Kathāsaritsāgara · Chapter 1.5
% v v| - v| v -| v -| v - - %
% v v -| - v v - v -| v - - % ardhasama: Mālabhāriṇī (11, 12)
% v v -| v| v - v -| v| - - %
% v v| - - v| v - v -| v - - % ardhasama: Mālabhāriṇī (11, 12)
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare kathāpīṭhalambake caturthas taraṅgaḥ /
pañcamas taraṅgaḥ /
evamuktvā vararuciḥ punaretadavarṇayat /
kālena yoganando 'tha kāmādivaśamāyayau
% - v - -| v v v -| % A na-vipulā
% v v - v v - v - % B correct
% - - v| - v - -| v| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
gajendra iva mattaśca nāpaikṣata sa kiṃcana /
akāṇḍapātopanatā kaṃ na lakṣmīr vimohayet
% v - v| v v| - - v| % A pathyā
% - - v v| v| - v - % B correct
% v - v - - v v -| % C bha-vipulā
% -| v| - -| v - v - % D correct
acintayaṃ tataścāhaṃ rājā tāvadviśṛṅkhalaḥ /
tatkāryacintayākrāntaḥ svadharmo me 'vasīdati
% v - v -| v - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - - v - v - - -| % C pathyā
% v - -| -| v - v - % D correct
tasmādvaraṃ sahāyaṃ taṃ śakaṭālaṃ samuddhare /
kriyetā cedviruddhaṃ ca kiṃ da kuryānmayi sthite
% - - v -| v - -| -| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% v - -| - v - -| v| % C pathyā
% -| v| - - v -| v - % D correct
niścityaitanmayābhyarthya rājānaṃ so 'ndhakūpataḥ /
uddhṛtaḥ śakaṭālo 'tha mṛdavo hi dvijātayaḥ
% - - - - v - - v| % A pathyā
% - - -| -| v - v - % B correct
% - v -| v v - -| v| % C pathyā
% v v -| -| v - v - % D correct
durjayo yoganando 'yaṃ sthite vararucāvataḥ /
āśraye vaitasīṃ vṛttiṃ kālaṃ tāvatpratīkṣitum
% - v -| - v - -| -| % A pathyā
% v -| v v v - v - % B correct
% - v -| - v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
iti saṃcintya sa prājñaḥ śakaṭālo madicchayā /
akarodrājakāryāṇi punaḥ saṃprāpya mantritām
% v v| - - v| -| - -| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% v v - - v - - v| % C pathyā
% v -| - - v| - v - % D correct
kadācidyoganando 'tha nirgato nagarādvahiḥ /
śliṣyatpañcāṅguliṃ hastaṃ gaṅgāmadhye vyalokayat
% v - - - v - -| v| % A pathyā
% - v -| v v - v - % B correct
% - - - - v -| - -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
kimetaditi papraccha māmāhūya sa tatkṣaṇam /
ahaṃ ca dve nijāṅgulyau diśi tasyāmadarśayam
% v - v v v| - - v| % A pathyā
% - - - v| v| - v - % B correct
% v -| -| -| v - - -| % C pathyā
% v v| - - v - v - % D correct
tena tasmiṃstirobhūte haste rājātivismayāt /
bhūyo 'pi tadapṛcchanmāṃ tataścāhaṃ tamabravam
% - v| - - v - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - -| v| v v - - -| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
pañcabhirmilitaiḥ kiṃ yajjagatīha na sādhyate /
ityuktavānasau hastaḥ śvāṅgulīḥ pañca darśayan
% - v - v v -| -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v| v| - v - % B correct
% - - v - v -| - -| % C pathyā
% - v -| - v| - v - % D correct
tato 'sya rājan naṅgulyāv ete dve darśite mayā /
aikacitye dvayoreva kimasādhyaṃ bhavediti
% v -| v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% - -| -| - v -| v - % B correct
% - v - -| v - - v| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
ityukte gūḍhavijñāne samatuṣyattato nṛpaḥ /
śakaṭālo vyaṣīdacca madbuddhiṃ vīkṣya durjayām
% - - -| - v - - -| % A pathyā
% v v - - v -| v - % B correct
% v v - -| v - - v| % C pathyā
% - - -| - v| - v - % D correct
ekadā yoganandaśca dṛṣṭavānmahiṣīṃ nijām /
vātāyanāgrāt paśyantīṃ brāhmaṇātithimunmukham
% - v -| - v - - v| % A pathyā
% - v - v v -| v - % B correct
% - - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - v - v v - v - % D correct
tanmātrādeva kupito rājā viprasa tasya saḥ /
ādiśadbadhamīrṣyā hi vivekaparipanthinī
% - - - - v| v v -| % A na-vipulā
% - -| - v v| - v| - % B correct
% - v - v v - -| v| % C pathyā
% v - v v v - v - % D correct
hantuṃ vadhyabhuvaṃ tasmin nīyamāne dvije tadā /
ahasadgatajīvo 'pi matsyo vipaṇimadhyagaḥ
% - -| - v v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% v v - v v - -| v| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
tadaiva rājā tadbuddhvā vadhaṃ tasya nyavārayat /
viprasya māmapṛcchacca matsyahāsasya kāraṇam
% v - v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% v -| - -| v - v - % B correct
% - - v| - v - - v| % C pathyā
