Kāvyaprakāśa with Vāmanācārya Rāmabhaṭṭa Jhalakikar's Bālabodhinī commentary (with commentary) · Chapter 2

śaktiḥ kavitvabījarūpaḥ saṃskāraviśeṣaḥ, yāṃ vinā kāvyaṃ na prasaret, prasṛtaṃ vā, upahasanīyaṃ syāt /
lokasya sthāvarajaṅgamātmakalokavṛttasya /
śāstrāṇāṃ chandovyākaraṇābhidhānakośakalācaturvargagajaturagakhaḍgād ilakṣaṇagranthānām /
kāvyānāṃ ca mahākavisaṃbandhinām /
ādigrahaṇāditihāsānāṃ ca vimarśanādvyutpattiḥ /
kāvyaṃ kartuṃ vicārayituṃ ca ye jānanti tadupadeśena karaṇe yojane ca paunaḥpunyena pravṛttiriti trayaḥ samuditāḥ, na cu vyastāstasya kāvyasyodbhave nirmāṇe samullāse ca heturna tu hetavaḥ //
evamasya kāraṇamuktvā svarūpamāha (sū- 1)
tadadoṣau śabdārthau saguṇāvanalaṃkṛtī punaḥ kvāpi /
doṣaguṇālaṃkārāḥ vakṣyante /
kvāpītyanenaitadāha yat sarvatra sālaṃkārau, kvacittu sphuṭālaṃkāravirahe 'pi na kāvyatvahāniḥ /
yathā yaḥ kaumāraharaḥ sa eva hi varastā eva caitrakṣapā- ste conmīlitamālatīsurabhayaḥ prauḍhāḥ kadambānilāḥ /
sā caivāsmi tathāpi tatra suratavyāpāralīlāvidhau revārodhasi vetasītarutale cetaḥ samutkaṇṭhate

atra sphuṭo na kaśvidalaṃkāraḥ /
rasasya ca prādhānyānnālaṃkāratā /
tadbhedān krameṇāha (sū- 2)
idamuttamamatiśayini vyaṅgye vācyāddhvanirbudhaiḥ kathitaḥ