Language

ENहिગુ
Scripture Library

Lakshmi Tantra · Chapter 40

40.1

catvāriṃśo'dhyāyaḥ - 40
śakraḥ---
namaste vārisaṃbhūte namaste padmasaṃbhave/
prakāramakṣamālāyāḥ pratiṣṭhāyā vadāmbuje

40.2

śrīḥ---
sādhitāmakṣamālāṃ tu sthāpayedbhājane śubhe/
pūjayitvārghyapuṣpādyaistasyāḥ śuddhiṃ samācaret

40.3

2. sādhitām; nirmitām/
astreṇa dagdhvā nirvāpya varmaṇāpyāyayecchriyā/
paramāmṛtarūpiṇyā tāṃ mālāṃ bhāvayettataḥ

40.4

3. nirvāpya; viśoṣya/ śriyā; śrīmantreṇa/ bhāvayet; vakṣyamāṇarūpeṇa dhyāyet/
caturbhujāmanaupamyāṃ manmayīṃ māmivāparām/
varadābhayahastāṃ ca baddhāñjalikaradvayām

40.5

brahmadvārāmbujanmasthāṃ devīṃ dhyāyecchikhopamām/
tāṃ parāṃ vaiṣṇavīṃ śaktiṃ manmayīṃ madabhedinīm

40.6

5. brahmadvāraṃ brahmarandhrākhyanāḍī/ śikhā vahniśikhā/
dvādaśānte vicintyātha kramāddhyāyeddhṛdambuje/
hṛtpadmādutthitāṃ būyo brahmarandhrādvinirgatām

40.7

6. dvādaśānte; mūrdhna upari dvādaśāṅgulaparimitasthāne/
śanaiḥ śanairullasantīṃ mālāsthāṃ tāṃ vicintayet/
aṅgopāṅgakramopetāṃ sthūlasūkṣmaparātmikām

40.8

māṃ dhyāyet tārikākārāṃ tatra śaktau sureśvara/
maṇīn sūtraṃ tathā mālāṃ mālāsthāṃ vaiṣṇavīmapi

40.9

ekārṇavīkṛtaṃ sarvaṃ māyāṃ dhyāyet sureśvara/
mayā dattāṃ vibhāvyaināṃ saṃskṛtāmakṣamālikām

40.10

japaṃ samācaret paścāt pūrvoktena vidhānataḥ/
anunmiṣat paraṃ sūkṣmaṃ sthūlamātmānameva ca

40.11

lakṣmīnārāyaṇākāraṃ pañcakaṃ bhāvayedidam/
turyātītaṃ tathā turyaṃ suṣuptisvapnajāgarāḥ

40.12

avasthāpañcakaṃ tadvat tatkartṛkaraṇādikam/
kartrunmeṣaṃ tathā tatsthaṃ karaṇaṃ bāhyakaṃ tathā

40.13

mantrākṣaraṃ tathā sthūlaṃ sarvaṃ tattanmayaṃ smaret/
hṛtpuṇḍarīkamadhyasthāṃ manmukhāmbhojaniḥsṛtām

40.14

smarecchabdamayīṃ śaktiṃ vaiṣṇavīṃ madabhedinīm/
tasyā vinirgatāṃ dhyāyenmātṛkāṃ mantramātaram

40.15

manmayīṃ saṃsmarenmālāṃ japyamantramayīṃ tataḥ/
latāyāmiva puṣpāṇi mantrān vai tatra saṃsmaret

40.16

sphuraṇaṃ maṇisaṃsparśe hṛllayaṃ ca tadatyaye/
bhāvayan mantranāthasya japaṃ kuryādvicakṣaṇaḥ

40.17

hṛdbhāsvarūpasaṃsūtibahirantaḥkramotkramāt/
iti smaran japedekavāraṃ tatkoṭisaṃmitam

40.18

japaṃ samāpya vidhivannyasyenmayi japaṃ kṛtam/
śaktiṃ tāṃ manmukhāntaḥsthāṃ japarūpāṃ vicintayet

40.19

dīpe dhūpe tathārghye ca ghaṇṭānādaṃ samācaret/
āvāhane tathārghye ca naivedye madhuparkake

