Laghusiddhāntakaumudī · Verses 383-402
ātmanepada nimitta hīnāddhātoḥ kartari parasmaipadaṃ syāt //
tiṅastrīṇi trīṇi prathamamadhyamottamāḥ
tiṅa ubhayoḥ padayostrikāḥ kramādetatsaṃjñāḥ syuḥ //
tānyekavacanadvivacanabahuvacanānyekaśaḥ
labdha prathamādi saṃjñāni tiṅastrīṇi trīṇi pratyekamekavacanādi saṃjñāni syuḥ //
yuṣmadyupapade samānādhikaraṇe sthāninyapi madhyamaḥ
tiṅvācyakārakavācini yuṣmadi prayujyamāne 'prayujyamāne ca madhyamaḥ //
asmadyuttamaḥ
tathābhūte 'smadyuttamaḥ //
śeṣe prathamaḥ
madhyamottamayoraviṣaye prathamaḥ syāt / bhū ti iti jāte //
tiṅ śitsārvadhātukam
tiṅaḥ śitaśca dhātvadhikāroktā etatsaṃjñāḥ syuḥ //
kartari śap
kartrarthe sārvadhātuke pare dhātoḥ śap //
sārvadhātukārdhadhātukayoḥ
anayoḥ parayorigantāṅgasya guṇaḥ / avādeśaḥ / bhavati / bhavataḥ //
jho 'ntaḥ
pratyayāvayavasya jhasyāntādeśaḥ / ato guṇe / bhavanti / bhavasi / bhavathaḥ / bhavatha //
ato dīrgho yañi
ato 'ṅgasya dīrgho yañādau sārvadhātuke / bhavāmi / bhavāvaḥ / bhavāmaḥ / sa bhavati / tau bhavataḥ / te bhavanti / tvaṃ bhavasi / yuvāṃ bhavathaḥ / yūyaṃ bhavatha / ahaṃ bhavāmi / āvāṃ bhavāvaḥ / vayaṃ bhavāmaḥ //
parokṣe liṭ
bhūtānadyatana parokṣārthavṛtter dhātorliṭ syāt / lasya tibādayaḥ /
parasmaipadānāṃ ṇalatususthalathusaṇalvamāḥ
liṭastibādīnāṃ navānāṃ ṇalādayaḥ syuḥ / bhū a iti sthite -- .
bhuvo vugluṅliṭoḥ
bhuvo vugāgamaḥ syāt luṅliṭoraci //
liṭi dhātoranabhyāsasya
liṭi pare 'nabhyāsadhātvavayasyaikācaḥ prathamasya dve sta ādibhūtādacaḥ parasya tu dvitīyasya / bhūv bhūv a iti sthite -- .
pūrvo 'bhyāsaḥ
atra ye dve vihite tayoḥ pūrvo 'bhyāsasaṃjñaḥ syāt //
halādiḥ śeṣaḥ
abhyāsasyādirhal śiṣyate anye halo lupyante / iti valopaḥ //
hrasvaḥ
abhyāsatyāco hrasvaḥ syāt //
bhavateraḥ
bhavaterabhyāsokārasya aḥ syālliṭi //
abhyāse carca
abhyāse jhalāṃ caraḥ syurjaśaśca / jhaśāṃ jaśaḥ khayāṃ cara iti vivekaḥ / babhūva / babhuvatuḥ / babhūvuḥ //
liṭ ca
Original text: Laghusiddhāntakaumudī (= Laghukaumudi) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0