Lakshmi Tantra · Chapter 39

ekonacatvāriṃśo'dhyāyaḥ - 39
śrīḥ---
śṛṇu bhogān sureśāna dattaistuṣyāmi yairaham/
yeṣu me vitatā śaktirbhogyabhogāya tiṣṭhate

1. tiṣṭhate; svāśayaṃ prakāśayantī tiṣṭhatītyarthaḥ/ prakāśanārthe taṅ/
yathāśaktyanurūpeṇa tattadbhogopakalpane/
divyaśaktiprabhedaistairvicitraiḥ styānatāṃ gataiḥ

saṃpūrṇamīsvarārhaṃ tadbhāvanīyamaśeṣataḥ/
mṛdvāstaraṇasaṃstīrṇamādāvāsanamuttamam

3. bhogaviśeṣā ucyante---mṛdvityādinā/ bhagavadārādhane ṣaḍāsanāni; yathā---mantrāsanam, snānāsanam, alaṃkārāsanam, bhojyāsanam, punarmantrāsanam, paryahkāsanaṃ ceti/ tatra prathamaṃ mantrāsanamatrocyate/
arghyaṃ pādyaṃ madhūparkastathaivācamanīyakam/
praṇāmapūrvakaṃ paścādātmātmīyanivedanam

4. tasminnāsane samarpaṇīyānāha---arghyamityādinā/ ātmātmīyanivedanaprakāramāha pādme (4-3-140)---"dāso'haṃ te jagannātha saputrādiparigrahaḥ/ preṣyaṃ praśādhi kartavye māṃ niyuṅ‌kṣva hite sadā//" iti/
anujñāpya tataḥ paścāt snānāsanamanuttamam/
pādapīṭhamathārghyaṃ ca tataḥ pādyapratigrahaḥ

5. dvitīyaṃ snānāsanamatra/ atra mantraḥ sāttvate (6-26)---"sphuṭīkṛtaṃ mayā deva tvidaṃ snānapare tvayi/ sapādapīṭhaṃ paramaṃ śubhaṃ snānāsanaṃ mahat/ āsādayāśu snānārthaṃ madanugrahakāmyayā//" iti/
pādyāmbu pāduke snānaśāṭī mātrā ca śālikā/
darpaṇaṃ gandhatoyaṃ ca pāṇiprakṣālanārthakam

6. mātrā ca śāliketi/ akṣatāgraśubhravarṇaśālitaṇḍulapūrṇapātramatra mātrāpadārthaḥ/ tathā ca pādme (4-6-36)---"śālitaṇḍulamātrayā" iti/ etacca mātrādānamārādhanamadhyāpatitavaikalyaparihārāya/
dantakāṣṭhaṃ ca vadanaprakṣālācamanāmbunī/
gandhatailaṃ ca cūrṇaṃ ca śāligodhūmasaṃbhavam

haridrācūrṇasaṃmiśramīṣatpadmakabhāvitam/
udvartanārthaṃ tadanu snānārthaṃ khalisaṃyutam

8. khaliḥ mṛgamadādivāsanāvāsitaṃ ghanībhūtagandhatailakiṭṭakam/
uṣṇāmbu candanaṃ candramiśritaṃ lepanārthakam/
kṣīraṃ dadhi ghṛtaṃ gavyaṃ madhvaikṣavarasaṃ tathā

9. candraḥ ghanasāraḥ/
sugandhāmalakābhiśca lodhratoyaṃ tataḥ param/
raktacandanatoyaṃ ca rajanīvāri cottamam

granthiparṇīpayaḥ paścāt tataśca tagarodakam/
priyaṅgujaṭilāsiddhārthakasarvauṣadhījalam

puṣpapatraphalāmbhāṃsi bījagandhodake tathā/
hemaratnasarittīrthakevalāmbūni ca kramāt

snānīyāṃmbusametāni deyānyambūnyamūni tu/
arghyapātrāttathaivārghyaṃ snānānāmantarāntarā

dadyāt sapuṣpatoyena kṣālanaṃ cāntarāntarā/
snānaśiṣṭāmbusaṃpūrṇaṃ haridrāśālisaṃbhṛtam

