāvo brahmarṣirdevānkrodhasamanvitaḥ /
evaṃ śaptāstatastena muninā yāmunena vai //

aṣṭau samastā vaṃsavo divo doṣeṇa sattama / athāśramapadaṃ prāptāste vai bhūyo mahātmanaḥ //

śaptāḥ sma iti jānanta ṛṣiṃ tamupacakramuḥ /
prasādayantastamṛṣiṃ vasavaḥ pārthivarṣabha //

lebhire na ca tasmātte prasādamṛṣisattamāt /
āpavātpuruṣavyāghra sarvadharmaviśāradāt //

uvāca ca sa dharmātmā śaptā yūyaṃ dharādayaḥ /
anusaṃvatsarātsarve śāpamokṣamavāpsyatha //

ayaṃ tu yatkṛte yūyaṃ mayā śaptāḥ sa vatsyati /
dyaustadā mānuṣe loke dīrghakālaṃ svakarmaṇaḥ //

nānṛtaṃ taccikīrṣāmi kruddho yuṣmānyadabruvam /
na prajāsyati cāpyeṣa mānuṣeṣu mahāmanāḥ //

bhaviṣyati ca dharmātmā sarvaśāstraviśāradaḥ /
pituḥ priyahite yuktaḥ strībhogānvarjayiṣyati //

evamuktvā vasūnsarvānsajagāma mahānṛṣiḥ /
tato māmupajagmuste sametā vasavastadā //

ayācanta ca māṃ rājanvaraṃ tacca mayā kṛtam /
jātāñjātānprakṣipāsmānsvayaṃ gaṅge tvamambhasi //

evaṃ teṣāmahaṃ samyak śaptānāṃ rājasattama /
mokṣārthaṃ mānuṣāllokādyathāvatkṛtavatyaham //

ayaṃ śāpādṛṣestasya eka eva nṛpottama /
dyau rājanmānuṣe loke ciraṃ vatsyati bhārata //

ayaṃ kumāraḥ putraste vivṛddhaḥ punareṣyati /
ahaṃ ca te bhaviṣyāmi āhvānopagatā nṛpa //
vaiśampāyana uvāca /

etadākhyāya sā devī tatraivāntaradhīyata /
ādāya ca kumāraṃ taṃ jagāmātha yathepsitam //

sa tu devavrato nāma gāṅgeya iti cābhavat /
dyunāmā śāntanoḥ putraḥ śāntanoradhiko guṇaiḥ //

śāntanuścāpi śokārto jagāma svapuraṃ tataḥ /
tasyāhaṃ kīrtayiṣyāmi śāntanoradhikānguṇān //

mahābhāgyaṃ ca nṛpaterbhāratasya mahātmanaḥ /
yasyetihāso dyutimānmahābhāratamucyate //