Kiratarjuniya · Chapter 8

atha svamāyākṛtamandirojjvalaṃ jvalanmaṇi vyomasadāṃ sanātanam
surāṅganā gopaticāpagopuraṃ puraṃ vanānāṃ vijihīrṣayā jahuḥ //

yathāyathaṃ tāḥ sahitā nabhaścaraiḥ prabhābhir udbhāsitaśailavīrudhaḥ
vanaṃ viśantyo vanajāyatekṣaṇāḥ kṣaṇadyutīnāṃ dadhur ekarūpatām //

nivṛttavṛttorupayodharaklamaḥ pravṛttainirhrādivibhūṣaṇāravaḥ
nitambinīnāṃ bhṛśam ādadhe dhṛtiṃ nabhaḥprayāṇād avanau parikramaḥ //

ghanāni kāmaṃ kusumāni bibhrataḥ karapraceyāny apahāya śākhinaḥ
puro 'bhisasre surasundarījanair yathottarecchā hi guṇeṣu kāminaḥ //

tanūr alaktāruṇapāṇipallavāḥ sphurannakhāṃśūtkaramañjarībhṛtaḥ
vilāsinībāhulatā vanālayo vilepanāmodahṛtāḥ siṣevire //

nipīyamānastabakā śilīmukhair aśokayaṣṭiś calabālapallavā
viḍambayantī dadṛśe vadhūjanair amandadaṣṭauṣṭhakarāvadhūnanam //

karau dhunānā navapallavākṛtī vṛthā kṛthā mānini mā pariśramam
upeyuṣī kalpalatābhiśaṅkayā kathaṃ nv itas trasyati ṣaṭpadāvaliḥ //

jahīhi kopaṃ dayito 'nugamyatāṃ purānuśete tava cañcalaṃ manaḥ
iti priyaṃ kāṃcid upaitum icchatīṃ puro 'nuninye nipuṇaḥ sakhījanaḥ //

samunnataiḥ kāśadukūlaśālibhiḥ parikvaṇatsārasapaṅktimekhalaiḥ
pratīradeśaiḥ svakalatracārubhir vibhūṣitāḥ kuñjasamudrayoṣitaḥ //

vidūrapātena bhidām upeyuṣaś cyutāḥ pravāhād abhitaḥ prasāriṇaḥ
priyāṅkaśītāḥ śucimauktikatviṣo vanaprahāsā iva vāribindavaḥ //

sakhījanaṃ prema gurūkṛtādaraṃ nirīkṣamāṇā iva namramūrtayaḥ
sthiradvirephāñjanaśaritodarair visāribhiḥ puṣpavilocanair latāḥ //

upeyuṣīṇāṃ bṛhatīr adhityakā manāṃsi jahruḥ surarājayoṣitām
kapolakāṣaiḥ kariṇāṃ madāruṇair upāhitaśyāmarucaś ca candanāḥ //

svagocare saty api vittahāriṇā vilobhyamānāḥ prasavena śākhinām
nabhaścarāṇām upakartum icchatāṃ priyāṇi cakruḥ praṇayena yoṣitaḥ //

prayacchatoccaiḥ kusumāni māninī vipakṣagotraṃ dayitena lambhitā
na kiṃcid ūce caraṇena kevalaṃ lilekha bāṣpākulalocanā bhuvam //

priye 'parā yacchati vācam unmukhī nibaddhadṛṣṭiḥ śithilākuloccayā
samādadhe nāṃśukam āhitaṃ vṛthā viveda puṣpeṣu na pāṇipallavam //

salīlam āsaktalatāntabhūṣaṇaṃ samāsajantyā kusumāvataṃsakam
stanopapīḍaṃ nunude nitambinā ghanena kaścij jaghanena kāntayā //

kalatrabhāreṇa vilolanīvinā galaddukūlastanaśālinorasā
balivyapāyasphuṭaromarājinā nirāyatatvād udareṇa tāmyatā //

vilambamānākulakeśapāśayā kayācid āviṣkṛtabāhumūlayā
taruprasūnāny apadiśya sādaraṃ manodhināthasya manaḥ samādade //

vyapohituṃ locanato mukhānilair apārayantaṃ kila puṣpajaṃ rajaḥ
payodhareṇorasi kācid unmanāḥ priyaṃ jaghānonnatapīvarastanī //