% - v - - v| - v - % D correct
nirūpya kathayāmyetadityuktvā nirgataṃ ca mām /
cintitopasthitaikānte sarasvatyevamabravīt
% v - v| v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v -| v| - % B correct
% - v - - v - - -| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
asya tālataroḥ pṛṣṭhe tiṣṭha rātrābalakṣitaḥ /
atra śroṣyasi matsyasya hāsahetum asaṃśayam
% - v| - v v -| - -| % A pathyā
% - v| - - v - v - % B correct
% - -| - v v| - - v| % C pathyā
% - v - v| v - v - % D correct
tacchrutvā niśi tatrāhaṃ gatvā tālopari sthitaḥ /
apaśyaṃ rākṣasīṃ ghorāṃ bālaiḥ putraiḥ sahāgatam
% - - -| v v| - - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% v - -| - v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
sā bhakṣyaṃ yācamānāṃstānavādītpratipālyatām /
prātarvo vipramāṃsāni dāsyāmyadya hato na saḥ
% -| - -| - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % B correct
% - - -| - v - - v| % C pathyā
% - - - v| v -| v| - % D correct
kasmātsa na hato 'dyeti pṛṣṭā tairabravītpunaḥ /
taṃ hi dṛṣṭva mṛto 'pīha matsyo hasitavāniti
% - - v| v| v -| - v| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% -| v| - v| v -| - v| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
hasitaṃ kimu teneti pṛṣṭā bhūyaḥ sutaiśca sā /
avocadrākṣasī rājñaḥ sarvā rājño 'pi viplutāḥ
% v v -| v v| - - v| % A pathyā
% - -| - -| v - v| - % B correct
% v - - - v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v| - v - % D correct
sarvatrāntaḥpure hyatra strīrūpāḥ puruṣāḥ sthitāḥ /
hanyate 'naparādhas tu vipra ity ahasat timiḥ
% - - - - v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% - v -| v v - -| v| % C pathyā
% - v| -| v v -| v - % D correct
bhūtānāṃ pārthivātyarthanirvivekatvahāsinām /
sarvāntaścāriṇāṃ hyetā bhavantyeva ca vikriyāḥ
% - - -| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % B correct
% - - - - v -| - -| % C pathyā
% v - - v| v| - v - % D correct
etattasyā vacaḥ śrutvā tato 'pakrāntavāhanam /
prāptaśca matsyahāsasya hetuṃ rājñe nyavedayam
% - - - -| v -| - -| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% - - v| - v - - v| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
prāpya cāntaḥpurebhyas tān strīrūpān puruṣāṃs tataḥ /
bahv amanyata māṃ rājā vadhādvipraṃ ca muktavān
% - v| - - v - -| -| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% -| v - v v| -| - -| % C pathyā
% v - - -| v| - v - % D correct
ityādi ceṣṭitaṃ dṛṣṭvā tasya rājño viśṛṅkhalam /
khinne mayi kadācicca tatrāgāccitrakṛnnavaḥ
% - - v| - v -| - -| % A pathyā
% - v| - -| v - v - % B correct
% - -| v v| v - - v| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
alikhat sa mahādevīṃ yoganandaṃ ca taṃ paṭe /
sajīvam iva taccitraṃ vākceṣṭārahitaṃ tv abhūt
% v v -| v| v - - -| % A pathyā
% - v - -| v| -| v - % B correct
% v - v| v v| - - -| % C pathyā
% - - - v v -||v - % D correct
taṃ ca citrakaraṃ rājā tuṣṭo vittairapūrayat /
taṃ ca vāsagṛhe citrapaṭaṃ bhittāvakārayat
% -| v| - v v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% -| v| - v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v - v - % D correct
ekadā ca praviṣṭasya vāsake tatra sā mama /
saṃpūrṇalakṣaṇā devī pratibhāti sma citragā
% - v -| -| v - - v| % A pathyā
% - v -| - v| -| v - % B correct
% - - v - v -| - -| % C pathyā
% v v - -| v| - v - % D correct
lakṣaṇāntarasaṃbandhādabhyūhya pratibhāvaśāt /
athākārṣamahaṃ tasyāstilakaṃ mekhalāpade
% - v - v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v - % B correct
% v - - v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v -| - v - v - % D correct
saṃpūrṇalakṣaṇāṃ tena kṛtvaināṃ gatavānaham /
praviṣṭo yoganando 'tha tilakaṃ taṃ vyalokayat
% - - v - v -| - v| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% v - -| - v - -| v| % C pathyā
% v v -| -| v - v - % D correct
kenāyaṃ racito 'treti so 'pṛcchacca mahattarān /
te ca nyavedayaṃstasmai kartāraṃ tilakasya mām
% - - -| v v -| - v| % A pathyā
% -| - - v| v - v - % B correct
% -| -| v - v - - -| % C pathyā
% - - -| v v - v| - % D correct
devyā guptapradeśasthamimaṃ nānyo mayā vinā /
vetti tajjñātavānevamasau vararuciḥ katham
% - -| - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - -| v -| v - % B correct