40.20

prīṇane ca prayuñjīta ghaṇṭānādaṃ vicakṣaṇaḥ/
na vinā pūjayā cālyā tāṃ vinā pūjayenna ca

40.21

kāryasiddhimabhīpsadbhiriha cāmutra cobhayoḥ/
sā hi ghaṇṭābhidhā śaktirvāgīśā ca sarasvatī

40.22

vāci mantrāḥ sthitāḥ sarve vācyaṃ mantreṣu cākhilam/
etasyāṃ cālyamānāyāṃ mantrā vatsā iva drutam

40.23

kāṅkṣamāṇāḥ samāyānti tāṃ ghaṇṭāṃ mantramātaram/
adhomukhaṃ tu brahmāṇḍaṃ dyāyellokakulākulam

40.24

nālaṃ tasyāstadūrdhve tu vṛttaṃ padmaṃ smaredbudhaḥ/
aṣṭapatraṃ śubhaṃ śvetaṃ karṇikākesarānvitam

40.25

tanmadhye cintayeddevīṃ ghaṇṭāmaṣṭabhujānvitām/
mukhyahastacatuṣkeṇa pāśaśaṅkhāmbujāṅkuśān

40.26

parabāhucatuṣkeṇa dadhatīmakṣasūtrakam/
vijñānapustakaṃ samyagabhayaṃ ca varaṃ tathā

40.27

padmāsanāmambujākṣīṃ padmagarbhasamatviṣam/
badmamālādharāṃ pītasitavasrānulepanām

40.28

mantraughamudgirantīṃ ca brahmādiparisaṃstutām/
tārikāmuccaran dīrghaṃ yugmāṃ saṃcālayedimām

40.29

anayā pūjayan mantrī mantrasiddhiṃ nigacchati/
tato gurūn samānīya manmayān vāpi vaiṣṇavān

40.30

pradadyāt prāpaṇārdhaṃ tu tebhyo manmantramuccaran/
atha vahnigatāṃ samyagagnīṣomamayīṃ parām

40.31

30. vahnisaṃtarpaṇamucyate---athetyādinā/
tarpayenmāṃ sureśāna yathāvadavadhāraya/
tata uttaradigbhāge devāgārādbahistu vā

40.32

bhūbhāge lakṣaṇopete kuṇḍaṃ kuryāt salakṣaṇam/
caturaśraṃ samaṃ yadvā padmākāraṃ manoharam

40.33

śatārdhahomasaṃkhyāyāṃ kuṇḍaṃ syād dvādaśāṅ‌gulam/
aṣṭottaraśate'ratnisamaṃ hastaṃ sahasrake

40.34

33. homasaṃkyānuguṇyena kuṇḍavistṛtirucyate---śatārdhetyādinā/
ayutākhye dvihastaṃ ca lakṣahome catuṣkaram/
koṭihome'ṣṭahastaṃ syācchāsrataḥ kārayecca tat

40.35

trikoṇamapi vā kuryāddhomakuṇḍaṃ trimekhalam/
uddhṛtya tārayā pūrvaṃ tristayā prokṣayedbhuvam

40.36

35. tayā; tārayā/
śoṣaṇaṃ dāhanaṃ plāvaṃ tārayā samyagācaret/
ādhāraśaktyādyārabhya pūjyaṃ bhāvāsanāvadhi

40.37

36. bhāvāsanaṃ pūrvamādhāraśaktiprakaraṇoktam/
tatra nārāyaṇākhyāṃ vai śaktiṃ tejomayīṃ parām/
manmayīmamṛtākārāṃ sarvātiśayarūpiṇīm

40.38

sarvaśaktisamūhasthāṃ sarvavastvantarasthitām/
avatārya hṛdambhojāt sṛṣṭimārgeṇa śāśvatīm

40.39

tārikāsphuraṇākārāmavatīrya hṛdambujāt/
recakena vinikṣipya kuṇḍamadhyāmbujāntare

40.40

saṃpūjya gandhapuṣpādyaiḥ padmamudrāṃ pradarśya ca/
dhyāyedṛtamatīṃ śaktiṃ susnātāmahatāmbarām

