Laghubhāgavatāmṛta · Chapter 2.1

iti śrī-rūpa-gosvāmi-pāda-kṛte śrī-laghu-bhāgavatāmṛte
śrī-kṛṣṇāmṛta-nāma pūrva-khaṇḍaṃ samāptam ||
Laghu-bhāgavatāmṛta
Uttara-khaṇḍam
oṃ namaḥ śrī-kṛṣṇa-rasa-rasikebhyaḥ
atha śrī-bhaktāmṛtam
ārādhanaṃ mukundasya bhaved āvaśyakaṃ yathā |
tathā tadīya-bhaktānāṃ no ced doṣo'sti dustaraḥ

tathā hi pādme -
mārkaṇḍeyo'mbarīṣasya vasur vyāso vibhīṣaṇaḥ |
puṇḍarīko baliḥ śambhuḥ prahlādo viduro dhruvaḥ ||
dālbhyaḥ parāśaro bhīṣmo nāradādyāś ca vaiṣṇavaiḥ |
sevyā hariṃ niṣevyāmī no ced āgaḥ paraṃ bhavet

tathā ca hari-bhakti-sudhodaye (16.76) -
arcayitvā tu govindaṃ tadīyān nārcayanti ye |
na te viṣṇoḥ prasādasya bhājanaṃ dāmbhikā janāḥ

pādmottara-khaṇḍe -
ārādhanānāṃ sarveṣāṃ viṣṇor ārādhanaṃ param |
tasmāt parataraṃ devi tadīyānāṃ samarcanam

tatraiva ca --
arcayitvā tu govindaṃ tadīyān nārcayet tu yaḥ |
na sa bhāgavato jñeyaḥ kevalaṃ dāmbhikaḥ smṛtaḥ

iti |
ādi-purāṇe -
mama bhaktā hi ye pārtha na me bhaktās tu te matāḥ |
mad-bhaktasya tu ye bhaktās te me yuktatamā matāḥ

śrīmad-bhāgavate ca (11.19.21) --
mad-bhakta-pūjābhyadhikā | iti

eteṣām api sarveṣāṃ prahlādaḥ pravaro mataḥ |
sarveṣu hari-bhakteṣu prahlādo hi mahattamaḥ

yathā skānde śrī-rudra-vākyam -
bhakta eva hi tattvena kṛṣṇaṃ jānāti na tv aham |
sarveṣu hari-bhakteṣu prahlādo'timahattamaḥ

śrī-saptama-skandhe śrī-prahlādasyaiva vākyam (7.9.26) -
kvāhaṃ rajaḥ-prabhava īśa tamo 'dhike 'smin
jātaḥ suretara-kule kva tavānukampā |
na brahmaṇo na tu bhavasya na vai ramāyā
yan me 'rpitaḥ śirasi padma-karaḥ prasādaḥ

tatraiva śrī-nṛsiṃha-vākyam - (7.10.21)
bhavanti puruṣā loke mad-bhaktās tvām anuvratāḥ |
bhavān me khalu bhaktānāṃ sarveṣāṃ pratirūpa-dhṛk

pāṇḍavāḥ sarvataḥ śreṣṭhāḥ prahlādād īdṛśād api |
śrī-bhāgavatam evātra pramāṇaṃ sphuṭam īkṣyate

tathā hi śrī-saptama-skandhe śrī-nārada-vākyaṃ (7.10.48-50, 7.15.75-77)
yūyaṃ nṛ-loke bata bhūri-bhāgā
lokaṃ punānā munayo 'bhiyanti |
yeṣāṃ gṛhān āvasatīti sākṣād
gūḍhaṃ paraṃ brahma manuṣya-liṅgam

sa vā ayaṃ brahma mahad-vimṛgya-
kaivalya-nirvāṇa-sukhānubhūtiḥ |
priyaḥ suhṛd vaḥ khalu mātuleya
ātmārhaṇīyo vidhi-kṛd guruś ca

na yasya sākṣād bhava-padmajādibhī
rūpaṃ dhiyā vastutayopavarṇitam |
maunena bhaktyopaśamena pūjitaḥ
prasīdatām eṣa sa sātvatāṃ patiḥ

iti |
vyākhyātaṃ ca śrī-svāmi-pādaiḥ -
aho prahlādasya bhāgyaṃ yena devo dṛṣṭaḥ | vayaṃ tu manda-bhāgyāḥ iti
viṣīdantaṃ rājānaṃ praty āha yūyam iti tribhiḥ

na tu prahlādasya gṛhe paraṃ brahma vasati, na ca tad-darśanārthaṃ munayas
tad-gṛhān abhiyanti | na ca tasya brahma mātuleyādi-rūpeā vartate | na ca svayam
eva prasannaṃ | ato yūyam eva tato'py asmatto'pi bhūri-bhāgāḥ iti
bhāvaḥ

sadātisannikṛṣṭatvāt mamatādhikyato hareḥ |
pāṇḍavebhyo'pi yadavaḥ kecit śreṣṭhatamā matāḥ

tathā hi śrī-daśame (10.82.28,30) -
aho bhoja-pate yūyaṃ janma-bhājo nṝṇām iha |
yat paśyathāsakṛt kṛṣṇaṃ durdarśam api yoginām

tad-darśana-sparśanānupatha-prajalpa-
śayyāsanāśana-sayauna-sapiṇḍa-bandhaḥ |
yeṣāṃ gṛhe niraya-vartmani vartatāṃ vaḥ
svargāpavarga-viramaḥ svayam āsa viṣṭuḥ

