Kathāsaritsāgara · Chapter 1.6
% - -| v - v v v| - v v -| v -| - % Vasantatilaka (14)
% - -| v -| v v v -| v| v -| v - - % Vasantatilaka (14)
% - - v - v v| v -| v| v| - v - v % Vasantatilaka (14)
% - - v - v v v - v v - v - - % Vasantatilaka (14)
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare kathāpīṭhalambake pañcamas taraṅgaḥ /
ṣaṣṭhas taraṅgaḥ /
tataḥ sa martyavapuṣā mālyavānvicaranvane /
nāmnā guṇāḍhaḥ sevitvā sātavāhanabhūpatim
% v -| v| - v v v -| % A na-vipulā
% - v - v v - v - % B correct
% - -| v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - v - v v - v - % D correct
saṃskṛtādyāstadagre ca bhāṣāstisraḥ pratijñayā /
tyaktvā khinnamanā draṣṭumāyayau vindhyavāsinīm
% - v - - v - -| v| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% - -| - v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v - v - % D correct
tadādeśena gatvā ca kāṇabhūtiṃ dadarśa saḥ /
tato jātiṃ nijāṃ smṛtvā prabuddhaḥ sahasābhavat
% v - - - v| - -| v| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% v -| - -| v -| - -| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
āśritya bhāṣāṃ paiśācīṃ bhāṣātrayavilakṣaṇām /
śrāvayitvā nijaṃ nāma kāṇabhūtiṃ ca so 'bravīt
% - - v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% - - v v v - v - % B correct
% - v - -| v -| - v| % C pathyā
% - v - -| v| -| v - % D correct
puṣpadantācchrutāṃ divyāṃ śīghraṃ kathaya me kathām /
yena śāpaṃ tariṣyāvas tvaṃ cāhaṃ ca samaṃ sakhe
% - v - - v -| - -| % A pathyā
% - -| v v v| -| v - % B correct
% - v| - -| v - - -| % C pathyā
% -| - -| v| v -| v - % D correct
tacchrutvā praṇato hṛṣṭaḥ kāṇabhūtiruvāca tam /
kathayāmi kathāṃ kiṃ tu kautukaṃ me mahatprabho
% - - -| v v -| - -| % A pathyā
% - v - v v - v| - % B correct
% v v - v| v -| -| v| % C pathyā
% - v -| -| v - v - % D correct
ājanmacaritaṃ tāvacchaṃsa me kurvanugraham /
iti tenārthito vaktuṃ guṇāḍhyo 'tha pracakrame
% - - v v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v| -| - v - v - % B correct
% v v| - - v -| - -| % C pathyā
% v - -| -| v - v - % D correct
pratiṣṭhāne 'sti nagaraṃ supratiṣṭhitasaṃjñakam /
tatrābhūtsomaśarmākhyaḥ ko'pi brāhmaṇasattamaḥ
% v - - -| v| v v -| % A na-vipulā
% - v - v v - v - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
vatsaś ca gulmakaś caiva tasya dvau tanayau sakhe /
jāyete sma tṛtīyā ca śrutārthā nāma kanyakā
% - -| v| - v -| - v| % A pathyā
% - -| -| v v -| v - % B correct
% - - -| v| v - -| -| % C pathyā
% v - -| - v| - v - % D correct
kālena brāhmaṇaḥ so 'tha sabhāryaḥ pañcatāṃ gataḥ /
tatputrau tau svasāraṃ tāṃ pālayantāvatiṣṭhatām
% - - -| - v -| -| v| % A pathyā
% v - -| - v -| v - % B correct
% - - -| -| v - -| -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
sā cākasmātsagarbhābhūttadṛṣṭvā vatsagulmayoḥ /
tatrānyapuruṣābhāvācchaṅkānyonyamajāyata
% -| - - - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v - v - % B correct
% - - v v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % D correct
tataḥ śrutārthā cittajñā bhrātarau tāvabhāṣata /
pāpaśaṅkā na kartavyā śṛṇutaṃ kathayāmi vām
% v -| v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - v -| - v - v - % B correct
% - v - -| v| - - -| % C pathyā
% v v -| v v - v| - % D correct
kumāraḥ kīrtisenākhyo nāgarājasya vāsukeḥ /
bhrātuḥ putro 'sti tenāhaṃ dṛṣṭā snātuṃ gatā satī
% v - -| - v - - -| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% - -| - -| v| - - -| % C pathyā
% - -| - -| v -| v - % D correct
tataḥ sa madanākrānto nivedyānvayanāmanī /
gāndharveṇa vivāhena māṃ bhāryāmakarottadā