40.41

40. dhyāyedityādinā agnervaiṣṇavīkaraṇamucyate/
dhyāyet sarvātmikāṃ śaktiṃ tāmeva tvadharāraṇim/
uttaraṃ cāraṇiṃ dhyāyet sarvatejomayaṃ harim

40.42

mathnīyāt tārayā samyak tathā caivānutārayā/
utpannaṃ tārayādāya kṛśānuṃ śaktisaṃbhavam

40.43

abhigūhyāṅgulībhistu saṃskuryādvaiṣṇavākyayā/
cūḍāṃ ca tārayā kuryādannaprāśanapūrvakam

40.44

43. abhigūhya; saṃvṛtya/ annaprāśaneti jātakarmanāmakaraṇayorapyupalakṣaṇam/
upanīya tato vahniṃ tārayā cānutārayā/
tataḥ svāhāsvadhābhyāṃ tu devībhyāṃ jātavedasaḥ

40.45

pāṇigrahaṇakaṃ kuryāt tārayā tvanutārayā/
sarvaṃ dhyānamayaṃ kāryaṃ jātanāmādikarma tat

40.46

lohapāṣāṇamaṇyutthavahnau kāryavaśāt kṛte/
laukike vāpi saṃskāraṃ niṣekādi samācaret

40.47

ādhāya taijase pātre mṛnmaye'bhinave tu vā/
devīsahāyaṃ svāheśaṃ tārayaivārcayet sudhīḥ

40.48

pūraṇenopasaṃhṛtya svātmanyupaśamaṃ nayet/
kramādānandaśaktyā taṃ saṃhāreṇa tu yojayet

40.49

sṛṣṭimārgeṇa taṃ bhūyo'pyavatārya padāt padam/
kuṇḍamadhyāmbujāntaḥsthāṃ tārayā bhuvamānayet

40.50

vahniṃ svāhāsvadheśānamagnīṣomamayaṃ yajet/
samidbhistisṛbhistārāmuccarannekayaikayā

40.51

śālītilākṣataiḥ paścāt tata ājyāhutitrayam/
uccārya tārikāṃ pūrvaṃ bodhayeti dviruccaret

40.52

tatrastho budhyate vahniryathāvacca hutaḥ svayam/
paryagnikaraṇaṃ kāryaṃ tārayaivārdrapāṇinā

40.53

stṛṇīyāt tārayā darbhaisredhā tredhā caturdhiśam/
udagbhāge'gnikuṇḍasya stṛṇīyāddarbhasaṃcayam

40.54

praṇītāprokṣaṇīpātre darvīdhmau sruksruvau tathā/
ājyasthālīṃ pavitre ca sarvaṃ tatra nidhāpayet

40.55

praṇītāṃ tārayāpūrya gandhayuktena vāriṇā/
pavitrābyāṃ trirutpūya māṃ dhyāyet tārayā śriyam

40.56

vahnerudak pratiṣṭhāpya prokṣaṇīṃ pūrayecchriyā/
tāmutpūya tataḥ prokṣya yāgopakaraṇaṃ samam

40.57

ājyapātraṃ samādāya tasminnājyaṃ nidhāya ca/
brahma sarpiḥsamudrotthaṃ taddhyātvāgnerudaggatam

40.58

tārayā samabhijvālya darbhāgre vinidhāya ca/
tayā punarabhijvālya paryagnikṛtimācaret

40.59

vahneḥ paścāt pratiṣṭhāpya pavitradvitayena tat/
utpūya tārayāgnau tat pavitradvitayaṃ kṣipet

40.60

paridadhyāt paridhibhiryajñayogyaiścaturdiśam/
agniśarvadiśoḥ sthāpya kuṇḍamadhye samid‌dvayam

40.61

tata idhmaṃ samādhāya śuṣkaṃ pañcadaśātmakam/
tārayā pariṣicyāgniṃ sruksruvau paritāpayet

40.62

nimṛjya tārayā paścāttau prokṣyātha srucā tayā/
vāyoragnidiśaṃ yāvadyātoḥ śarvadiśāvadhi