% - v| - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| v v v -| v - % D correct
channaḥ kṛto 'munā nūnaṃ mamāntaḥpuraviplavaḥ /
dṛṣṭavānata evāyaṃ strīrūpāṃstatra tānnarān
% - -| v -| v -| - -| % A pathyā
% v - - v v - v - % B correct
% - v - v v| - - -| % C pathyā
% - - - - v| - v - % D correct
iti saṃcintayāmāsa yoganandaḥ krudhā jvalan /
jāyante bata mūḍhānāṃ saṃvāda api tādṛśāḥ
% v v| - - v - - v| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% - - -| v v| - - -| % C pathyā
% - - v| v v| - v - % D correct
tataḥ svairaṃ samāhūya śakaṭālaṃ samādiśat /
tvayā vararucirvadhyo devīvidhvaṃsanāditi
% v -| - -| v - - v| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% v -| v v v - - -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
yathā jñāpayasītyuktvā śakaṭālo 'gamadbahiḥ /
acintayacca śaktiḥ syāddhantuṃ vararuciṃ na me
% v -| - v v - - -| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% v - v - v| - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v -| v| - % D correct
divyabuddhiprabhāvo 'sābuddhartā ca mamāpadaḥ /
viprasya tadvaraṃ guptaṃ saṃprati svīkaromi tam
% - v - - v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v| v - v - % B correct
% - - v| - v -| - -| % C pathyā
% - v -| - v - v| - % D correct
iti niścitya so 'bhyetya rājñaḥ kopamakāraṇam /
vadhāntaṃ kathayitvā me śakaṭālo 'bravīttataḥ
% v v| - - v| -| - v| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% v - -| v v - -| -| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
anyaṃ kaṃcitpravādāya hanmyahaṃ tvaṃ ca madgṛhe /
pracchannas tiṣṭha mām asmād rakṣituṃ kopanān nṛpāt
% - -| - - v - - v| % A pathyā
% - v -| -| v| - v - % B correct
% - - -| - v| -| - -| % C pathyā
% - v -| - v -| v - % D correct
iti tadvacanāc channas tadgṛhe 'vasthito 'bhavam /
sa cānyaṃ hatavān kaṃcin madvadhākhyātaye niśi
% v v| - v v -| - -| % A pathyā
% - v -| - v -| v - % B correct
% v| - -| v v -| - -| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
evaṃ prayuktanītiṃ taṃ prītyāvocamahaṃ tadā /
eko mantrī bhavānyena hantuṃ māṃ na kṛtā matiḥ
% - -| v - v - -| -| % A pathyā
% - - - v v -| v - % B correct
% - -| - -| v - - v| % C pathyā
% - -| -| v| v -| v - % D correct
nahi hantumahaṃ śakyo rākṣaso mittramasti me /
dhyātamātrāgato viśvaṃ grasate sa madicchayā
% v v| - v v -| - -| % A pathyā
% - v -| - v - v| - % B correct
% - v - - v -| - -| % C pathyā
% v v -| v| v - v - % D correct
rājā tvihendradattākhyaḥ sakhā vadhyo na me dvijaḥ /
tacchrutvā so 'bravīnmantrī rakṣo me darśyatāmiti
% - -| v - v - - -| % A pathyā
% v -| - -| v| -| v - % B correct
% - - -| -| v - - -| % C pathyā
% - -| -| - v - v - % D correct
tato dhyātāgataṃ tasmi tadrakṣo 'hamadarśayam /
taddarśanācca vitrasto vismitaśca vabhūva saḥ
% v -| - - v -| - v| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% - - v - v| - - -| % C pathyā
% - v - v| v - v| - % D correct
rakṣasyantarhite tasmiñ śakaṭālaḥ sa māṃ punaḥ /
kathaṃ te rākṣaso mittraṃ saṃjāta iti pṛṣṭavān
% - - - - v -| - -| % A pathyā
% v v - -| v| -| v - % B correct
% v -| -| - v -| - -| % C pathyā
% - - v| v v| - v - % D correct
tato 'hamavadaṃ pūrvaṃ rakṣārthaṃ nagare bhraman /
rātrau rātrau kṣayaṃ prāpadekaiko nagarādhipaḥ
% v -| v v v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% - -| - -| v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v - % D correct
tacchrutvā yoganando māmakaronnagarādhipam /
bhramaṃścāpaśyamatrāhaṃ bhramantaṃ rākṣasaṃ niśi
% - - -| - v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % B correct
% v - - - v - - -| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
sa ca māmavadadbrūhi vidyate nagare 'tra kā /
surūpā strīti tacchrutvā vihasyāhaṃ tamabravam
% v| v| - v v - - v| % A pathyā
% - v -| v v -| v| - % B correct
% v - -| - v| - - -| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
yā yasyābhimatā mūrkha surūpā tasya sā bhavet /
tacchrutvaiva tvayaikena jito 'smītyavadatsa mām
% -| - - v v -| - v| % A pathyā
% v - -| - v| -| v - % B correct
% - - - -| v - - v| % C pathyā
% v -| - v v - v| - % D correct
praśnamokṣādvadhottirṇaṃ māṃ punaścābravīdasau /
tuṣṭo 'smīti suhṛnme tvaṃ saṃnidhāsye ca te smṛtaḥ
% - v - - v - - -| % A pathyā
% -| v - - v - v - % B correct