14. snapanānantaraṃ nīrājanamucyate---snānaśiṣṭeti/
sragādisaṃyutaṃ kumbhaṃ haste kṛtvāparatra tu/
siddhārthairdhūpavat pātraṃ bhrāmayitvā tu mūrdhani

15. haste; vāmahaste/ aparatra; dakṣiṇahaste/
bahiḥ kṣipettato dadyāt sudhaute cāṅgaśāṭike/
keśodakāpakarṣārthamambaraṃ dehavārihṛt

antarīyottarīye dve sudhaute vāsasī śubhe/
bhāvite gandhadhūpena dadyād bhadrāsanaṃ tataḥ

17. bhadrāsanam; snānāsanam/
śodhayet pūrṇakumbhaistu khaplutaṃ bhāvayeddharim/
alaṃkārāsanaṃ paścāddeyaṃ mṛdvāstarolbaṇam

18. khaplutam; dvādasāntasthitam/ tṛtīyamalaṃkārāsanamāha--alaṃkāreti/
tatra sarvaṃ pradātavyamarghyapādyādi pūrvavat/
vivecanaṃ ca keśānāṃ kaṅkatena praśodhanam

19. kaṅkataṃ keśaprasādhanī/
śīrṣaṇyāstāḥ sumanasastataścūḍopakalpanam/
candanādyāḥ sugandhāśca vyajanaṃ śoṣaṇārthakam

makuṭādyā alaṃkārāḥ pradeyāḥ paramādbhutāḥ/
srajo nānāvidhākārāḥ sāttvikaiḥ kusumaiścitāḥ

puṣpāñjaliḥ padadvandve prākāraḥ sumanaścayaiḥ/
gandhadravyasuśītena hyañjanenāñjanaṃ dṛśoḥ

tathaivālambhanaṃ cāpi lalāṭatilakaṃ tathā/
ādarśo vimalo mṛṣṭaḥ paritaśca samīkṣaṇam

pradīpaśca pradhūpaśca vāhanaṃ cetanetarat/
stutimaṅgalagītāni nṛttavāditradarśanam

24. cetanetarat vāhanamiti/ suvarṇādinirmitaṃ hastyaśvādi/
mātrāśca ratnasaṃpūrṇā bhogacchidraprapūraṇāḥ/
buddhyā viracitāstāstā rājarājocitāḥ kriyāḥ

alaṃkārāsanasthāya tvete bhogā hi manmayāḥ/
atha bhojyāsanaṃ deyamargyapādyādikaṃ tathā

26. manmayā ityanenādhyāyādāvukto viṣayaḥ smāryate/ turīyaṃ bhojyāsanamupavarṇyate---atheti/
yajeta madhuparkeṇa yathā tadavadhāraya/
payaso madhuno dadhnaḥ saṃyogo madhuparkakaḥ

27. madhuparkamāha--payasa iti/
pātraṃ puraḥ pratiṣṭhāpya madhuparkeṇa pūritam/
arhaṇaṃ tarpaṇaṃ cārghyāt pṛthak pātradvaye bhavet

arhaṇenārcanaṃ pūrvaṃ tataśca madhuparkakam/
tarpaṇaṃ tarpaṇīyābhistato niṣpuṃsanaṃ kare

29. arhaṇamāpośanam/ tarpaṇam; pānīyatīrtham/ niṣpuṃsanam; hastodvartanam/
deyamācamanaṃ paścānmātrā gaurmādhuparkikī/
yaṣṭavyamannayajñena sāṅgena madhuparkavat