imāny amūnīty apavarjite śanair yathābhirāmaṃ kusumāgrapallave
vihāya niḥsāratayeva bhūruhān padaṃ vanaśrīr vanitāsu saṃdadhe //

pravālabhaṅgāruṇapāṇipallavaḥ parāgapāṇḍūkṛtapīvarastanaḥ
mahīruhaḥ puṣpasugandhir ādade vapurguṇocchrāyam ivāṅganājanaḥ //

varorubhir vāraṇahastapīvaraiś cirāya khinnān navapallavaśriyaḥ
same 'pi yātuṃ caraṇān anīśvarān madād iva praskhalataḥ pade pade //

visārikāñcīmaṇiraśmilabdhayā manoharocchāyanitambaśobhayā
sthitāni jitvā navasaikatadyutiṃ śramātiriktair jaghanāni gauravaiḥ //

samucchvasatpaṅkajakośakomalair upāhitaśrīṇy upanīvi nābhibhiḥ
dadhanti madhyeṣu valīvibhaṅgiṣu stanātibhārād udarāṇi namratām //

samānakāntīni tuṣārabhūṣaṇaiḥ saroruhair asphuṭapattrapaṅktibhiḥ
citāni gharmāmbukaṇaiḥ samantato mukhāny anutphullavilocanāni ca //

viniryatīnāṃ gurusvedamantharaṃ surāṅganānām anusānuvartmanaḥ
savismayaṃ rūpayato nabhaścarān viveśa tatpūrvam ivekṣaṇādaraḥ //

atha sphuranmīnavidhūtapaṅkajā vipaṅkatīraskhalitormisaṃhatiḥ
payo 'vagāḍhuṃ kalahaṃsanādinī samājuhāveva vadhūḥ surāpagā //

praśāntagharmābhibhavaḥ śanair vivān vilāsinībhyaḥ parimṛṣṭapaṅkajaḥ
dadau bhujālambam ivāttaśīkaras taraṅgamālāntaragocaro 'nilaḥ //

gataiḥ sahāvaiḥ kalahaṃsavikramaṃ kalatrabhāraiḥ pulinaṃ nitambibhiḥ
mukhaiḥ sarojāni ca dīrghalocanaiḥ surastriyaḥ sāmyaguṇān nirāsire //

vibhinnaparyantagamīnapaṅktayaḥ puro vigāḍhāḥ sakhibhir marutvataḥ
kathaṃcid āpaḥ surasundarījanaiḥ sabhītibhis tatprathamaṃ prapedire //

vigāḍhamātre ramaṇībhir ambhasi prayatnasaṃvāhitapīvarorubhiḥ
vibhidyamānā visasāra sārasān udasya tīreṣu taraṅgasaṃhatiḥ //

śilāghanair nākasadām uraḥsthalair bṛhanniveśaiś ca vadhūpayodharaiḥ
taṭābhinītena vibhinnavīcinā ruṣeva bheje kaluṣatvam ambhasā //

vidhūtakeśāḥ parilolitasrajaḥ surāṅganānāṃ praviluptacandanāḥ
atiprasaṅgād vihitāgaso muhuḥ prakampam īyuḥ sabhayā ivormayaḥ //

vipakṣacittonmathanā nakhavraṇās tirohitā vibhramamaṇḍanena ye
hṛtasya śeṣān iva kuṅkumasya tān vikatthanīyān dadhur anyathā striyaḥ //

sarojapattre nu vilīnaṣaṭpade viloladṛṣṭeḥ svid amū vilocane
śiroruhāḥ svin natapakṣmasantater dvirephavṛndaṃ nu niśabdaniścalam //

agūḍhahāsasphuṭadantakesaraṃ mukhaṃ svid etad vikasan nu paṅkajam
iti pralīnāṃ nalinīvane sakhīṃ vidāṃbabhūvuḥ sucireṇa yoṣitaḥ //

priyeṇa saṃgrathya vipakṣasaṃnidhāv upāhitāṃ vakṣasi pīvarastane
srajaṃ na kācid vijahau jalāvilāṃ vasanti hi premṇi guṇā na vastuni //

asaṃśayaṃ nyastam upāntaraktatāṃ yad eva roddhuṃ ramaṇībhir añjanam
hṛte 'pi tasmin salilena śuklatāṃ nirāsa rāgo nayaneṣu na śriyam //

dyutiṃ vahanto vanitāvataṃsakā hṛtāḥ pralobhād iva vegibhir jalaiḥ
upaplutās tatkṣaṇaśocanīyatāṃ cyutādhikārāḥ sacivā ivāyayuḥ //

vipattralekhā niralaktakādharā nirañjanākṣīr api bibhratīḥ śriyam
nirīkṣya rāmā bubudhe nabhaścarair alaṃkṛtaṃ tadvapuṣaiva maṇḍanam //

tathā na pūrvaṃ kṛtabhūṣaṇādaraḥ priyānurāgeṇa vilāsinījanaḥ
yathā jalārdro nakhamaṇḍanaśriyā dadāha dṛṣṭīś ca vipakṣayoṣitām //

