Madhyamakāvatāra 1-5 · Chapter 4
sa tu doṣāndhakārāṇāṃ pratibandhakānāṃ nāśanena sūryavad atitīkṣṇatāvatāre 'pi doṣayuktajanebhyo na krudhyati / kṣānterativiśiṣṭābhyāsāt karuṇayā santateḥ snigdhatvācca /
madhyamakāvatārabhāṣye tṛtīyaścittotpādaḥ /
4. caturthaścittotpādaḥ
samprati dānaśīlakṣāntipāramitābhyo vīryapāramitāyā atirekadeśanādvāreṇa caturthacittotpādamadhikṛtya ākhyāyate-
guṇā aśeṣā anugamya vīryaṃ dvayostu heturmatipuṇyarāśyoḥ /
yato bhavet projjvalameva vīryam arciṣmatī bhūḥ khalu sā caturthī
kuśalakarmānutsāhamaye tu sarvathā dānādāpravṛtteḥ sarvaguṇotpādo 'saṃbhavaḥ / pūrvoktaguṇasañcayasamutsuke tu prāptāprāptayorvṛddhiprāptisaṃbhavād yasya kasyacid guṇasya hetustu vīryameva asti / sambhāradvayahetustu pūrvata ākhyātaḥ / tad vīryaṃ svaguṇapariśuddhidvārā yasyāṃ bhūmāvadhijvalati sā tu caturthī bodhisatvabhūmiḥ arciṣmatīti syāt / api ca, kasya hetorarciṣmatīti ākhyāyate-nāmāvatārahetudeśanārtham-
sambodhipakṣasya vibhāvanāto jāto 'vabhāsaḥ sugatasya putre /
tāmraprabhāyā adhikaṃ vibhāti
ityuktam / evam asyāṃ bhūmau bodhisattve saptatriṃśad bodhipākṣikadharmabhāvanena pūrvākhyātatāmraprabhāyā viśiṣṭo 'vabhāsa upapadyate / tasmāt samyagjñānāgniprabhopapādena sā bodhisattvabhūmirarciṣmatītyākhyāyate / saptatriṃśad bodhipākṣikā dharmastu evam- catvāri smṛtyupasthānāni, catvāri samyakprahāṇāni, catvāra ṛddhipādāḥ, pañcendriyāṇi, pañca balāni, sapta bodhyaṅgāni āryāṣṭāṅgamārgaścetyuktāḥ / tatra catvāri smṛtyupasthānāni- "jinaputrā, bodhisattvo 'syāmarciṣmatyāṃ bodhisattvabhūmau pratiṣṭhito 'dhyātmaṃ kāye kāyānudarśī viharati, ātāpī saṃprajānan smṛtimān vinīya loko 'bhidhyādaurmanasye / bahirdhā kāye (kāyānudarśī viharati, ātāpī saṃprajānan smṛtimān vinīya loke 'bhidhyādaurmanasye) adhyātmaṃ bahirdhā kāye / evamevādhyātmaṃ vedanāsu bahirdhā vedanāsu adhyātmaṃ bahirdhā vedanāsu / evamadhyātmaṃ citte bahirdhā citte 'dhyātmaṃ bahirdhā citte / adhyātmaṃ dharmeṣu dharmānudarśī (viharati ātāpī saṃprajānan smṛtimān) bahirdhā dharmeṣu dharmānudarśī ... evamadhyātmaṃ bahirdhā dharmeṣu... /" iti vistṛtanirdeśavat /
catvāri samyakprahāṇāni yathā- "so 'nutpannānāṃ pāpakānāmakuśalānāṃ dharmāṇāmanutpādāya cchandaṃ janayati vyāyacchate vīryamārabhate cittaṃ pragṛhṇāti samyakpraṇidadhāti / utpannānāṃ pāpakānāmakuśalānāṃ dharmāṇāṃ
prahāṇāya[itipūrvavat] / anutpannānāṃ kuśalānāṃ dharmāṇāmutpādāya [itipūrvavat] / utpannānāṃ kuśalānāṃ dharmāṇāṃ sthitaye 'saṃpramoṣāya vaipulyāya bhūyobhāvāya (bhāvanāya) paripūraye [cchandaṃ janayati, vyāyacchate- tu pūrvavat] /"
catvāro ṛddhipādāḥ "chandasamādhiprahāṇasaṃskārasamanvāgataṃ ṛddhipādaṃ bhāvayati vivekaniścitaṃ virāganiścitaṃ nirodhaniścitaṃ vyavasargapariṇataṃ [tadvat] vīrya [samādhiprahāṇasaṃskārasamanvāgataṃ ṛddhipādaṃ] bhāvayati citta [samādhiprahāṇasaṃskārasamanvāgataṃ ṛddhipādaṃ] bhāvayati mīmāṃsā [samādhiprahāṇasaṃskārasamanvāgataṃ ṛddhipādaṃ] bhāvayatītyādi pūrvavat /"
pañcendriyāṇi tadyathā- "sa śraddhendriyaṃ bhāvayati [iti tadvat] vivekaniścitaṃ...vīryendriyaṃ....smṛtīndriyaṃ....samādhīndriyaṃ...prajñendriyaṃ...sa / "bhāvayati virāganiścitaṃ ityādi / pañcabalāni tu tānyevāsapakṣaparājitāni pūrvavat /
sapta bodhyaṅgāni- tadyathā- "(sa) smṛti-saṃbodhyaṅgaṃ bhāvayati, [ityādi] dharmapravicaya [bodhyaṅgaṃ] vīrya [saṃbodhyaṅgaṃ] prīti [saṃbodhyaṅgaṃ] prastrabdhi-[saṃbodhyaṅgaṃ] samādhi [saṃbodhyaṅgaṃ] upekṣā [saṃbodhyaṅgaṃ bhāvayati ityādi pūrvavat] /"
āryāṣṭāṅgamārgastu yathā- "samyakdṛṣṭiṃ bhāvayati [virāganiścitaṃ nirodha- niścitaṃ vyavasargapariṇataṃ] samyaksaṅkalpaṃ [api pūrvavat] samyagvācaṃ........ samyakkarmāntaṃ......samyagājīvaṃ......samyagvyāyāmaṃ.....samyaksmṛtiṃ...samyaksamādhiṃ /" [bhāvayati ityādi pūrvavat /] asyāṃ bhūmau na kevalaṃ bodhipākṣikabhāvanotpādo 'pitu-
saṃkṣīyate cātmadṛśo 'nuṣaṅgaḥ
Original text: Madhyamakāvatāra 1-5 · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0