% v -| v| v v - - -| % A pathyā
% v - - v v - v - % B correct
% - - - v| v - - v| % C pathyā
% -| - - v v - v - % D correct
viprajāterayaṃ tasmānmama garbha iti svasuḥ /
śrutvā kaḥ pratyayo 'treti vatsagulmāvavocatām
% - v - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v| - v| v -| v - % B correct
% - -| -| - v -| - v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
tato rahasi sasmāra sā taṃ nāgakumārakam /
smṛtamātrāgataḥ so 'tha vatsagulmāvabhāṣata
% v -| v v v| - - v| % A pathyā
% -| -| - v v - v - % B correct
% v v - - v -| -| v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
bhāryā kṛtā mayaiveyaṃ śāpabhraṣṭā varāpsarāḥ /
yuṣmatsvasā yuvāṃ caiva śāpenaiva cyutau bhuvi
% - -| v -| v - - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% - - v -| v -| - v| % C pathyā
% - - - -| v -| v - % D correct
putro janiṣyate cātra yuṣmatsvasurasaṃśayam /
tato 'syāḥ śāpanirmuktiryuvayośca bhaviṣyati
% - -| v - v -| - v| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% v -| -| - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v - v| v - v - % D correct
ityuktvāntarhitaḥ so 'bhūttataḥ stokaiśca vāsaraiḥ /
śrutārthāyāḥ suto jātastaṃ hi jānīhi māṃ sakhe
% - - - - v -| -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v| - v - % B correct
% v - - -| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% -| v| - - v| -| v - % D correct
gaṇāvatāro jāto 'yaṃ guṇāḍhyo nāma brāhmaṇaḥ /
iti tatkālam udabhūd antarikṣāt sarasvatī
% v - v - -| - -| -| % A ma-vipulā
% v - -| - -| - v - % B incorrect: syllables 5-7 aren't ja (v - v), correct by poetical licence: "a br" laghu
% v v| - - v| v v -| % C na-vipulā
% - v - -| v - v - % D correct
kṣīṇaśāpāstataste ca jananīmātulā mama /
kālena pañcatāṃ prāptā gataścāhamadhīratām
% - v - - v - -| v| % A pathyā
% v v - - v -| v - % B correct
% - - v| - v -| - -| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
atha śokaṃ samutsṛjya bālo 'pi gatavānaham /
svāvaṣṭambhena vidyānāṃ prāptaye dakṣiṇāpatham
% v v| - -| v - - v| % A pathyā
% - -| v| v v - v - % B correct
% - - - - v| - - -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
kālena tatra saṃprāpya sarvā vidyāḥ prasiddhimān /
svadeśam āgato 'bhūvaṃ darśayiṣyan nijān guṇān
% - - v| - v| - - v| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% v - v| - v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
praviśaṃśca cirāttatra nagare supratiṣṭhite /
apaśyaṃ śiṣyasahitaḥ śobhāṃ kāmapyahaṃ tadā
% v v - v| v - - v| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% v - -| - v v v -| % C na-vipulā
% - -| - - v -| v - % D correct
kvacitsāmāni chandogā gāyanti ca yathāvidhi /
kvacidvivādo viprāṇāmabhūdvedavinirṇaye
% v - - - v| - - -| % A pathyā
% - - v| v| v - v - % B correct
% v - v - -| - - - % C ma-vipulā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % D correct
yo 'tra dyūtakalāṃ vetti tasya hastagato nidhiḥ /
ityādikaitavair dyūtam astuvan kitavāḥ kvacit
% -| -| - v v -| - v| % A pathyā
% - v| - v v -| v - % B correct
% - - v - v -| - v| % C pathyā
% - v -| v v -| v - % D correct
anyonyaṃ nijavāṇijyakalākauśalavādinām /
kvacicca vaṇijāṃ madhye vaṇigeko 'bravīdidam
% - - -| v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % B correct
% v - v| v v -| - -| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
arthaiḥ saṃyamavān arthān prāpnoti kiyad adbhutam /
mayā punar vinaivārthaṃ lakṣmīr āsāditā purā
% - -| - v v -| - -| % A pathyā
% - - v| v v| - v - % B correct