% - -| - v| v - -| -| % C pathyā
% - v - -| v| -| v - % D correct
ityuktvāntarhite tasminyathāgatamagāmaham /
evam āpatsahāyo me rākṣaso mittratāṃ gataḥ
% - - - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % B correct
% - v| - - v - -| -| % C pathyā
% - v -| - v -| v - % D correct
ityuktavānahaṃ bhūyaḥ śakaṭālena cārthitaḥ /
gaṅgāmadarśayaṃ tasmai mūrtāṃ dhyānādupasthitām
% - - v - v -| - -| % A pathyā
% v v - - v| - v - % B correct
% - - v - v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
stutibhistoṣitā sā ca mayā devī tirodadhe /
babhūva śakaṭālaśca sahāyaḥ praṇato mayi
% v v - - v -| -| v| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% v - v| v v - - v| % C pathyā
% v - -| v v -| v - % D correct
ekadā ca sa mantrī māṃ guptasthaṃ khinnamabravīt /
sarvajñenāpi khedāya kimātmā dīyate tvayā
% - v -| v| v| - -| -| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% - - - - v| - - v| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
kiṃ na jānāsi yadrājñāmavicāraratā dhiyaḥ /
acirācca bhavecchuddhistathā cātra kathaṃ śṛṇu
% -| v| - - v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v v -| v - % B correct
% v v - v| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - v| v -| v - % D correct
ādityavarmanāmātra babhūva nṛpatiḥ purā /
śivavarmābhidhāno 'sya mantrī cābhūnmahāmatiḥ
% - - v - v - - v| % A pathyā
% v - v| v v -| v - % B correct
% v v - - v - -| v| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
rājñastasyaikadā caikā rājñī garbhamadhārayat /
tadbuddhvā sa nṛpo 'pṛcchadityantaḥ purarakṣiṇaḥ
% - - - - v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% - - -| v| v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v - % D correct
varṣadvayaṃ praviṣṭasya vartate 'ntaḥpure 'tra me /
tadeṣā garbhasaṃbhūtiḥ kutaḥ saṃprati kathyatām
% - - v -| v - - v| % A pathyā
% - v -| - v -| v| - % B correct
% v - -| - v - - -| % C pathyā
% v -| - v v| - v - % D correct
athocuste praveśo 'tra puṃso 'nyasyāsti na prabho /
śivavarmā tu te mantrī praviśatyanivāritaḥ
% v - - -| v - -| v| % A pathyā
% - -| - - v| -| v - % B correct
% v v - -| v| -| - -| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
tacchrutvācintayadrājā nūnaṃ drohī sa eva me /
prakāśaṃ ca hate tasminnapavādo bhavenmama
% - - - - v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v| - v| - % B correct
% v - -| v| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v - -| v - v - % D correct
ityālocya sa taṃ yuktyā śivavarmāṇamīśvaraḥ /
sāmantasyāntikaṃ sakhyuḥ prāhiṇodbhogavarmaṇaḥ
% - - - v| v| -| - -| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% - - - - v -| - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
tadvadhaṃ tasya lekhena saṃdiśya tadanantaram /
nigūḍhaṃ sa nṛpastatra lekhahāraṃ vyasarjayat
% - v -| - v| - - v| % A pathyā
% - - v| v v - v - % B correct
% v - -| v| v - - v| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
yāte mantriṇi saptāhe gate bhītyā palāyitā /
sā rājñī rakṣibhirlabdhā puṃsā strīrupiṇā saha
% - -| - v v| - - -| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% -| - -| - v - - -| % C pathyā
% - -| - v v -| v - % D correct
ādityavarmā tadbuddhvā sānutāpo 'bhavattadā /
kiṃ mayā tādṛśo mantrī ghātito 'kāraṇāditi
% - - v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - v - -| v - v - % B correct
% -| v -| - v -| - -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
atrāntare sa ca prāpa nikaṭaṃ bhogavarmaṇaḥ /
śivavarmā sa copāgāllekhamādāya pūruṣaḥ
% - - v -| v| -| - v| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% v v - -| v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v| - v - % D correct
vācayitvā ca taṃ lekhamekānte śivavarmaṇe /
śaśaṃsa vadhanirdeśaṃ bhogavarmā vidhervaśāt
% - v - -| v| -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v - % B correct
% v - v| v v - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
śivavarmāpy avocat taṃ sāmantaṃ mantrisattamaḥ /
tvaṃ vyāpādaya māṃ no cen nihanmyātmānam ātmanā
% v v - -| v - -| -| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% -| - - v v| -| -| -| % C pathyā
% v - - - v| - v - % D correct
tacchrutvā vismayāviṣṭo bhogavarmā jagāda tam /
kimetadbrūhi me vipra śāpito 'si na vakṣi cet