śubhānanāḥ sāmburuheṣu bhīravo vilolahārāś calaphenapaṅktiṣu
nitāntagauryo hṛtakuṅkumeṣv alaṃ na lebhire tāḥ parabhāgam ūrmiṣu //

hradāmbhasi vyastavadhūkarāhate ravaṃ mṛdaṅgadhvanidhīram ujjhati
muhustanais tālassamaṃ samādade manoramaṃ nṛtyam iva pravepitam //

śriyā hasadbhiḥ kalamāni sasmitair alaṃkṛtāmbuḥ pratimāgatair mukhaiḥ
kṛtānukūlyā surarājayoṣitāṃ prasādasāphalyam avāpa jāhvanī //

parisphuranmīnavighaṭṭitoravaḥ surāṅganās trāsaviloladṛṣṭayaḥ
upāyayuḥ kampitapāṇipallavāḥ sakhījanasyāpi vilokanīyatām //

bhayād ivāśliṣya jhaṣāhate 'mbhasi priyaṃ mudānandayati sma māninī
akṛtrimapremarasāhitair mano haranti rāmāḥ kṛtakair apīhitaiḥ //

tirohitāntāni nitāntam ākulair apāṃ vigāhād alakaiḥ prasāribhiḥ
yayur vadhūnāṃ vadanāni tulyatāṃ dvirephavṛndāntaritaiḥ saroruhaiḥ //

karau dhunānā navapallavākṛtī payasy agādhe kila jātasambhramā
sakhīṣu nirvācyam adhārṣṭhyadūṣitaṃ priyāṅgasaṃśleṣam avāpa māninī //

priyaiḥ salīlaṃ karavārivāritaḥ pravṛddhaniḥśvāsavikampitastanaḥ
savibhramādhūtakarāgrapallavo yathārthatām āpa vilāsinījanaḥ //

udasya dhairyaṃ dayitena sādaraṃ prasāditāyāḥ karavārivāritam
mukhaṃ nimīlannayanaṃ natabhruvaḥ śriyaṃ sapatnīvadanād ivādade //

vihasya pāṇau vidhṛte dhṛtāmbhasi priyeṇa vadhvā madanārdracetasaḥ
sakhīva kāñcī payasā ghanīkṛtā babhāra vītoccayabandham aṃśukam //

nirañjane sācivilokitaṃ dṛśāv ayāvakaṃ vepathur oṣṭhapallavam
natabhruvo maṇḍayadi sma vigrahe balikriyā cātilakaṃ tadāspadam //

nimīladākekaralocacakṣuṣāṃ priyopakaṇṭhaṃ kṛtagātravepathuḥ
nimajjatīnāṃ śvasitoddhatastanaḥ śramo nu tāsāṃ madano nu paprathe //

priyeṇa siktā caramaṃ vipakṣataś cukopa kācin na tutoṣa sāntvanaiḥ
janasya rūḍhapraṇayasya cetasaḥ kim apy amarṣo 'nunaye bhṛśāyate //

itthaṃ vihṛtya vanitābhir udasyamānaṃ pīnastanorujaghanasthalaśālinībhiḥ
utsarpitormicayalaṅghitatīradeśam autsuky anunnam iva vāri puraḥ pratasthe //

tīrāntarāṇi mithunāni rathāṅganāmnāṃ nītvā vilolitasarojavanaśriyas tāḥ
saṃrejire surasarijjaladhautahārās tārāvitānataralā iva yāmavatyaḥ //

saṃkrāntacandanarasāhitavarṇabhedaṃ vicchinnabhūṣaṇamaṇiprakarāṃśucitram
baddhormi nākavanitāparibhuktamuktaṃ sindhor babhāra salilaṃ śayanīyalakṣmīm //