40.63

dhārayā srāvayedvahnau madhye dadyāt sruvāhutim/
aṣṭottaraśataṃ vāpi tadardhaṃ vā tadarthakam

40.64

sruveṇājyāhutīrdadyāt svāhāntāṃ tārikāṃ gṛṇan/
ayaṃ yogyo bhavedvahnirbhagavaddhavyavāhane

40.65

ādadhyāt samidhaḥ sapta tatastārikayā sudhīḥ/
yajñakāṣṭhamayīrādau brahmakṣatratarūdbhavāḥ

40.66

65. brahmataruḥ palāśaḥ/ kṣatrataruḥ mucukundanāmā taruḥ/ daśāparā iti/ avaśiṣṭā daśa samidha daśa samidha ityarthaḥ/
tārayā samidho dadyāt kāṣṭharūpā daśāparāḥ/
māmeva bhāvayenmadhye viṣṇoraṅkasthitāṃ parām

40.67

brahmānandamayāmbhojakarṇikāsthasya vai vibhoḥ/
aṅkasthāṃ bhāvayallam̐kṣmīṃ tā dadyātsamidho'khilaḥ

40.68

tataḥ puṣpamayīṃ dadyād dhūpadravyamayīṃ tathā/
etāstu trividhā deyā hastenaiva manīṣiṇā

40.69

madhuparkamayīṃ paścāt sruveṇa juhuyāt sudhīḥ/
srucyannaṃ caturādāya sarpiṣāpūryaṃ pūrvavat

40.70

tayaivānnāhutiṃ dadyāt svāhāntāṃ tārikāṃ gṛṇan/
sruveṇājyāhutīḥ pūrvasamitsaṃkhyāḥ samācaret

40.72

puṣpāñjalimupādāya vahnisthāmarcayeddhiyā/
nityayāgo mamaitāvānūrdhvaṃ kāmyāhutiṃ kṣipet

40.73

daśavāraṃ tārayaiva kṣamasveti vadan dhiyā/
praṇītāmupasaṃhṛtya śucisthāne ninīya ca

40.74

prahṛtya paridhīn sarvān sam̐srāvaṃ samācaret/
staraṃ prahṛtya vahnau ca ghṛtenāpūrya ca sruvam

40.75

dadyāt pūrṇāhutiṃ dīrghāṃ svāhāntāṃ tārikāṃ gṛṇan/
śaktyā sametāṃ tāṃ tārāṃ vahnisthāṃ manmayīṃ parām

40.76

māṃ cāpyaṅkasthitāṃ viṣṇornāsikāsaṃdhimārgataḥ/
marucchaktyā samākṛṣya hṛtpadme viniveśya ca

40.77

yāgabhūmiṃ sametyātha navapadmasthayā mayā/
ekīkṛtya mayi nyasyedarchāsthāyāṃ kṛtiṃ tu tām

40.78

prāgeva vibhajedannaṃ prāpaṇāt saṃpradānataḥ/
tenānnena yajet samyagviṣvaksena caturbhujam

40.79

maṇḍalāntamupānīya samāhūyāmbarāntarāt/
navāmrapatrasadṛśaṃ piṅgabhrūśmaśrulocanam

40.80

pītavasraṃ caturdaṃṣṭraṃ svamudrādvitayānvitam/
gadākhaḍgadharaṃ devamabhyarcya kramaśaḥ sudhīḥ

40.81

sāṅgamudrāmathādarśya gatvā kuṇḍasamīpataḥ/
viṣvaksenastato bhakatyā tarpaṇīyastilākṣataiḥ

40.82

81. ita ārabhya pañcārdhāni jayākhyāvacanamanukurvanti/
vauṣaḍantena mantreṇa dadyāt pūrṇāhutiṃ tataḥ/
maṇḍale pūjayitvātha kuryāttasya visarjanam

40.83

svamantreṇa suraśreṣṭha kṣamasveti padaṃ vadan/
mudrāṃ ca darśayettaṃ ca nabhasyutpatitaṃ smaret

40.84

viṣvaksenārcanaṃ sarvamagādhe'mbuni nikṣipet/
toyenāsraprajaptena plāvayenmaṇḍalaṃ ca tat