% v -| v -| v - - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
garbhasthasya ca me pūrvaṃ pitā pañcatvamāgataḥ /
manmātuśca tadā pāpairgotrajaiḥ sakalaṃ hṛtam
% - - - v| v| -| - -| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% - - - v| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v -| v - % D correct
tataḥ sā tadbhayād gatva rakṣaṇtī garbham ātmanaḥ /
tasthau kumāradattasya pitṛmitrasya veśmani
% v -| -| - v -| - v| % A pathyā
% - - -| - v| - v - % B correct
% - -| v - v - - v| % C pathyā
% v v - - v| - v - % D correct
tatra tasyāśca jāto 'haṃ sādhvyā vṛttinibandhanam /
tataścāvardhayatsā māṃ kṛcchakarmāṇi kurvatī
% - v| - - v| - -| -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% v - - - v - -| -| % C pathyā
% - v - - v| - v - % D correct
upādhyāyamathābhyarcya tayākiṃcanyadīnayā /
krameṇa śikṣitaścāhaṃ lipiṃ gaṇitameva ca
% v - - v v - - v| % A pathyā
% v - - - v - v - % B correct
% v - v| - v - - -| % C pathyā
% v -| v v v - v| - % D correct
vaṇikputro 'si tatputra vāṇijyaṃ kuru sāṃpratam /
viśākhilākhyo deśe 'smin vaṇik cāsti mahādhanaḥ
% v - - -| v| - - v| % A pathyā
% - - -| v v| - v - % B correct
% v - v - -| - -| -| % C ma-vipulā
% v -| - v| v - v - % D correct
daridrāṇāṃ kulīnānāṃ bhāṇḍamūlyaṃ dadāti saḥ /
gaccha yācasva taṃ mūlyamiti mātābravīcca mām
% v - - -| v - - -| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% - v| - - v| -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v| - - v - v| - % D correct
tato 'hamagamaṃ tasya sakāśaṃ so 'pi tatkṣaṇam /
ity avocat krudhā kaṃcid vaṇikputraṃ viśākhilaḥ
% v -| v v v -| - v| % A pathyā
% v - -| -| v| - v - % B correct
% -| v - -| v -| - -| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
mūṣako dṛśyate yo 'yaṃ gataprāṇo 'tra bhūtale /
etenāpi hi paṇyena kuśalo dhanamarjayet
% - v -| - v -| -| -| % A pathyā
% v - - -| v| - v - % B correct
% - - - v| v| - - v| % C pathyā
% v v -| v v - v - % D correct
dattāstava punaḥ pāpa dīnārā bahavo mayā /
dūre tiṣṭhatu tadvṛddhistvayā te 'pi na rakṣitāḥ
% - - v v| v -| - v| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% - -| - v v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v -| -| v| v| - v - % D correct
tacchrutvā sahasaivāhaṃ tamavocaṃ viśākhilam /
gṛhīto 'yaṃ mayā tvatto bhāṇḍamulyāya mūṣakaḥ
% - - -| v v - - -| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% v - -| -| v -| - -| % C pathyā
% - v - - v| - v - % D correct
ityuktvā mūṣakaṃ haste gṛhītvā saṃpuṭe ca tam /
likhitvāsya gato 'bhūvam ahaṃ so 'py ahasad vaṇik
% - - -| - v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v -| v| - % B correct
% v - - v| v -| - v| % C pathyā
% v -| -||v v -| v - % D correct
caṇakāñjaliyugmena mūlyenā sa ca mūṣakaḥ /
mārjārasya kṛte dattaḥ kasyacidvaṇijo mayā
% v v - v v - - v| % A pathyā
% - - -| v| v| - v - % B correct
% - - - v| v -| - -| % C pathyā
% - v - v v -| v - % D correct
kṛtvā tāṃś caṇakān bhṛṣṭān gṛhītvā jalakumbhikām /
atiṣṭhaṃ catvare gatvā chāyāyā nagarādvahiḥ
% - -| -| v v -| - -| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% v - -| - v -| - -| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
tatra śrāntāgatāyāmbhaḥ śītalaṃ caṇakāṃśca tān /
kāṣṭhabhārikasaṃghāya sapraśrayamadāmaham
% - -| - - v - - -| % A pathyā
% - v -| v v - v| - % B correct
% - v - v v - - v| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
ekaikaḥ kāṣṭhikaḥ prītyā kāṣṭhe dve dve dadau mama /
cikrītavānahaṃ tāni nītvā kāṣṭhāni cāpaṇe
% - - -| - v -| - -| % A pathyā
% - -| -| -| v -| v - % B correct