% - - -| - v - - -| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% v - - - v| -| - v| % C pathyā
% - v -| v| v| - v| - % D correct
atha vakti sma taṃ mantrī hanyeyaṃ yatra bhūpate /
tatra dvādaśa varṣāṇi deśe devo na varṣati
% v v| - -| v| -| - -| % A pathyā
% - - -| - v| - v - % B correct
% - -| - v v| - - v| % C pathyā
% - -| - -| v| - v - % D correct
tacchrutvā mantribhiḥ sārdhaṃ bhogavarmā vyacintayat /
duṣṭaḥ sa rājā deśasya nāśamasmākamicchati
% - - -| - v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - -| v| - -| - - v| % C ma-vipulā
% - v - - v - v - % D correct
kiṃ hi tatra na santyeva vadhakā guptagāminaḥ /
tasmānmantrī na vadhyo 'sau rakṣyaḥ svātmavadhādapi
% -| v| - v| v| - - v| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% - - - -| v| - -| -| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
iti saṃmantrya dattvā ca rakṣakān bhogavarmaṇā /
śivavarmā tato deśāt preṣito 'bhūt tataḥ kṣaṇāt
% v v| - - v| - -| v| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% v v - -| v -| - -| % C pathyā
% - v -| -| v -| v - % D correct
evaṃ pratyāyayau jīvansa mantrī prajñayā svayā /
śuddhiścāsyānyato jātā nahi dharmo 'nyathā bhavet
% - -| - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v| - -| - v -| v - % B correct
% - - - - v -| - -| % C pathyā
% v v| - -| v -| v - % D correct
itthaṃ tavāpi śuddhiḥ syāttiṣṭha tāvadgṛhe mama /
kātyāyana nṛpo 'pyeṣa sānutāpo bhaviṣyati
% - -| v - v| - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - v| - - v -| v - % B correct
% - - v v| v -| - v| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
ityuktaḥ śakaṭālena cchanno 'haṃ tasya veśmani /
pratīkṣamāṇo 'vasaraṃ tānyahānyatyavāhayam
% - - -| v v - - -| % A pathyā
% - -| -| - v| - v - % B correct
% v - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - v - - v - v - % D correct
tasyātha yoganandasya kāṇabhūteḥ kadācana /
putro hiraṇyaguptākhyo mṛgayāyai gato 'bhavat
% - - v| - v - - v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - -| v - v - - -| % C pathyā
% v v - -| v -| v - % D correct
aśvavegātprayātasya kathaṃciddūramantaram /
ekākino vane tasya vāsaraḥ paryahīyata
% - v - - v - - v| % A pathyā
% v - - - v - v - % B correct
% - - v -| v -| - v| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
tataśca tāṃ niśāṃ netuṃ vṛkṣamārohati sma saḥ /
kṣaṇāttatraiva cārohadṛkṣaḥ siṃhena bhīṣitaḥ
% v - v| -| v -| - -| % A pathyā
% - v - - v -| v| - % B correct
% v - - - v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v| - v - % D correct
sa dṛṣṭvā rājaputraṃ taṃ bhītaṃ mānuṣabhāṣayā /
mā bhaiṣīrmama mittraṃ tvamityuktvā nirbhayaṃ vyadhāt
% v| - -| - v - -| -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% -| - - v v| - -| v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v -| v - % D correct
visrambhādṛkṣavākyena rājaputro 'tha suptavān /
ṛkṣastu jāgradevāsīdadhaḥ siṃho 'tha so 'bravīt
% - - - - v - - v| % A pathyā
% - v - -| v| - v - % B correct
% - - v| - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - -| v| -| v - % D correct
ṛkṣaṃ mānuṣametaṃ me kṣipa yāvadvrajāmyaham /
ṛkṣastato 'bravītpāpa na mitraṃ ghātayāmyaham
% - -| - v v - -| -| % A pathyā
% v v| - - v - v - % B correct
% - - v -| v - - v| % C pathyā
% v| - -| - v - v - % D correct
kramādṛkṣe prasupte ca rājaputre ca jāgrati /
punaḥ siṃho 'bravīdetamṛkṣaṃ me kṣipa mānuṣa
% v - - -| v - -| v| % A pathyā
% - v - -| v| - v - % B correct
% v -| - -| v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| -| v v| - v - % D correct
tacchrutvātmabhayāttena siṃhasyārādhanāya saḥ /
kṣipto 'pi nāpataccitramṛkṣo daivaprabodhitaḥ
% - - - v v - - v| % A pathyā
% - - - - v - v| - % B correct
% - -| v| - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % D correct
mittradrohin bhavonmatta iti śāpam adāc ca saḥ /
tasya rājasutasyaitadvṛttāntāvagamāvadhim
% - - - -| v - - v| % A pathyā
% v v| - v| v -| v| - % B correct
% - v| - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % D correct
prāpyaiva svagṛhaṃ prātarunmatto 'bhūnnṛpātmajaḥ /
yoganandaśca taddṛṣṭvā viṣādaṃ sahasāgamat
% - - -| v v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % B correct
% - v - - v| - - -| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