40.85

tataḥ saṃpūjayet sarvān lokapālānaśeṣataḥ/
puṣpārghyairannadānāntairekāhutyā ca vahnitaḥ

40.86

bahvibhirvā yathāśakti svaiḥ svairmantrairyathāvidhi/
pūjayitvā visṛjyaitāṃstadasrāṇyapi pūjayatet

40.87

sarvāṃśca parivārāṃstān svasvasthānakrameṇa tu/
rcayet kṣetrapālādīn vahnimadhye ca tarpayet

40.88

ādhāraśakterārabhya pīṭhaśaktīśca sarvaśaḥ/
gaṇeśādyāśca saṃpūjyāḥ saṃtarpyāśca ghṛtādikaiḥ

40.89

sakṛtkṛtyā trivṛtyā vā pūrṇāḥ sarveṣvatha kṣipet/
lakṣmyādīnpūjayetsarvān viṣvaksenārcanātpurā

40.90

viṣvaksenārcanāt paścāllokapālārcanaṃ kramāt/
tato vediṃ viśodhyātha darbhān saṃstīrya dakṣiṇān

40.91

pitṝn yajet krameṇaiva prāpaṇārthāvaśeṣataḥ/
kṛtvā piṇḍatrayaṃ tena pitṛbhyo nirvapet stare

40.92

arghyājjalaṃ tathā dadyādekaikasyaikamañjalim/
vaiṣṇavāyāthavā dadyādbrāhnaṇāya viśeṣiṇe

40.93

92. brāhnaṇāya viśeṣiṇe iti/ viśiṣṭabrāhnaṇāyetyarthaḥ/ etacca dhaniketaraviṣayam/ dhanikaviṣaye tu caturo brāhnaṇān, tadalābhe ekaṃ vā śrāddhavidhinā bhojayediti sāttvate uktam (6, 167-179)/
pitṝnuddiśya vai bhaktaṃ tattannāmānudeśavat/
saṃnyasya mayi tat sarvamantardhānamavekṣya ca

40.94

arghyādyamupasaṃhṛtya varmāsre pratihṛtya ca/
upasaṃhṛtya ca nyāsamanuyāgaṃ samācaret

40.95

94. anuyāgaḥ prāpaṇāvaśeṣopayogo bhojanādiḥ/
asreṇa tārayā prokṣya tārayā pariṣicya ca/
upastīrya tayā cāpo dadyāt prāṇāhutīstayā

40.96

95. tayopastīrya; tārayā nipīyetyarthaḥ/
adīkṣitastvanuyajaṃstattanmantrānusaṃhitām/
tārikāmuccaran kuryānmāṃ cāntaḥsthāṃ vibhāvayet

40.97

96. pūrvoktaṃ tārayā prokṣaṇapariṣecanāpośanaprāṇāhutyādikaṃ dīkṣitaviṣayam/ adīkṣitānāṃ tu tattatsūtrakṛduktamantraireva kartavyam/
somānandamayīṃ divyāṃ kramādannātmatāṃ gatām/
vīryarūparasākārāṃ tejovīryabalātmikām

40.98

aiśvaryaśaktivijñānarūpaṃ bhoktāramavyayam/
ātmānaṃ puṇḍarīkākṣaṃ bhāvayet puruṣottamam

40.99

tārikāmuccaran paścādapidhāyānnamambhasā/
ācamya dvistato nyasyedanuyāgaṃ tato mayi

40.100

99. apidhāyāmbhaseti/ uttarāpośanaṃ pītvetyarthaḥ/
atha svādhyāyamabhyasyed dinaśeṣaṃ vicakṣaṇaḥ/
caturvidhāni śāsrāṇi tadutthaṃ tārikādikam

40.101

100. svādhyāyam; vedadivyaśāsrādiparicayam/ caturvidhāni---āgamasiddhāntamantrasiddhāntatantrasiddhāntatantrāntarasiddhāntapratipādakāni śāsrāṇi/
siddhāntānapi cāśeṣānasaṃlagnena cetasā/
svāśayapraviśuddhyarthaṃ samīkṣeta dhiyā svayā

