Lakshmi Tantra · Chapter 20

viṃśo'dhyāyaḥ - 20
śakraḥ---
namo nikhilanirmāṇatrāṇasaṃhāraśaktaye/
hareḥ svarūpabhūtāyai namaste jñānarūpiṇi

tvatprasādānmayā padme rahasyaṃ paramaṃ śrutam/
varṇādhvānaṃ yathāvanme bhūyastvaṃ vaktumarhasi

śrīḥ---
śṛṇu varṇādhvano rītimādyāṃ tridaśapuṃgava/
prāpnoti yatparijñānātsādhako matsarūpatām

vedyavedakanirmuktamacyutaṃ brahma yat param/
anastamitabhārūpaṃ sarvābhinnamahaṃpadam

ahaṃtā nāma sā śaktistadabhinnā sadoditā/
anastamitabhārūpā vedyavedakavarjitā

prakāśānandasārāhaṃ sarvataḥ samatāṃ gatā/
koṭikoṭyayutaikāṃśakoṭyaṃśe kṣubhitā satī

śabdabrahmasvarūpeṇa svaśaktyā svayameva hi/
muktaye'khilajīvānāmudemi parameśvarāt

tadavyaktākṣaraṃ viddhi tantrīśabdo yathā kalaḥ/
pṛthagvarṇātmanā yāti sthitaye naikadhā sa tu

sūkṣmavarṇasvarūpo'sau dhārāsaṃtānarūpadhṛt/
pañcādhvakośamuktasya manniṣṭhasya vivekinaḥ

9. bhuvanādhvapadādhvamantrādhvatattvādhvakalādhvānaḥ pañcādhvānaḥ/ māyāprasūtiprakṛtibrahmāṇḍajīvadehākhyāḥ pañca kośāḥ/
anubhūtipadaṃ yāti prasādāt paramātmanaḥ/
maccāturātmyanicayo vijñeyo hi tadātmanā

10. cāturātmyaṃ vāsudevasaṃkarṣaṇādikam/ tadātmanā; varṇātmanā/ taccānantarameva vakṣyate/
prabhavāpyayayogena bhārūpadhvanilakṣaṇaḥ/
sakārāntastvakārācca hakārādānta eva ca

11. utpattikrame dhvanilakṣaṇaḥ/ apyayakrame parārūpeṇa cillakṣaṇaḥ/ akāramārabhya sakāraparyantaṃ gaṇane aṣṭacatvāriṃśat varṇā bhavanti/ yathā---svarāḥ ṣoḍaśa, sparśāḥ pañcaviṃśatiḥ, antaḥsthāścatvāraḥ, hakāraṃ vihāyoṣmāṇasraya iti/ evaṃ hakāramārabhya dīrghākāraparyantagaṇane'pi/
prabhave dvādaśāntastu hakāraścaturātmanām/
akārastvapyaye caitau dvādaśāntāvubhau samau

12. caturātmanāṃ vāsudevādīnāṃ prabhave hakāro dvādaśānto bhavati/ apyaye tu akārastathā/ ayaṃ bhāvaḥ---pūrvoktāṣṭacatvāriṃśadvarṇānāṃ dvādaśadhā vibhāge prativibhāgaṃ catvāro varṇāḥ saṃpadyante/ ete ca krameṇa vāsudevādibhiścaturbhiradhiṣṭhitā bhavanti/ dvādaśabhāgānte prabhave hakāraḥ laye akāraśca bhavata iti/
vārṇe vyūhasamūhe'smin jñeyaṃ jñānasamādhinā/
viśrāma udayo vyāptirvyaktirā vāsudevataḥ

13. prativibhāgamāsthitā vāsudevādayaḥ krameṇa viśrāmodayavyāptivyaktirūpā jñeyāḥ/
atraikaikopari jñeyā mūrtirvai tvevameva hi/
yuktā viśrāmapūrveṇa catuṣkeṇa samāsataḥ

viśrāmaṃ cintayeddevaṃ vāsudevaṃ sanātanam/
akāraṃ puṇḍarīkākṣaṃ pūrvadevaṃ sanātanam

15. tadeva viśadayati---viśrāmamityādinā/
saṃkarṣaṇāditattvāni viśrāmyanti laye'tra hi/
tataḥ saṃkarṣaṇaṃ devamākāramudayaṃ smaret

udito hi sa sarvātmā prathamaṃ sarvakṛt svayam/
vyāptaṃ pradyumnadevaṃ tamikāraṃ paricintayet

vividhaṃ prāpyate tena trayīkarmātmanā jagat/
aniruddhaṃ vyaktirūpamīkāraṃ tamanusmaret

vyajyante śaktayo hyatra jagatsṛṣṭyādayo'khilāḥ/
daṇḍavatsaṃniveśena saṃsthitā hyevameva hi

ā sakārāccatūrūpayuktā me caturātmatā/
smaret prabhavacintāyāṃ hakāraṃ dvādaśāntakam

20. ā sakārāditi/ sakāraparyantamityarthaḥ/
hakāraṃ vāsudevaṃ tu viśrāmaṃ paricintayet/
saṃkarṣaṇaṃ sakāraṃ tamudayaṃ tvapyaye smaret

21. layakrame cāturātmyaniveśamāha---hakāramiti/
evamākārato divyāṃ cintayeccaturātmatām/
dviṣaṭ‌kaṃ dhāraṇānāṃ ca dvādaśādhyātmalakṣaṇam