abravīcca sa kāle 'smiñ jīved vararucir yadi /
idaṃ jñāyeta tatsarvaṃ dhiṅ me tadvadhapāṭavam
% - v - v| v| - -| -| % A pathyā
% - -| v v v -| v - % B correct
% v -| - - v| - - -| % C pathyā
% -| -| - v v - v - % D correct
tacchrutvā vacanaṃ rājñaḥ śakaṭālo vyacintayat /
hanta kātyāyanasyāyaṃ labdhaḥ kālaḥ prakāśane
% - - -| v v -| - -| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% - v| - - v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
na so 'tra mānī tiṣṭheca rājā mayi ca viśvaset /
ityālocya sa rājānamabravīdyācitābhayaḥ
% v| -| v| - -| - - v| % A ma-vipulā
% - -| v v| v| - v - % B correct
% - - - v| v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
rājannalaṃ viṣādena jīvanvararuciḥ sthitaḥ /
yoganandastato 'vādīddrutamānīyatāmiti
% - - v -| v - - v| % A pathyā
% - - v v v -| v - % B correct
% - v - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v - - v - v - % D correct
athāhaṃ śakaṭālena yoganandāntikaṃ haṭhāt /
ānītas taṃ tathābhūtaṃ rājaputraṃ vyalokayam
% v - -| v v - - v| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% - - -| -| v - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
mittradrohaḥ kṛto 'nena devetyuktvā tathaiva saḥ /
sarasvatīprasādena vṛttāntaḥ kathito mayā
% - - - -| v -| - v| % A pathyā
% - - - -| v - v| - % B correct
% v - v - v - - v| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
tatastacchāpamuktena stuto 'haṃ rājasūnunā /
tvayā kathamidaṃ jñātamityapṛcchatsa bhūpatiḥ
% v - - - v - - -| % A pathyā
% v -| -| - v - v - % B correct
% v -| v v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v| - v - % D correct
athāham avadaṃ rājaṃl lakṣaṇair anumānataḥ /
pratibhātaśca paśyanti sarvaṃ prajñāvatāṃ dhiyaḥ
% v - v| v v -| - -| % A pathyā
% - v -| v v - v - % B correct
% v v - - v| - - v| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
tadyathā tilako jñātastathā sarvamidaṃ mayā /
iti madvacanātso 'bhūdrājā lajjānutāpavān
% - v -| v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v -| v - % B correct
% v v| - v v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % D correct
athānādṛtasatkāraḥ pariśuddhyaiva lābhavān /
svagṛhaṃ gatavānasmi śīlaṃ hi viduṣāṃ dhanam
% v - - v v - - -| % A pathyā
% v v - - v| - v - % B correct
% v v -| v v - - v| % C pathyā
% - -| v| v v -| v - % D correct
prāptasyaiva ca tatratyo jano 'rodītpuro mama /
abhyetya māṃ samudbhrāntamupavarṣo 'bravīttataḥ
% - - - v| v| - - -| % A pathyā
% v -| - - v -| v - % B correct
% - - v| -| v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - -| v - v - % D correct
rājā hataṃ niśamya tvāmupakośāgnisādvapuḥ /
akarodatha mātuste śucā hṛdayamasphuṭat
% - -| v -| v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v v - - v - v - % B correct
% v v - v v| - - -| % C pathyā
% v -| v v v - v - % D correct
tac chrutvābhinavodbhūtaśokāvegavicetanaḥ /
sadyo 'ham apataṃ bhūmau vātarugṇa iva drumaḥ
% -| - - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % B correct
% - -| v| v v -| - -| % C pathyā
% - v - v| v -| v - % D correct
kṣaṇācca gatavānasmi pralāpānāṃ rasajñatām /
priyabandhuvināśotthaḥ śokāgniḥ kaṃ na tāpayet
% v - v| v v - - -| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% v v - v v - - -| % C pathyā
% - - -| -| v| - v - % D correct
ā saṃsāraṃ jagatyasminnekā nityā hyanityatā /
tadetāmaiśvarīṃ māyāṃ kiṃ jānannapi muhyasi
% -| - - -| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v - % B correct
% v - - - v -| - -| % C pathyā
% -| - - v v| - v - % D correct
ityādibhir upāgatya varṣeṇa vacanair aham /
bodhito 'tha yathātattvaṃ kathaṃciddhṛtimāptavān
% - - v v| v - - v| % A pathyā
% - - v| v v -| v - % B correct
% - v -| v| v - - -| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
tato viraktahṛdayastyaktvā sarvaṃ nibandhanam /
praśamaikasahāyo 'haṃ tapovanamaśiśriyam
% v -| v - v v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v - % B correct
% v v - v v - -| -| % C pathyā
% v - v v v - v - % D correct
divaseṣvatha gacchatsu tattapovanamekadā /
ayodhyāta upāgacchadvipra eko mayi sthite
% v v - v v| - - v| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% v - - v| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v| - -| v -| v - % D correct
