Laghusiddhāntakaumudī · Verses 1204-1223

kimaḥ kuḥ syāttādau hādau ca vibhaktau parataḥ / kutaḥ, kasmāt //
idama iś

prāgdiśīye pare / itaḥ //
an

etadaḥ prāgdiśīye / anekāltvātsarvādeśaḥ / ataḥ / amutaḥ / yataḥ / tataḥ / bahutaḥ / dvyādestu dvābhyām //
paryabhibhyāṃ ca

ābhyāṃ tasil syāt / paritaḥ / sarvata ityarthaḥ / abhitaḥ / ubhayata ityarthaḥ //
saptamyāstral

kutra / yatra / tatra / bahutra //
idamo haḥ

tralo 'pavādaḥ / iha //
kimo 't

vāgrahaṇamapakṛṣyate / saptamyantātkimo 'dvā syāt pakṣe tral //
kvāti

kimaḥ kvādeśaḥ syādati / kva / kutra //
itarābhyo 'pi dṛśyante

pañcamīsaptamītaravibhaktyantādapi tasilādayo dṛśyante / dṛśigrahaṇādbhavadādiyoga eva / sa bhavān / tato bhavān / tatra bhavān / tambhavantam / tato bhavantam / tatra bhavantam / evaṃ dīrghāyuḥ, devānāmpriyaḥ, āyuṣmān //
sarvaikānyakiṃyattadaḥ kāle dā

saptamyantebhyaḥ kālārthebhyaḥ svārthe dā syāt //
sarvasya so 'nyatarasyāṃ di

dādau prāgdiśīye sarvasya so vā syāt / sarvasmin kāle sadā sarvadā / anyadā / kadā / yadā / tadā / kāle kim ? sarvatra deśe //
idamo rhil

saptamyantāt kāla ityeva //
etetau rathoḥ

idamśabdasya eta it ityādeśau stau rephādau thakārādau ca prāgdiśīye pare/ asmin kāle etarhi/ kāle kim? iha deśe //
anadyatane rhilanyatarasyām

karhi, kadā / yarhi, yadā / tarhi, tadā //
etadaḥ

eta it etau stau rephādau thādau ca prāgdiśīye / etasmin kāle etarhi //
prakāravacane thāl

prakāravṛttibhyaḥ kimādibhyasthāl syāt svārthe / tena prakāreṇa tathā / yathā //
idamasthamuḥ

thālo 'pavādaḥ / ( etado 'pi vācya ḥ) / anena etena vā prakāreṇa ittham //
kimaśca

kena prakāreṇa katham //
iti prāgdiśīyāḥ // 14 //
atha prāgivīyāḥ
atiśāyane tamabiṣṭhanau

atiśayaviśiṣṭārthavṛtteḥ svārtha etau staḥ / ayameṣāmatiśayenāḍhyaḥ āḍhyatamaḥ / laghutamaḥ, laghiṣṭhaḥ //
tiṅaśca

tiṅantādatiśaye dyotye tamap syāt //
taraptamapau ghaḥ