40.102

saṃdhyāmupāsya vidhivadabhigamya ca māṃ dhiyā/
yogaṃ yuñjīta vidhivacchāsraśuddhena cetasā

40.103

pūrvapaścimayornaktaṃ yāmayordhātusāmyavān/
iti yāgavidhiḥ śakra vistareṇa pradarśitaḥ

40.104

103. naktaṃ prathamayāmaḥ caramayāmaśca yogakālaḥ/ madhye jāyamānā nidrāpi bhagavati svātmasamarpaṇena yogarūpā bhāvanīyā/
vidhānasya tu saṃkṣepaṃ punarasya nibodha me/
saṃkṣepavistare kuryād deśakālānukūlataḥ

40.105

naiva kuryādapacchedaṃ yajedañjalināpi mām/
yajetobhau sahaivāvāṃ sūktena puruṣeṇa tu

40.106

105. apacchedaḥ; vicchedaḥ/
tathā madīyasūktena tābhyāṃ vā nau yajet pṛthak/
sthāne vā sarvamantrāṇāṃ tārikāmeva yojayet

40.107

kuryāt saṃkalpasaṃnyāsau dvāvevādyantayoḥ pṛthak/
akurvan bhoganirdeśaṃ kevalairvā yajettu taiḥ

40.108

tathā tathaiva kurvīta śaknuyāttu yathā yathā/
na tveva hāpayedyāgamapi dadyājjalāñjalim

40.109

108. śaknuyāditi/ madārādhanasya nityatvāt nityasya ca yathāśaktyanuṣṭhānavidhānāt yathāśakti māmārādhayedityarthaḥ/
tārikāṃ vāpyadhīyīta dravyābhāve vicakṣaṇaḥ/
manasā bhāveyedrūpaṃ yattasyā yādṛśaṃ ca yat

40.110

nirāmiṣasya śuddhasya labdhalakṣyasya vai pade/
vikṣobhāya kriyāḥ sarvāḥ yā yāḥ śāsreṇa darśitāḥ

40.111

ātatasya ca sarvatra samatāmabhyupeyuṣaḥ/
kaḥ kiṃ kasmai kimarthaṃ vā kathaṃ vā śaknuyātkriyām

40.112

agnīṣomamayau hitvā panthānau sārvalaukikau/
tayorantaramāviśya mārgamūrdhvaṃ samācaret

40.113

layāgnidagdhadurmārgaḥ śītībhūto nirāmayaḥ/
sthūlasūkṣmaparātītapadākrāntivicakṣaṇaḥ

40.114

paśyañcchṛṇvanspṛśañjighrannaśnangacchansvapañśvasan/
pralapanvisṛjangṛhṇannunmiṣannimiṣannapi

40.115

akurvanneva tat sarvaṃ madbhūto hyanidaṃmayaḥ/
avasthādeśakālādyairanavasyūtayākhilaiḥ

40.116

115. anavasyūtayeti/ aparicchinnayetyarthaḥ/
ahaṃtayā samākrānto dhūmapītāgnipītavat/
anatrā vartamāno hi sūryācandramasordvayoḥ

40.117

116. dhūmapītetyādi/ yathā dhūmāgnyormadhye vartamāno dhūmenāgninā ca saṃbaddho bhavati, tathā sūryācandramasorantarā vartamāna ityarthaḥ/
vyaktamuddālya vai tālu dhruvasthāne niveśayan/
manaḥ śūnyamayaṃ bhāvamātiṣṭhan layasaṃmitam

40.118

evaṃ yo vartate yogī tārikāmananodyataḥ/
sa karmaṭhaḥ sa vai sāṃkhyaḥ sa yogī sa ca sāttvataḥ

40.119

sa ca pāśupato jñeyaḥ sarvasiddhāntagaśca saḥ/
ityevaṃ te mayoddiṣṭo madbhāvaḥ pāramārthikaḥ/
śṛṇu śeṣamaśeṣaṃ me yatte kiṃcid vivakṣitam

iti śrīpāñcarātrasāre lakṣmītantre nityavidhiprakāśo nāma catvāriṃśo'dhyāyaḥ
********iti catvāriṃśo'dhyāyaḥ********

Original text: lakṣmītantram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc