Kṣaṇabhaṅgasiddhi vyatirekātmikā · Chapter 88
nanu nityatvaṃ kramayaugapadyavattvaṃ ca viruddhau dharmau vidhūya nāparo virodho nāma, kasya vāstavatvam iti cet /
na, na hi dharmāntarasya sambhavena virodhasya pāramārthikatvaṃ brūmaḥ / kiṃ tu viruddhayor dharmayoḥ sadbhāve / anyathā virodhanāmadharmāntarasambhave 'pi yadi na viruddhau dharmau kva pāramārthikavirodhasambhavaḥ / viruddhau ced dharmau tāvataiva tāttviko virodhavyavahāraḥ / kim apareṇa pratijñāmātrasiddhena virodhanāmnā vastvantareṇa /
tad ayaṃ pūrvapakṣasaṃkṣepaḥ / nityaṃ nāsti na vā pratītiviṣayas tenāśrayāsiddhatā hetoḥ svānubhavasya ca kṣatir ataḥ kṣiptaḥ sapakṣo 'pi ca / śūnyaś ca dvitayena sidhyati na vā 'sattā 'pi sattā yathā no nityena virodhasiddhir asatā śakyā kramāder api / iti /
atra siddhāntasaṃkṣepaḥ / dharmasya kasya cid avastuni mānasiddhā bādhāvidhivyavahṛtiḥ kim ihāsti no vā / kvāpy asti cet katham iyanti na dūṣaṇāni nāsty eva cet svavacanapratirodhasiddhiḥ /
tad vam nityaṃ na kramikāryakāritvākramikāryakāritvayogīti paramārthaḥ / tataś ca sattāyuktam api naiveti paramārthaḥ / tataś ca kṣaṇikākṣaṇikaparihāreṇa rāśyantarābhāvād akṣaṇikān nivartamānam idaṃ sattvaṃ kṣaṇika eva viśrāmyatvena vyāptaṃ sidhyatīti sattvāt kṣaṇikatvasiddhir avirodhini /
prakṛtiḥ sarvadharmāṇaṃ yad bodhān muktir iṣyate / sa eva tīrthyanirmāthī kṣaṇabhaṅgaḥ prasāditaḥ /
iti kṛtir iyaṃ ratnakīrteḥ /
Original text: Kṣaṇabhaṅgasiddhi vyatirekātmikā · Edition: A. Charlene Senape McDermott: An eleventh-century Buddhist logic of `exists'. Dordrecht : Reidel 1969 (Foundations of language ; Supplementary series, 11) · Data entry Somadeva Vasudeva · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0