30. punaḥ madhuparkadānasaṃbhāvitavaikalyaparihārāya gavā mātrādānamatrocyate/
pradeyā annayajñārthā mātrāḥ śālyannanirmitāḥ/
sakarpūraṃ ca tāmbūlaṃ pradeyamanuvāsanam

31. pañcame mantrāsane samarpaṇīyāni tāmbūlādīni/
tataśca viśramārthāya vimānaṃ paramādbhutam/
pradeyaṃ tatra dātavyaṃ sarvamarghyādi pūrvavat

32. ṣaṣṭhaṃ paryahkāsanamucyate---tataśceti/
japaṃ samācaret paścādalakṣyamitarairjanaiḥ/
mantrasaṃskṛtayā samyak śubhayā hyakṣamālayā

33. japasaṃkhyāgaṇanopakaraṇeṣvakṣamālā praśastā/
prākṛtastvaṅgulībhistu parvabhistu daśottaraḥ/
śatottarādisaṃkhyastu vijñeyo hyakṣamālayā

vācikaḥ kṣudrakarmārthamupāṃśu siddhikarmaṇi/
mānaso mokṣalakṣmīdo dhyānātmā sarvasiddhikṛt

35. japaviśeṣo vācikādiḥ/
akṣamālā tathā kāryā na dṛśyā prākṛtairyathā/
akṣāsthimātrā maṇya uttamāḥ parikīrtitāḥ

dhātrīphalāsthisadṛśā madhyamāḥ parikīrtitāḥ/
adhamā badarāsthyābhāḥ śreṣṭhamaṣṭaśatātmakam

tadardhaṃ madhyamaṃ proktaṃ tadardhamadhamaṃ smṛtam/
sauvarṇaṃ dravyasiddhyarthe puṣṭyarthe pitṛkarmaṇi

38. akṣamālāmaṇiviśeṣānāha---sauvarṇamityādinā/
rājataṃ tāmrarūpaṃ tu medhāvīryajayāptaye/
trāpuṣaṃ yakṣiṇīsiddhau saisaṃ rakṣaḥpiśācayoḥ

vetālasādhanārthaṃ tu rītijaṃ kāṃsyajaṃ tu tat/
akṣasūtraṃ parijñeyaṃ nāgapannagasādhane

40. rītiḥ pittalalohaviśeṣaḥ/
āyasaṃ kṣudrakarmārthamiti dhātumayo maṇiḥ/
āyurārogyabhūtyarthaḥ sarvo maṇimayo maṇiḥ

mokṣāya śāntaye caiva sphāṭiko maṇirucyate/
saubhāgye vaidrumaḥ kāryaḥ sautraḥ kāryastu muktaye

42. saitraḥ; tantunirmitaḥ/
śāntaye muktaye puṣṭyai tulasīmūlajo maṇiḥ/
sarvasiddhipradaḥ pādmo maṇiḥ śāṅkhaḥ śriyai mataḥ

āyuḥprajāyaśodaḥ syānmauktiko maṇiruttamaḥ/
ādadyādekameteṣāṃ śubhakāle guṇādhike

asreṇa gandhatoyena kṣālayettadanantaram/
śāṇakārpāsajorṇānāṃ kṛtvā sūtraṃ navaṃ dṛḍham

triguṇaṃ triguṇīkṛtya caturdhā vā yathā dṛḍham/
kṣālayitvāsratoyena tenaiva grathayenmaṇīn

anūnānadhikāṃstulyānacalān grathitāntarān/
iṣṭasaṃkhyāmaṇiprotasūtrāntadvitayopamam//
maṇiṃ prakalpayenmerumakṣamālāvidhistvayam

47. meruḥ japasūtrapradhānagranthistho bṛhanmaṇiviśeṣaḥ/
iti śrīpāñcarātrasāre lakṣmītantre bahiryāgaprakāśo nāmaikonacatvāriṃśo'dhyāyaḥ
********ityekonacatvāriṃśo'dhyāyaḥ********