22. ākārata iti/ ākāraparyantamityarthaḥ/
sopānabhūtaṃ yatkrāntvā dvādaśāntādviśet param/
eṣā sā prathamā rītirvarṇamārgasya darśitā

sūkṣmā taccāturātmīyā bhārūpā manmayī parā/
madhyamā pūrvamevoktā viśeṣaṃ tatra me śṛṇu

dhāraṇāḥ pūrvamuktā yāścatasro matsvarūpikāḥ/
vakārākhyāniruddhasya śaktiḥ sā rāgasaṃjñitā

māyā nāma mahālakṣmīrlakārāparanāmikā/
vidyā yā rephasaṃjñātā mahāvāṇī tu sā smṛtā

vātasaṃjñā mahākālī kriyāśaktiryakāriṇī/
brahmādyā mūrtayastisraḥ patnyasrayyādayaśca yāḥ

tajjñeyaṃ sakalaṃ sūkṣmamakārasyādimeṃ'śake/
madhyame bhoktṛkūṭasthaḥ puruṣoṃ'śe pratiṣṭhitaḥ

saṃsārī puruṣaḥ sarvaścaramāṃśe'vatiṣṭhate/
eṣā te madhyamā rītirvarṇamārgasya darśitā

caramāmatha vakṣyāmi rītiṃ balaniṣūdana/
vaikharī caramā rītiḥ prayatnasthānabhedinī

vyaktavācāṃ samuccāre sā sphuṭībhavati dhravam/
jīvānāṃ dehabaddhānāṃ tattatsanmārgadarśikā

mātṛkā jāyate seyaṃ viṣṇuśaktyupabṛṃhitā/
viṣṇuvattatra pañcāśacchaktayaḥ parikīrtitāḥ

adhitiṣṭhanti ye yāṃ ca mātṛkāṃ varṇamālinīm/
vāsudevādayo vyūhā daśa dvau keśavādayaḥ

svarādhiṣṭhāyino devāḥ śaktīsteṣāmimāḥ śṛṇu/
lakṣmīḥ kīrtirjayā māyā vyūhaśaktaya īritāḥ

śrīśca vāgīśvarī kāntikriyāśāntivibhūtayaḥ/
icchā prītī ratiścaiva māyā dhīrmahimeti ca

śaktayaḥ keśavādīnāṃ tā etāḥ svaraśaktayaḥ/
kādyadhiṣṭhāyino devān gadantyā me niśāmaya

padmanābhādināmāno viṣṇavaḥ kādidevātaḥ/
padmanābho dhruvo'nantaḥ śaktīśo madhusūdanaḥ

37. padmanābhādayo vibhavabhedāḥ pūrvamevaikādaśādhyāye paṭhitā jñātavyāḥ/
vidyādhidevaḥ kapilo viśvarūpo vihaṃgamaḥ/
kroḍātmā baḍabāvakttro dharmo vāgīśvarastathā

ekārṇavaśayo devaḥ kūrmaḥ pātāladhārakaḥ/
varāho nārasiṃhaścāpyamṛtāharaṇastathā

śrīpatirdivyadeho'tha kāntātmāmṛtadhārakaḥ/
rāhujit kālanemighnaḥ pārijātaharo mahān

lokanāthastu śāntātmā dattātreyo mahāprabhuḥ/
nyagrodhaśāyī bhagavānekaśṛṅgatanustataḥ

devo vāmanadehastu sarvavyāpī trivikramaḥ/
naro nārāyaṇaścaiva hariḥ kṛṣṇastathaiva ca

jvalatparaśudhṛdrāmo rāmaścānyo dhanurdharaḥ/
vedavidbhagavān kalkī pātālaśayanaḥ prabhuḥ

eteṣvantyeṣu catvāro devā rāmādayo hi ye/
te raṅgayamayorjihvāmūlopadhmānayorapi

44. raṅgaḥ anunāsikaḥ/ yamāḥ prātiśākhye prasiddhā varṇaviśeṣāḥ/
dhīstārā vāruṇī śaktiḥ padmā vidyā tathaiva ca/
saṃkhyā viśvā khagā bhūrgaurlakṣmīrvāgīśvarī tathā

amṛtā dharaṇī chāyā nārasiṃhī sudhā tathā/
śrīḥ kīrtirviśvakāmā mā satyā kāntiḥ saroruhā

māyā padmāsanā kharvā vikrāntirnarasaṃbhavā/
nārāyaṇī hariprītirgāndhārī kāśyapī tathā

vaidehī vedavidyā ca padminī nāgaśāyinī/
madaṃśakā imā devyo vijñeyāḥ kādiśaktayaḥ

bhavopakaraṇaiśceyaṃ mātṛkādhiṣṭhitā suraiḥ/
śrīkaṇṭhānandasūkṣmādyairlambodaryādiśaktibhiḥ

vinanāyakaiśca durgābhiḥ kṣetreśairmātṛbhistathā/
samayasthaistathā bauddhairārhatairapi cāparaiḥ

yathā hi kṣudhitā bālā mātaraṃ paryupāsate/
evaṃ sarve surā devīṃ mātṛkāṃ paryupāsate

iyaṃ yonirhi mantrāṇāṃ vidyānāṃ janmabhūriyam/
tattvānāṃ tāttvikānāṃ ca jñānānāṃ prasavasthalī

iti śrīpāñcarātrasāre lakṣmītantre mātṛkāprakāśo nāma viṃśo'dhyāyaḥ
********iti viṃśo'dhyāyaḥ********