% - - v - v -| - v| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
tataḥ stokena mūlyena krītvā tāṃścaṇakāṃstataḥ /
tathaiva kāṣṭhikebhyo 'hamanyedyuḥ kāṣṭhamāharam
% v -| - - v| - - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% v - v| - v - -| v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % D correct
evaṃ pratidinaṃ kṛtvā prāpya mūlyaṃ kramānyayā /
kāṣṭhikebhyo 'khilaṃ dāru krītaṃ tebhyo dinatrayam
% - -| v v v -| - -| % A pathyā
% - v| - -| v - v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
akasmādatha saṃjāte kāṣṭhacchede 'tivṛṣṭibhiḥ /
mayā taddāru vikrītaṃ paṇānāṃ bahubhiḥ śataiḥ
% v - - v v| - - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v -| - - v| - - -| % C pathyā
% v - -| v v -| v - % D correct
tenaiva vipaṇiṃ kṛtvā dhanena nijakauśalāt /
kurvanvaṇijyāṃ kramaśaḥ saṃpanno 'smi mahādhanaḥ
% - - v| v v -| - -| % A pathyā
% v - v| v v - v - % B correct
% - - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - - -| v| v - v - % D correct
sauvarṇo mūṣakaḥ kṛtvā mayā tasmai samarpitaḥ /
viśākhilāya so 'pi svāṃ kanyāṃ mahyamadāttataḥ
% - - -| - v -| - -| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% v - v - v| -| -| -| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
ata eva ca loke 'smin prasiddho mūṣakākhyayā /
evaṃ lakṣmīr iyaṃ prāptā nirdhanena satā mayā
% v v| - v| v| - -| -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% - -| - -| v -| - -| % C pathyā
% - v - v| v -| v - % D correct
tacchrutvā tatra te 'bhūvanvaṇijo 'nye savismayāḥ /
dhīrna citrīyate kasmādabhittau citrakarmaṇā
% - - -| - v| -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v -| -| v - v - % B correct
% - v| - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v - v - % D correct
kvacitpratigrahaprāptahemamāṣāṣṭako dvijaḥ /
chandogaḥ kaścidityukto viṭaprāyeṇa kenacit
% v - v - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v -| v - % B correct
% - - -| - v - - -| % C pathyā
% v - - - v| - v - % D correct
brāhmaṇyādbhojanaṃ tāvadasti te tattvayāmunā /
lokayātrā suvarṇena vaidagdhyāyeha śikṣyatām
% - - - - v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v| -| - v - v - % B correct
% - v - -| v - - v| % C pathyā
% - - - - v| - v - % D correct
ko māṃ śiṣayatītyukte tena mugdhena so 'bravīt /
yaiṣā caturikā nāma veśyā tasyā gṛhaṃ vraja
% -| -| v v v - - -| % A pathyā
% - v| - - v| -| v - % B correct
% - -| v v v -| - v| % C pathyā
% - -| - -| v -| v - % D correct
tatra kiṃ karavāṇīti dvijenokto viṭo 'bravīt /
svarṇaṃ dattvā prayuñjīthā rañjayansāma kiṃcana
% - v| -| v v - - -| % A pathyā
% v - - -| v -| v - % B correct
% - -| - -| v - - -| % C pathyā
% - v - - v| - v - % D correct
śrutvety agacchac chandogo drutaṃ caturikāgṛham /
upāviśat praviśyātra kṛtapratyudgatistayā
% - -| v - -| - - -| % A ma-vipulā
% v -| v v v - v - % B correct
% v - v -| v - - v| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
māmadya lokayātrāṃ tvaṃ śikṣayaitena sāṃpratam /
iti jalpansa tattasyai svarṇamarpitavāndvijaḥ
% - - v| - v - -| -| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% v v| - - v| - - -| % C pathyā
% - v - v v - v - % D correct
prahasatyatha tatrasthe jane kiṃcidvicintya saḥ /
gokarṇasadṛśau kṛtvā karāvābaddhasāraṇau
% v v - v v| - - -| % A pathyā
% v -| - - v - v| - % B correct
% - - v v v -| - -| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
tārasvaraṃ tathā sāma gāyati sma jaḍāśayaḥ /
yathā tatra milanti sma viṭā hāsyadidṛkṣavaḥ
% - - v -| v -| - v| % A pathyā
% - v -| v| v - v - % B correct
% v -| - v| v - -| v| % C pathyā
