Madhyamakaśāstra · Chapter 8

8 Karmakārakaparīkṣā aṣṭamaṃ prakaraṇam /
sadbhūtaḥ kārakaḥ karma sadbhūtaṃ na karotyayam /
kārako nāpyasadbhūtaḥ karmāsadbhūtamīhate

sadbhūtasya kriyā nāsti karma ca syādakartṛkam /
sadbhūtasya kriyā nāsti kartā ca syādakarmakaḥ

karoti yadyasadbhūto 'sadbhūtaṃ karma kārakaḥ /
ahetukaṃ bhavetkarma kartā cāhetuko bhavet

hetāvasati kāryaṃ ca kāraṇaṃ ca na vidyate /
tadabhāve kriyā kartā karaṇaṃ ca na vidyate

dharmādharmau na vidyete kriyādīnāmasaṃbhave /
dharme cāsatyadharme ca phalaṃ tajjaṃ na vidyate

phale 'sati na mokṣāya na svargāyopapadyate /
mārgaḥ sarvakriyāṇāṃ ca nairarthakyaṃ prasajyate

kārakaḥ sadasadbhūtaḥ sadasatkurute na tat /
parasparaviruddhaṃ hi saccāsaccaikataḥ kutaḥ

satā ca kriyate nāsannāsatā kriyate ca sat /
kartrā sarve prasajyante doṣāstatra ta eva hi

nāsadbhūtaṃ na sadbhūtaḥ sadasadbhūtameva vā /
karoti kārakaḥ karma pūrvoktaireva hetubhiḥ

nāsadbhūto 'pi sadbhūtaṃ sadasadbhūtameva vā /
karoti kārakaḥ karma purvoktaireva hetubhiḥ

karoti sadasadbhūto na sannāsacca kārakaḥ /
karma tattu vijānīyātpūrvoktaireva hetubhiḥ

pratītya kārakaḥ karma taṃ pratītya ca kārakam /
karma pravartate, nānyatpaśyāmaḥ siddhikāraṇam

evaṃ vidyādupādānaṃ vyutsargāditi karmaṇaḥ /
kartuśca karmakartṛbhyāṃ śeṣān bhāvān vibhāvayet