Language

ENहिગુ
Scripture Library

Lilavati · Verses 239-260

239

chāyā-agrayos antara-saṃguṇā bhā chāyā-pramāṇa-antara-hṛt @bhavet bhūs/
bhū-śaṅku-ghātas prabhayā vibhaktas @prajāyate dīpa-śikha-auccyam evam/
trairāśikena eva yat etat uktam vyāptam sva-bhedais hariṇā iva viśvam//

240

śaṅkos bhā #arka-mita-aṅgulasya su-mate dṛṣṭā kila %aṣṭa-aṅgulā chāyā-agra-abhimukhe kara-%dvaya-mite nyastasya deśe punar/
tasya eva #arka-mita-aṅgulā yadi tadā chāyā-pradīpa-antaram dīpa-auccyam ca kiyat @vada vyavahṛtim chāyā-abhidhām @vetsi cet//

241

yat kiṃcit guṇa-bhāga-hāra-vidhinā bīje atra vā @gaṇyate tat trairāśikam eva nirmala-dhiyām eva avagamyam vidām/ [śarma: avagamyā bhidā]
etat yat bahudhā asmad-ādi-jaḍa-dhī-dhī-vṛddhi-buddhyā budhais tad-bhedān su-gamān @vidhāya racitam prājñais prakīrṇa-ādikam// [śarma: -buddhi-pravṛddhyai < -vṛddhi-buddhyā, -bheda-anugamān < -bhedān sugamān]
iti śrī-bhāskara-ācārya-viracitāyām līlāvatyām chāyā-adhikāras samāptim @agāt//

242

bhājyas hāras kṣepakas ca apavartyas kena api ādau saṃbhave kuṭṭaka-%artham/
yena chinnau bhājya-hārau na tena kṣepas ca etat duṣṭam uddiṣṭam eva//

243

parasparam bhājitayos yayos yas śeṣas tayos @syāt apavartanam sas/
tena apavartena vibhājitau yau tau bhājya-hārau dṛḍha-saṃjñitau @stas//

244

mithas @bhajet tau dṛḍha-bhājya-hārau yāvat vibhājye @bhavati iha #rūpam/
phalāni adhas adhas tad-adhas niveśyas kṣepas tatas śūnyam upāntimena//

245

sva-ūrdhve hate antyena yute tad-antyam @tyajet muhus @syāt iti rāśi-#yugmam/
ūrdhvas vibhājyena dṛḍhena taṣṭas phalam guṇas @syāt adharas hareṇa//

246

evam tadā eva atra yadā samās tās @syus labdhayas ced viṣamās tadānīm/
yathā āgatau labdhi-guṇau viśodhyau sva-takṣaṇāt śeṣa-mitau tu tau @stas//

247

%ekaviṃśati-yutam %śata-%dvayam yad-guṇam gaṇaka %pañcaṣaṣṭi-yuk/
%pañca-varjita-%śata-%dvaya-uddhṛtam śuddhim @eti guṇakam @vada āśu tam//

248

@bhavati kuṭṭa-vidher yuti-bhājyayos samapavartitayos api vā guṇas/
@bhavati yas yuti-bhājakayos punar sas ca @bhavet apavartana-saṃguṇas//

249

%śatam hatam yena yutam %navatyā vivarjitam vā vihṛtam %triṣaṣṭyā/
nis-agrakam @syāt @vada me guṇam tam spaṣṭam paṭīyān yadi kuṭṭake @asi//

251

yad-guṇā gaṇaka %ṣaṣṭis anvitā varjitā ca %daśabhis %ṣaṣ-uttarais/
@syāt %trayodaśa-hṛtā nis-agrakā tat guṇam @kathaya me pṛthak pṛthak//

252

guṇa-labdhyos samam grāhyam dhī-matā takṣaṇe phalam/
hara-taṣṭe dhana-kṣepe guṇa-labdhī tu pūrva-vat/
kṣepa-takṣaṇa-lābha-āḍhyā labdhis śuddhau tu varjitā//

253

yena saṃguṇitās %pañca %trayoviṃśati-saṃyutās/
varjitās vā %tribhis bhaktās nis-agrās @syus sa kas guṇas//

254

kṣepa-abhāvas atha vā kṣepas śuddhas hara-uddhṛtas/
jñeyas #śūnyam guṇas tatra kṣepas hāra-hṛtas phalam//

255

yena %pañca-guṇitās #kha-saṃyutās %pañcaṣaṣṭi-sahitās ca te atha vā/
@syus %trayodaśa-hṛtās nis-agrakās tam guṇam gaṇaka kīrtaya āśu me//

257

kṣepe tu #rūpe yadi vā viśuddhe @syātām kramāt ye guṇa-kāra-labdhī/
abhīpsita-kṣepa-viśuddhi-nighne sva-hāra-taṣṭe @bhavatas tayos te//

258

kalpyā atha śuddhis vikalā-avaśeṣas %ṣaṣṭis ca bhājyas ku-dināni hāras/
tad-jam phalam @syus vikalā guṇas tu liptā-agram asmāt ca kalā lava-agram/
evam tad-ūrdhvam ca tathā adhimāsa-avama-agrakābhyām divasās ravi-indvos//

259

%ekas haras ced guṇakau vibhinnau tadā guṇa-aikyam @parikalpya bhājyam/
agra-aikyam agram kṛtas ukta-vat yas saṃśliṣṭa-saṃjñas sphuṭa-kuṭṭakas asau//

260

kas %pañca-nighnas vihṛtas %triṣaṣṭyā %sapta avaśeṣas atha sas eva rāśis/
%daśa-āhatas @syāt vihṛtas %triṣaṣṭyā %caturdaśa agras @vada rāśim enam//
atra guṇa-aikyam bhājyas/ agra-aikyam śuddhis iti/ nyāsas/ bhājyas 15 hāras 63 śudhis 21/ pūrva-vat jātas śuddhas guṇas 14// iti līlāvatyām kuṭṭaka-adhyāyas//

Original text: Līlāvatī · Edition: the following two editions: 1) Lilavati, ed with Ganesa's Buddhivilasini and Mahidhara's Lilavativivarana by V.G. Apate. Anandasrama Sanskrit Series 107. Poona 1937. This edition is denoted by 'ApaTe.'; 2) Lilavati, ed with Sankara's Kriyakramakari by K.V.Sarma. Hoshiarpur 1975. This edition is denoted by 'zarma.' · Data entry T. Hayashi · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc