Lilavati · Verses 23-47
mūlam %caturṇām ca tathā %navānām pūrvam kṛtānām ca sakhe kṛtīnām/
pṛthak pṛthak varga-padāni @viddhi buddhes vivṛddhis yadi te atra jātā//[upajāti]
sama-%tri-ghātas ca ghanas pradiṣṭas sthāpyas ghanas antyasya tatas antya-vargas/
ādi-%tri-nighnas tatas ādi-vargas %tri-antya-āhatas atha ādi-ghanas ca sarve//[upajāti]
sthāna-antaratvena yutās ghanas @syāt @prakalpya tad-khaṇḍa-#yugam tatas antyam/
evam muhus varga-ghana-prasiddhau ādya-aṅkatas vā vidhis eṣas kāryas//[upajāti]
khaṇḍābhyām vā āhatas rāśis %tri-ghnas khaṇḍa-ghana-aikya-yuk/
varga-mūla-ghanas sva-ghnas varga-rāśes ghanas @bhavet//[śloka]
nava-ghanam %tri-ghanasya ghanam tathā @kathaya %pañca-ghanasya ghanam ca me/
ghana-padam ca tatas api ghanāt sakhe yadi ghane @asti ghanā bhavatas matis//[drutavilambita]
ādyam ghana-sthānam atha aghane %dve punar tathā antyāt ghanatas @viśodhya/
ghanam pṛthak-stham padam asya @kṛtvā %tri-ghnyā tad-ādyam @vibhajet phalam tu//[upajāti]
paṅktyām @nyaset tad-kṛtim antya-nighnīm %tri-ghnīm @tyajet tad-%prathamāt phalasya/
ghanam tad-ādyāt ghana-mūlam evam paṅktis @bhavet evam atas punar ca//[upajāti]
atra pūrva-ghanānām mūla-artham nyāsas 729/ 19683/ 1953125/ krameṇa labdhāni mūlāni 9/ 27/ 125// iti ghana-mūlam// iti parikarma-%aṣṭakam//
anyonya-hāra-abhihatau hara-aṃśau rāśyos sama-cheda-vidhānam evam/
mithas harābhyām apavartitābhyām yat vā hara-aṃśau sudhiyā atra guṇyau//[upajāti]
rūpa-%trayam %pañca-lavas %tri-bhāgas yoga-artham etān @vada tulya-hārān/
%triṣaṣṭi-bhāgas ca %caturdaśa-aṃśas sama-chidau mitra viyojana-artham// [upajāti]
dramma-%ardha-%tri-lava-%dvayasya sumate #pāda-%trayam yat @bhavet tat %pañca-aṃśaka-%ṣoḍaśa-aṃśa-#caraṇas saṃprārthitena arthine/
dattas yena varāṭakās kati kadaryeṇa arpitās tena me @brūhi tvam yadi @vetsi vatsa gaṇite jātim prabhāga-abhidhām// [śārdūlavikrīḍita]
cheda-ghna-rūpeṣu lavās dhana-ṛṇam %ekasya bhāgās adhika-ūnakās ced// [upajāti-cd; ab=32]
sva-aṃśa-adhika-ūnas khalu yatra tatra bhāga-anubandhe ca lava-apavāhe/
tala-stha-hāreṇa haram @nihanyāt sva-aṃśa-adhika-ūnena tu tena bhāgān// [upajāti]
sa-#aṅghri %dvayam %trayam vi-#aṅghri kīdṛś @brūhi savarṇitam/
@jānāsi aṃśa-anubandham ced tathā bhāga-apavāhanam//
#aṅghris sva-%tri-aṃśa-yuktas sas nija-#dala-yutas kīdṛśas kīdṛśau %dvau %tri-aṃśau sva-%aṣṭa-aṃśa-hīnau tad-anu ca rahitau tau %tribhis %sapta-bhāgais/
%ardham sva-%aṣṭa-aṃśa-hīnam %navabhis atha yutam %saptama-aṃśais svakīyais kīdṛś @syāt @brūhi @vetsi tvam iha yadi sakhe aṃśa-anubandha-apavāhau// [sragdharā]
%pañca-aṃa-#pāda-%tri-lava-%ardha-%ṣaṣṭhān %ekī-kṛtān @brūhi sakhe mama etān/
ebhis ca bhāgais atha varjitānām kim @syāt %trayāṇām @kathaya āśu śeṣam// [indravajrā]
sa-%tri-aṃśa-rūpa-%dvitayena nighnam sa-%saptama-aṃśa-%dvitayam @bhavet kim/
%ardham %tri-bhāgena hatam ca @viddhi dakṣas @asi bhinne guṇanā-vidhau ced// [upajāti]
sa-%tri-aṃśa-rūpa-%dvitayena %pañca %tri-aṃśena %ṣaṣṭham @vada me @vibhajya/
darbhīya-garbha-agra-su-tīkṣṇa-buddhis ced @asti te bhinna-hṛtau samarthā// [indravajrā]
sa-%ardha-%trayāṇām @kathaya āśu vargam vargāt tatas varga-padam ca mitra/
ghanam ca mūlam ca ghanāt tatas api @jānāsi ced varga-ghanau vibhinnau// [upajāti]
nyāsas 3_1_2/ cheda-ghna-rūpe kṛte jātam 7_2/ asya vargas 49_4/ atas mūlam 7_2/ ghanas 343_8/ asya mūlam 7_2// iti bhinna-parikarma-%aṣṭakam//
yoge #kham kṣepa-samam varga-ādau #kham #kha-bhājitas rāśis/
#kha-haras @syāt #kha-guṇas #kham #kha-guṇas cintyas ca śeṣa-vidhau// [āryā]
#śūnye guṇake jāte #kham hāras ced punar tadā rāśis/
avikṛtas eva jñeyas tathā eva #khena ūnitas ca yutas// [āryā]
#kham %pañca-yuk @bhavati kim @vada khasya vargam mūlam ghanam ghana-padam #kha-guṇās ca %pañca/
#khena uddhṛtās %daśa ca kas %kha-guṇas nija-%ardha-yuktas %tribhis ca guṇitas sva-hatas %triṣaṣṭis// [vasantatilakā]
nyāsas 0/ etat %pañca-yutam jātam 5/ #khasya vargas 0/ mūlam 0/ ghanam 0/ ghana-mūlam 0// nyāsas 5/ ete #khena guṇitās jātās 0// nyāsas 10/ ete #kha-bhaktās 10_0// ajñātas rāśis tasya guṇas 0/ sva-%ardham kṣepas 1_2/ guṇas 3/ haras 0/ dṛśyam 63/ tatas vakṣyamāṇena viloma-vidhinā iṣṭa-karmaṇā vā labdhas rāśis 14// asya gaṇitasya graha-gaṇite
Original text: Līlāvatī · Edition: the following two editions: 1) Lilavati, ed with Ganesa's Buddhivilasini and Mahidhara's Lilavativivarana by V.G. Apate. Anandasrama Sanskrit Series 107. Poona 1937. This edition is denoted by 'ApaTe.'; 2) Lilavati, ed with Sankara's Kriyakramakari by K.V.Sarma. Hoshiarpur 1975. This edition is denoted by 'zarma.' · Data entry T. Hayashi · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0