% v -| - v v - v - % D correct
te cāvocañ śṛgālo 'yaṃ praviṣṭo 'tra kuto 'nyathā /
tac chīghram ardhacandro 'sya gale 'smin dīyatām iti
% -| - - -| v - -| -| % A pathyā
% v - -| v| v -| v - % B correct
% -| - v| - v - -| v| % C pathyā
% v -| -| - v -| v - % D correct
ardhacandraṃ śaraṃ matvā śiraśchedabhayāddrutam /
śikṣitā lokayātreti garjansa niragāttataḥ
% - v - -| v -| - -| % A pathyā
% v - - v v - v - % B correct
% - v -| - v - - v| % C pathyā
% - - v| v v - v - % D correct
tatsakāśaṃ tato 'gacchadyenāsu preṣito 'bhavat /
vṛttāntaṃ cāvadattasmai so 'pi cainamabhāṣata
% - v - -| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v -| v - % B correct
% - - -| - v - - -| % C pathyā
% -| v| - v v - v - % D correct
sāma sāntvaṃ mayoktaṃ te vedasyāvasaro 'tra kaḥ /
kiṃ vā dhārādhirūḍhaṃ hi jāḍyaṃ vedajaḍe jane
% - v| - -| v - -| -| % A pathyā
% - - - v v -| v| - % B correct
% -| -| - - v - -| v| % C pathyā
% - -| - v v -| v - % D correct
evaṃ vihasya gatvā ca tenoktā sā vilāsinī /
dvipadasya paśorasya tatsuvarṇatṛṇaṃ tyaja
% - -| v - v| - -| v| % A pathyā
% - - -| -| v - v - % B correct
% v v - v| v - - v| % C pathyā
% - v - v v -| v - % D correct
hasantyā ca tayā tyaktaṃ suvarṇaṃ prāpya sa dvijaḥ /
punarjātamivātmānaṃ manvāno gṛhamāgataḥ
% v - -| v| v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v| -| v - % B correct
% v - - v v - - -| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
evaṃprāyāṇy ahaṃ paśyan kautukāni pade pade /
prāptavān rājabhavanaṃ mahendrasadanopamam
% - - - -| v -| - -| % A pathyā
% - v - v| v -| v - % B correct
% - v -| - v v v -| % C na-vipulā
% v - v v v - v - % D correct
tataś cāntaḥ praviṣṭo 'haṃ śiṣyair agre niveditaḥ /
āsthānasthitamadrākṣaṃ rājānaṃ sātavāhanam
% v -| - -| v - -| -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - - - v v - - -| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
śarvavarmaprabhṛtibhirmantribhiḥ parivāritam /
ratnasiṃhāsanāsīnamamarairiva vāsavam
% - v - - v v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - v -| v v - v - % B correct
% - v - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - v v| - v - % D correct
vihitasvastikāraṃ māmupaviṣṭamathāsane /
rājñā kṛtādaraṃ caiva śarvavarmādayo 'stuvan
% v v - - v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % B correct
% - -| v - v -| - v| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
ayaṃ deva bhuvi khyātaḥ sarvavidyāviśāradaḥ /
guṇāḍhya iti nāmāsya yathārthamata eva hi
% v -| - v| v -| - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% v - v| v v| - - v| % C pathyā
% v - v v v| - v| - % D correct
ityādi tatstutiṃ dṛṣṭvā mantribhiḥ sātavāhanaḥ /
prītaḥ sapadi satkṛtya mantritve māṃ nyayojayat
% - - v| - v -| - -| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% - -| v v v| - - v| % C pathyā
% - - -| -| v - v - % D correct
athāhaṃ rājakāryāṇi cintayannavasaṃ sukham /
śiṣyānadhyāpayaṃstatra kṛtadāraparigrahaḥ
% v - -| - v - - v| % A pathyā
% - v - v v -| v - % B correct
% - - - - v - - v| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
kadācitkautukādbhrāmyansvairaṃ godāvarītaṭe /
devīkṛtiriti khyātamudyānaṃ dṛṣṭavānaham
% v - - - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % B correct
% - - v v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % D correct
taccātiramyamālokya kṣitisthamiva nandanam /
udyānapālaḥ pṛṣṭo 'bhūnmayā tatra tadāgamam
% - - v - v - - -| % A pathyā
% v - v v v| - v - % B correct
% - - v - -| - -| - % C ma-vipulā, pādas compounded?
