Laghusiddhāntakaumudī · Verses 1164-1183
cādbhāve / jaḍasya bhāvaḥ karma vā jāḍyam / mūḍhasya bhāvaḥ karma vā mauḍhyam / brāhmaṇyam / ākṛtigaṇo 'yam //
sakhyuryaḥ
sakhyurbhāvaḥ karma vā sakhyam //
kapijñātyorḍhak
kāpeyam / jñāteyam /
patyantapurohitādibhyo yak
saināpatyam / paurohityam //
iti tvataloradhikāraḥ // 11 //
atha bhavanādyarthakāḥ
dhānyānāṃ bhavane kṣetre khañ
bhavatyasminniti bhavanam / mudgānāṃ bhavanaṃ kṣetraṃ maudgīnam //
vrīhiśālyorḍhak
vraiheyam / śāleyam //
haiyaṅgavīnaṃ saṃjñāyām
hyogodohaśabdasya hiyaṅgurādeśaḥ vikārārthe khañca nipātyate / duhyata iti dohaḥ kṣīram / hyogodohasya vikāraḥ - haiyaṅgavīnaṃ navanītam //
tadasya saṃjātaṃ tārakādibhya itac
tārakāḥ saṃjātā asya tārakitaṃ nabhaḥ / paṇḍitaḥ / ākṛtigaṇo 'yam //
pramāṇe dvayasajdaghnañmātracaḥ
tadasyetyanuvartate / ūrū pramāṇamasya - ūrudvayasam / ūrudaghnam / ūrumātram //
yattadetebhyaḥ parimāṇe vatup
yatparimāṇamasya yāvān / tāvān / etāvān //
kimidaṃbhyāṃ vo ghaḥ
ābhyāṃ vatup syād vakārasya ghaśca //
idaṃkimorīśkī
dṛgdṛśavatuṣu idama īś kimaḥ kiḥ / kiyān / iyān //
saṃkhyāyā avayave tayap
pañca avayavā asya pañcatayam //
dvitribhyāṃ tayasyāyajvā
dvayam / dvitayam / trayam / tritayam //
ubhādudātto nityam
ubhaśabdāttayapo 'yac syāt sa cādyudāttaḥ / ubhayam //
tasya pūraṇe ḍaṭ
ekādaśānāṃ pūraṇaḥ ekādaśaḥ //
nāntādasaṃkhyādermaṭ
ḍaṭo maḍāgamaḥ / pañcānāṃ pūraṇaḥ pañcamaḥ / nāntātkim ? .
ti viṃśaterḍiti
viṃśaterbhasya tiśabdasya lopo ḍiti pare / viṃśaḥ / asaṃkhyādeḥ kim ? ekādaśaḥ //
ṣaṭkatikatipayacaturāṃ thuk
eṣāṃ thugāgamaḥ syāḍḍaṭi/ ṣaṇṇāṃ ṣaṣṭhaḥ/ katithaḥ/ katipayaśabdasyāsaṃkhyātve 'pyata eva jñāpakāḍḍaṭ/ katipayathaḥ/ caturthaḥ //
dvestīyaḥ
ḍaṭo 'pavādaḥ / dvayoḥ pūraṇo dvitīyaḥ //
treḥ saṃprasāraṇaṃ ca
Original text: Laghusiddhāntakaumudī (= Laghukaumudi) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0