sa mayā yoganandasya rājyavārtām apṛcchyata /
pratyabhijñāya māṃ so 'tha saśokamidamabravīt
% v| v -| - v - - v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - v - - v| -| -| v| % C pathyā
% v - v v v - v - % D correct
śṛṇu nandasya yadvṛttaṃ tatsakāśādgate tvayi /
labdhvāvakāśas tatrābhūc chakaṭālaś cireṇa saḥ
% v v| - - v| - - -| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% - - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v v - -| v - v| - % D correct
sa cintayanvadhopāyaṃ yoganandasya yuktitaḥ /
kṣitiṃ khanantamadrākṣīccāṇakyākhyaṃ dvijaṃ pathi
% v| - v - v - - -| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% v -| v - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v -| v - % D correct
kiṃ bhuvaṃ khanasītyukte tena vipro 'tha so 'bravīt /
darbhamunmūlayāmyatra pādo hyetena me kṣataḥ
% -| v -| v v - - -| % A pathyā
% - v| - -| v| -| v - % B correct
% - v - - v - - v| % C pathyā
% - -| - - v| -| v - % D correct
tacchrutvā sahasā mantrī kopanaṃ krūraniścayam /
taṃ vipraṃ yoganandasya vadhopāyamamanyata
% - - -| v v -| - -| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% -| - -| - v - - v| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
nāma pṛṣṭvābravīttaṃ ca he brahmandāpayāmi te /
ahaṃ trayodaśīśrāddhaṃ gṛhe nandasya bhūpateḥ
% - v| - - v - -| v| % A pathyā
% -| - - - v - v| - % B correct
% v -| v - v - - -| % C pathyā
% v -| - - v| - v - % D correct
dakṣiṇātaḥ suvarṇasya lakṣaṃ tava bhaviṣyati /
bhokṣyase dhuri cānyeṣāmehi tāvadgṛhaṃ mama
% - v - -| v - - v| % A pathyā
% - -| v v| v - v - % B correct
% - v -| v v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v| - - v -| v - % D correct
ityuktvā śakaṭālastaṃ cāṇakyamanayadgṛham /
śrāddhāhe 'darśayattaṃ ca rājñe sa śraddadhe ca tam
% - - -| v v - - -| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% - - -| - v - -| v| % C pathyā
% - -| -| - v -| v| - % D correct
tataḥ sa gatvā cāṇakyo dhuri śrāddha upāviśat /
subandhunāmā vipraśca tāmaicchaddhuramātmanaḥ
% v -| v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% v -| - v| v - v - % B correct
% v - v - -| - - v| % C ma-vipulā
% - - - v v - v - % D correct
tadgatvā śakaṭālena vijñapto nandabhūpatiḥ /
avādīnnāparo yogyaḥ subandhurdhuri tiṣṭhatu
% - - -| v v - - v| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% v - - - v -| - -| % C pathyā
% v - - v v| - v - % D correct
āgatyaitāṃ ca rājājñāṃ śakaṭālo bhayānataḥ /
na me 'parādha ityuktvā cāṇakyāya nyavedayat
% - - - -| v| - - -| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% v| -| v - v| - - -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
so 'tha kopena cāṇakyo jvalanniva samantataḥ /
nijāṃ muktvā śikhāṃ tatra pratijñāmakarodimām
% -| v| - - v| - - -| % A pathyā
% v - v v| v - v - % B correct
% v -| - -| v -| - -| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
avaśyaṃ hanta nando 'yaṃ saptabhirdivasairmayā /
vināśyo bandhanīyā ca tato nirbhanyunā śikhā
% v - -| - v| - -| -| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% v - -| - v - -| v| % C pathyā
% v -| - - v -| v - % D correct
ityuktavantaṃ kupite yoganande palāyitam /
alakṣitaṃ svagehe taṃ śakaṭālo nyaveśayat
% - - v - -| v v -| % A bha-vipulā
% - v - -| v - v - % B correct
% v - v -| v - -| -| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
tatropakaraṇe datte guptaṃ tenaiva mantriṇā /
sa cāṇakyo dvijaḥ kvāpi gatvā kṛtyāmasādhayat
% - - v v v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% v| - - -| v -| - v| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
tadvaśādyoganando 'tha dāhajvaramavāpya saḥ /
saptame divase prāpte pañcatvaṃ samupāgamat
% - v - - v - -| v| % A pathyā
% - - v v v - v| - % B correct
% - v -| v v -| - -| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
hatvā hiraṇyaguptaṃ ca śakaṭālena tatsutam /
pūrvanandasute lakṣmīścandragupte niveśitā
% - -| v - v - -| v| % A pathyā
% v v - - v| - v - % B correct
% - v - v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % D correct
mantritve tasya cābhyarthya bṛhaspatisamaṃ dhiyā /
cāṇakyaṃ sthāpayitvā taṃ sa mantrī kṛtakṛtyatām
% - - -| - v| - - v| % A pathyā
% v - v v v -| v - % B correct
% - - -| - v - -| -| % C pathyā