% v -| - v| v - v - % D correct
sa ca māmabravītsvāminvṛddhebhyaḥ śrūyate yathā /
pūrvaṃ maunī nirāhāro dvijaḥ kaścitamāyayau
% v| v| - - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v -| v - % B correct
% - -| - -| v - - -| % C pathyā
% v -| - v v - v - % D correct
sa divyamidamudyānaṃ sadevabhavanaṃ vyadhāt /
tato 'tra brāhmaṇāḥ sarve milanti sma sakautukāḥ
% v| - v v v - - -| % A pathyā
% v - v v v -| v - % B correct
% v -| -| - v -| - -| % C pathyā
% v - -| v| v - v - % D correct
nirbandhāttaiḥ sa pṛṣṭaḥ svaṃ vṛttāntam avadad dvijaḥ /
astīha bharukacchākhyo viṣayo narmadātaṭe
% - - - -| v| - -| -| % A pathyā
% - - v| v v -| v - % B correct
% - - v| v v - - -| % C pathyā
% v v -| - v - v - % D correct
tasminn ahaṃ samutpanno viprastasya ca me purā /
na bhikṣāmapyadātkaściddaridrasyālasasya ca
% - -| v -| v - - -| % A pathyā
% - - - v| v| -| v - % B correct
% v| - - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v| - % D correct
atha khedādgṛhaṃ tyaktvā virakto jīvitaṃ prati /
bhrāntvā tīrthānyahaṃ draṣṭumagacchaṃ vindhyavāsinīm
% v v| - - v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v -| v - % B correct
% - -| - - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v - v - % D correct
dṛṣṭvā tataśca tāṃ devīmiti saṃcintitaṃ mayā /
lokaḥ paśūpahāreṇa prīṇāti varadāmimām
% - -| v - v| -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v| - - v -| v - % B correct
% - -| v - v - - -| % C pathyā
% - - v| v v - v - % D correct
ahaṃ tvātmānameveha hanmi mūrkhamimaṃ paśum /
niścityeti śiraśchettuṃ mayā śastramagṛhyata
% v -| - - v - - v| % A pathyā
% - v| - v v -| v - % B correct
% - - - v| v - - -| % C pathyā
% v -| - v v - v - % D correct
tatkṣaṇaṃ sā prasannā māṃ devī svayamabhāṣata /
putra siddho 'si mātmānaṃ vadhīstiṣṭha mamāntike
% - v -| -| v - -| -| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% - v| - -| v| - - -| % C pathyā
% v - - v| v - v - % D correct
iti devīvaraṃ labdhvā saṃprāptā divyatā mayā /
tataḥ prabhṛti naṣṭā me bubhukṣā ca tṛṣā saha
% v v| - - v -| - -| % A pathyā
% - - -| - v -| v - % B correct
% v -| v v v| - -| -| % C pathyā
% v - -| v| v -| v - % D correct
kadācidatha devī māṃ tatrasthaṃ svayamādiśat /
gatvā putra pratiṣṭhāne racayodyānamuttamam
% v - v v v| - -| -| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% - -| - -| v - - -| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
ityuktvā saiva me bījaṃ divyaṃ prādāttato mayā /
ihāgatya kṛtaṃ kāntamudyānaṃ tatprabhāvataḥ
% - - -| - v| -| - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% v - - v| v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % D correct
pālyametacca yuṣmākamityuktvā sa tirodadhe /
iti nirmitam udyānam idaṃ devyā purā prabho
% - v - - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v| v - v - % B correct
% v v| - v v| - - v| % C pathyā
% v -| - -| v -| v - % D correct
udānapālād ityevaṃ taddeśe devyanugraham /
ākarṇya vismayāviṣṭo gṛhāya gatavānaham
% v - v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - - -| - v - v - % B correct
% - - v| - v - - -| % C pathyā
% v - v| v v - v - % D correct
evamukte guṇāḍhena kāṇabhūtirabhāṣata /