tathā - (10.90.46)
śayyāsanāṭanālāpa-krīḍā-snānāśanādiṣu |
na viduḥ santam ātmānaṃ vṛṣṇayaḥ kṛṣṇa-cetasaḥ

yadubhyo'pi variṣṭho'sau sarvebhyaḥ śrīmad-uddhavaḥ |
śrīmad-bhāgavate yasya śrūyate mahimādbhutaḥ

tathā hi ekādaśe śrīmad-bhagavad-vākyam ((SB 11.14.15)
na tathā me priyatama ātma-yonir na śaṅkaraḥ
na ca saṅkarṣaṇo na śrīr naivātmā ca yathā bhavān

tathā (11.16.29)
tvaṃ tu bhāgavateṣv aham

iti |
ābālyād eva govinde bhaktir asyākhilottamā

tathā ca śrī-tṛtīye (3.2.2) --
yaḥ pañca-hāyano mātrā prātar-āśāya yācitaḥ |
tan naicchad racayan yasya saparyāṃ bāla-līlayā

ataeva tatraiva śrībhagavad-vacanam (3.4.31) -
noddhavo 'ṇv api man-nyūno
yad guṇair nārditaḥ prabhuḥ

iti |
asyārthaḥ | yad-guṇaiḥ yasya uddhavasya guṇaiḥ, prabhur apy ahaṃ na arditaḥ | na
yācitaḥ | yad vā yat yasmāt | uddhavaḥ guṇaiḥ sattvādibhiḥ | na arditaḥ na pīḍitaḥ
| guṇātīta ity arthaḥ | tatra hetuḥ prabhuḥ bhaktir asāṃvāde
prabhaviṣṇuḥ

vraja-devyo varīyasya īdṛśād uddhavād api |
yad āsāṃ prema-mādhuryaṃ sa eṣo'py abhiyācate

tathā hi śrī-daśame (10.47.58)
etāḥ paraṃ tanu-bhṛto bhuvi gopa-vadhvo
govinda evam akhilātmani rūḍha-bhāvāḥ |
vāñchanti yad bhava-bhiyo munayo vayaṃ ca
kiṃ brahma-janmabhir ananta-kathā-rasasya

śrī-bṛhad-vāmane ca bhṛgv-ādīn prati śrī-brahma-vākyam -
ṣaṣṭhi-varṣa-sahasrāṇi mayā taptaṃ tapaḥ purā |
nanda-gopa-vraja-strīṇāṃ pāda-reṇūpalabdhaye |
tathāpi na mayā prāptās tāsāṃ vai pāda-reṇavaḥ

bhṛgv-ādi-vākyam -
vaiṣṇavānāṃ pāda-rajo gṛhyate tvad-vidhair api |
santi te bahavo loke vaiṣṇavā nāradādayaḥ ||
teṣāṃ vihāya gopīnāṃ pāda-reṇus tvayāpi yat |
gṛhyate saṃśayo me'tra ko hetus tadvat prabho

śrī-brahma-vākyam -
na striyo vraja-sundaryaḥ putra śreṣṭhāḥ śriyo'pi tāḥ |
nāhaṃ śivaś ca śeṣaś ca śrīś ca tābhiḥ samāḥ kvacit

ādi-purāṇe ca śrīmad-arjuna-vākyaṃ -
trailokye bhagavad-bhaktāḥ ke tvāṃ jānanti marmaṇi |
keṣu vā tvaṃ sadā tuṣṭaḥ keṣu prema tavātulam

śrī-bhagavad-vākyam -
na tathā me priyatamo brahmā-rudraś ca pārthiva |
na ca lakṣmīr na cātmā ca yathā gopījano mam

bhaktā mamānuraktāś ca kati santi na bhūtale |
kintu gopījanaḥ prāṇā-dhika-priyatamo mama

na māṃ jānanti munayo yoginaś ca parantapa |
na ca rudrādayo devā yathā gopyo vidanti mām

na tapobhir na vedaiś ca nācārair na ca vidyayā |
vaśo'smi kevalaṃ premṇā premāṇaṃ tatra gopikā

man-māhātmyaṃ mat-saparyāṃ mac-chraddāṃ man-manogatam |
jānanti gopikāḥ pārtha nānye jānanti marmaṇi

nijāṅgam api yā gopyo mameti samupāsate |
tābhyaḥ paraṃ na me pārtha nigūḍha-prema-bhājanam

iti ||
na citraṃ prema-mādhuryam āsāṃ vāñched yad uddhavaḥ |
pāda-reṇūkṣitaṃ yena tṛṇa-janmāpi yācate

tathā hi śrī-daśame (BhP 10.47.61) --
āsām aho caraṇa-reṇu-juṣām ahaṃ syām
vṛndāvane kim api gulma-latauṣadhīnām |
yā dustyajaṃ sva-janam ārya-pathaṃ ca hitvā
bhejur mukunda-padavīṃ śrutibhir vimṛgyām

iti kṛṣṇaṃ niṣevyāgre kṛṣṇasyopāsakair janaiḥ |
sevyāḥ prasāda-puṣpādyair avaśyaṃ vraja-subhruvaḥ

tatrāpi sarva-gopīnāṃ rādhikāti-varīyasī |
sarvādhikyena kathitā yat purāṇāgamādiṣu

yathā pādme --
yathā rādhā priyā viṣṇos tasyāḥ kuṇḍaṃ priyaṃ tathā |
sarva-gopīṣu saivaikā viṣṇor atyanta-vallabhā

ādi-purāṇe ca --
trailokye pṛthivī dhanyā yatra vṛndāvanaṃ purī |
tatrāpi gopikāḥ pārtha tatra rādhābhidhā mama