% v| - -| v v - v - % D correct
manvāno yoganandasya kṛtavairapratikriyaḥ /
putraśokena nirviṇṇaḥ praviveśa mahadvanam
% - - -| - v - - v| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% - v - - v| - - -| % C pathyā
% v v - v| v - v - % D correct
iti tasya mukhācchrutvā viprasya sutarāmaham /
kāṇabhūte gataḥ khedaṃ sarvamālokya cañcalam
% v v| - v| v - - -| % A pathyā
% - - v| v v - v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% - v - - v| - v - % D correct
khedāc cāham imāṃ draṣṭum āgato vindhyavāsinīm /
tatprasādena dṛṣṭvā tvāṃ smṛtā jātirmayā sakhe
% - -| - v| v -| - v| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% - v - - v| - -| -| % C pathyā
% v -| - - v -| v - % D correct
prāptaṃ divyaṃ ca vijñānaṃ mayoktā te mahākathā /
idānīṃ kṣīṇaśāpo 'haṃ yatiṣye dehamujjhitum
% - -| - -| v| - - -| % A pathyā
% v - -| -| v - v - % B correct
% v - -| - v - -| -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
tvaṃ ca saṃprati tiṣṭheha yāvadāyāti te 'ntikam /
śiṣyayukto guṇāḍhyākhyastyaktabhāṣātrayo dvijaḥ
% -| v| - v v| - - v| % A pathyā
% - v - - v| -| v - % B correct
% - v - -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v -| v - % D correct
so 'pi hyahamiva krodhāddevyā śapto gaṇottamaḥ /
mālyavānnāma matpakṣapātī martyatvamāgataḥ
% -| -| v v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v - % B correct
% - v - - v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % D correct
tasmai maheśvaroktaiṣā kathanīyā mahākathā /
tataste śāpanirmuktistasya cāpi bhaviṣyati
% - -| v - v - - -| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% v - -| - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v| - v| v - v - % D correct
evaṃ vararucistatra kāṇabhūternivedya saḥ /
pratasthe dehamokṣāya puṇyaṃ badarikāśramam
% - -| v v v - - v| % A pathyā
% - v - - v - v| - % B correct
% v - -| - v - - v| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
gacchandadarśa gaṅgāyāṃ so 'tha śākāśinaṃ munim /
tatsamakṣaṃ ca tasyarṣeḥ kuśenābhūtkarakṣatiḥ
% - - v - v| - - -| % A pathyā
% -| v| - - v -| v - % B correct
% - v - -| v| - - -| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
tato 'sya rudhiraṃ niryattena śākarasīkṛtam /
ahaṃkāraparīkṣārthaṃ kautukātsvaprabhāvataḥ
% v -| v| v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v| - v v - v - % B correct
% v - - v v - - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
taddṛṣṭvā hanta siddho 'smītyagāddarpamasau muniḥ /
tato vararuciḥ kiṃcidvihasyeva jagāda tam
% - - -| - v| - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - v v -| v - % B correct
% v -| v v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v| v - v| - % D correct
jijñāsanāya raktaṃ te mayā śākarasīkṛtam /
yāvannādyāpyahaṃkāraḥ parityaktastvayā mune
% - - v - v| - -| -| % A pathyā
% v -| - v v - v - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% v - - - v -| v - % D correct
jñānamārge hyahaṃkāraḥ parigho duratikramaḥ /
jñānaṃ vinā ca nāstyeva mokṣo vrataśatairapi
% - v - -| v - - -| % A pathyā
% v v -| v v - v - % B correct
% - -| v -| v| - - v| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
svargastu na mumukṣūṇāṃ kṣayī cittaṃ vilobhayet /
tasmādahaṃkṛtityāgājjñāne yatnaṃ mune kuru
% - - v| v| v - - -| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% - - v - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v -| v - % D correct
vinīyaivaṃ muniṃ tena praṇatena kṛtastutiḥ /
taṃ badaryāśramoddeśaṃ śāntaṃ vararuciryayau
% v - - -| v -| - -| % A pathyā
% v v - v| v - v - % B correct
% -| v - - v - - -| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
atha sa nibiḍabhaktyā tatra devīṃ śaraṇyāṃ
śaraṇamupagato 'sau martyabhāvaṃ mumukṣuḥ /
prakaṭitanijamūrtiḥ sāpi tasmai śaśaṃsa
svayamanalasamutthāṃ dhāraṇāṃ dehamuktyai
% v v| v| v v v - -| - v| - -| v - - % Mālinī (8+7)
% v v v v v v -| -| - v - -| v - - % Mālinī (8+7)
% v v v v v v - -| - v| - -| v - - % Mālinī (8+7)
% v v v v v v - -| - v -| - v - - % Mālinī (8+7)
dagdhvā śarīramatha dhāraṇayā tayā taddivyāṃ gatiṃ vararuciḥ sa nijāṃ prapede /
vindhyāṭavībhuvi tataḥ sa ca kāṇabhūtir āsīdabhīpsitaguṇāḍhyasamāgamotkaḥ
Original text: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0