sātavāhana ityasya kasmannāmābhavatprabho
% - v - -| v - - v| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% - v - v v| - - v| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
tato 'bravīdguṇāḍhyo 'pi śṛṇvetatkathayāmi te /
dīpakarṇiriti khyāto rājābhūtprājyavikramaḥ
% v -| v - v - -| v| % A pathyā
% - - - v v - v| - % B correct
% - v - v v -| - -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
tasya śaktimatī nāma bhāryā prāṇādhikābhavat /
ratāntasuptām udyāne sarpastāṃ jātu daṣṭavān
% - v| - v v -| - v| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% v - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - - -| - v| - v - % D correct
gatāyāmatha pañcatvaṃ tasyāṃ tadgatamānasaḥ /
aputro 'pi sa jagrāha brahmacaryavrataṃ nṛpaḥ
% v - - v v| - - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% v - -| v| v| - - -| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
tataḥ kadācid rājyārhaputrāsadbhāvaduḥkhitam /
ityādideśa taṃ svapne bhagavāninduśekharaḥ
% v -| v - -| - - v % A ma-vipulā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % B correct
% - - v - v| -| - -| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
aṭavyāṃ drakṣasi bhrāmyansiṃhārūḍhaṃ kumārakam /
taṃ gṛhītvā gṛhaṃ gaccheḥ sa te putro bhaviṣyati
% v - -| - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v - v - % B correct
% -| v - -| v -| - -| % C pathyā
% v| -| - -| v - v - % D correct
atha prabuddhas taṃ svapnaṃ svaranrājā jaharṣa saḥ /
kadācicca yayau dūrāmaṭavīṃ mṛgayārasāt
% v -| v - -| -| - -| % A ma-vipulā
% v - - -| v - v| - % B correct
% v - - v| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v -| v v - v - % D correct
dadarśa tatra madhyāhne siṃhārūḍhaṃ sa bhūpatiḥ /
bālakaṃ padmasarasastīre tapanatejasam
% v - v| - v| - - -| % A pathyā
% - - - -| v| - v - % B correct
% - v -| - v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - -| v v v - v - % D correct
atha rājā smaransvapnamavatāritabālakam /
jalābhilāṣiṇaṃ siṃhaṃ jaghānaikaśareṇa tam
% v v| - -| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % B correct
% v - v - v -| - -| % C pathyā
% v - - v v - v| - % D correct
sa siṃhas tadvapus tyaktvā sadyo 'bhūtpuruṣākṛtiḥ /
kaṣṭaṃ kim etad brūhīti rājñā pṛṣṭo jagāda ca
% v| - -| - v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% - -| v| - -| - - v| % C ma-vipulā
% - -| - -| v - v| - % D correct
dhanadasya sakhā yakṣaḥ sāto nāmāsmi bhūpate /
so 'haṃ snāntīmapaśyaṃ prāggaṅgāyāmṛṣikanyakām
% v v - v| v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% -| -| - - v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % D correct
sāpi māṃ vīkṣya saṃjātamanmathābhūdahaṃ tathā /
gāndharveṇa vivāhena tato bhāryā kṛtā mayā
% - v| -| - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v -| v - % B correct
% - - - v| v - - v| % C pathyā
% v -| - -| v -| v - % D correct
tacca tadbāndhavā buddhvā tāṃ ca māṃ cāśapan krudhā /
siṃhau bhaviṣyataḥ pāpau svecchācārau yuvām iti
% - v| - - v -| - -| % A pathyā
% -| v| -| - v -| v - % B correct
% - -| v - v -| - -| % C pathyā
% - - - -| v -| v - % D correct
putrajanmāvadhiṃ tasyāḥ śāpāntaṃ munayo vyadhuḥ /
