Laghusiddhāntakaumudī · Verses 61-80

acaḥ parābhyāṃ rephahakārābhyāṃ parasya yaro dve vā staḥ / gauryyau / ( na samāse ) / vāpyaśvaḥ //
ṛtyakaḥ

ṛti pare padāntā akaḥ prāgvadvā / brahma ṛṣiḥ, brahmarṣiḥ / padāntāḥ kim ? ārchat //
ityacsandhiḥ
atha hal sandhiḥ
stoḥ ścunā ścuḥ

sakāratavargayoḥ śakāracavargābhyāṃ yoge śakāracavargau staḥ / rāmaśśete / rāmaścinoti / saccit / śārṅgiñjaya //
śāt

śātparasya tavargasya cutvaṃ na syāt / viśnaḥ / praśnaḥ //
ṣṭunā ṣṭuḥ

stoḥ ṣṭunā yoge ṣṭuḥ syāt / rāmaṣṣaṣṭhaḥ / rāmaṣṭīkate / peṣṭā / taṭṭīkā / cakriṇḍhaukase //
na padāntāṭṭoranām

padāntāṭṭavargātparasyānāmaḥ stoḥ ṣṭurna syāt / ṣaṭ santaḥ / ṣaṭ te / padāntātkim ? īṭṭe / ṭoḥ kim ? sarpiṣṭamam / ( anāmnavatinagarīṇāmiti vācyam ) / ṣaṇṇavatiḥ / ṣaṇṇagaryyaḥ //
toḥ ṣi

na ṣṭutvam / sanṣaṣṭhaḥ //
jhalāṃ jaśo 'nte

padānte jhalāṃ jaśaḥ syuḥ / vāgīśaḥ //
yaro 'nunāsike 'nunāsiko vā

yaraḥ padāntasyānunāsike pare 'nunāsiko vā syāt / etanmurāriḥ, etad murāriḥ / ( pratyaye bhāṣāyāṃ nityam ) / tanmātram /
cinmayam //
torli

tavargasya lakāre pare parasavarṇaḥ / tavargasya lakāre pare parasavarṇaḥ / tallayaḥ / vidvāṃllikhati / nasyānunāsiko laḥ /
udaḥ sthāstambhoḥ pūrvasya

udaḥ parayoḥ sthāstambhoḥ pūrvasavarṇaḥ //
tasmādityuttarasya

pañcamīnirdeśena kriyamāṇaṃ kāryaṃ varṇāntareṇāvyavahitasya parasya jñeyam //
ādeḥ parasya

parasya yadvihitaṃ tattasyāderbodhyam / iti sasya thaḥ //
jharo jhari savarṇe

halaḥ parasya jharo vā lopaḥ savarṇe jhari //
khari ca

khari jhalāṃ caraḥ / ityudo dasya taḥ / utthānam / uttambhanam //
jhayo ho 'nyatarasyām

jhayaḥ parasya hasya vā pūrvasavarṇaḥ / nādasya ghoṣasya saṃvārasya mahāprāṇasya tādṛśo vargacaturthaḥ / vāgghariḥ, vāghariḥ //
śaścho 'ṭi

jhayaḥ parasya śasya cho vāṭi / tad śiva ityatra dasya ścutvena jakāre kṛte khari ceti jakārasya cakāraḥ / tacchivaḥ, tacśivaḥ / ( chatvamamīti vācyam ) tacchlokena //
mo 'nusvāraḥ

māntasya padasyānusvāro hali / hariṃ vande //
naścāpadāntasya jhali

nasya masya cāpadāntasya jhalyanusvāraḥ / yaśāṃsi / ākraṃsyate / jhali kim ? manyate //
anusvārasya yayi parasavarṇaḥ

spaṣṭam / śāntaḥ //
vā padāntasya