mama tu tvaccharāghātaparyantaṃ tadanantaram
% - v - - v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% v v| -| - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v - % D correct
athāvāṃ siṃhamithunaṃ saṃjātau sāpi kālataḥ /
garbhiṇyabhūttato jāte dārake 'sminvyapadyata
% v - -| - v v v -| % A na-vipulā
% - - -| - v| - v - % B correct
% - - v - v -| - -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
ayaṃ ca vardhito 'nyāsāṃ siṃhīnāṃ payasā mayā /
adya cāhaṃ vimukto 'smi śāpādbāṇāhatastvayā
% v -| v| - v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% - v| - -| v - -| v| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
tadgṛhāṇa mahāsattvaṃ mayā dattamamuṃ sutam /
ayaṃ hyarthaḥ samādiṣṭastaireva munibhiḥ purā
% - v - v| v - - -| % A pathyā
% v -| - v v -| v - % B correct
% v -| - -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - v| v v -| v - % D correct
ityuktvāntarhite tasminsātanāmani guhyake /
sa rājā taṃ samādāya bālaṃ pratyāyayau gṛham
% - - - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - v v| - v - % B correct
% v| - -| -| v - - v| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
sātena yasmād ūḍho 'bhūt tasmāt taṃ sātavāhanam /
nāmnā cakāra kālena rājye cainaṃ nyaveśayet
% - - v| - -| - -| -| % A ma-vipulā
% - -| -| - v - v - % B correct
% - -| v - v| - - v| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
tatas tasmin gate 'raṇyaṃ dīpakarṇau kṣitīśvare /
saṃvṛttaḥ sārvabhaumo 'sau bhūpatiḥ sātavāhanaḥ
% v -| - -| v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - - -| - v - -| -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
evamuktvā kathāṃ madhye kāṇabhūtyanuyogataḥ /
guṇāḍhyaḥ prakṛtaṃ dhīmānanusmṛtyābravītpunaḥ
% - v - -| v -| - -| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% v - -| v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % D correct
tataḥ kadācidadhyāsta vasantasamayotsave /
devīkṛtaṃ tadudyānaṃ sa rājā sātavāhanaḥ
% v -| v - v - - v| % A pathyā
% v - v v v - v - % B correct
% - - v -| v - - -| % C pathyā
% v| - -| - v - v - % D correct
viharansuciraṃ tatra mahendra iva nandane /
vāpījale 'vatīrṇo 'bhūtkrīḍituṃ kāminīsakhaḥ
% v v - v v -| - v| % A pathyā
% v - v| v v| - v - % B correct
% - - v -| v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v - v - % D correct
asiñcattatra dayitāḥ sahelaṃ karavāribhiḥ /
asicyata sa tābhiśca vaśābhiriva vāraṇaḥ
% v - - - v| v v -| % A na-vipulā
% v - -| v v - v - % B correct
% v - v v| v| - - v| % C pathyā
% v - v v v| - v - % D correct
mukhairdhautāñjanātāmranetrairjahnujalāplutaiḥ /
aṅgaiḥ saktāmbaravyaktavibhāgaiśca tamaṅganāḥ
% v - - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % B correct
% - -| - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v| v - v - % D correct
vidalatpatratilakāḥ sa cakre vanamadhyagāḥ /
cyutābharaṇapuṣpāstā latā vāyuriva priyāḥ
% v v - - v v v -| % A na-vipulā
% v| - -| v v - v - % B correct
% v - v v v - - -| % C pathyā
% v -| - v v -| v - % D correct
athaikā tasya mahiṣī rājñaḥ stanabharālasā /
śirīṣasukumārāṅgī krīḍantī klamamabhyagāt
% v - -| - v| v v -| % A na-vipulā
% - -| v v v - v - % B correct
% v - v v v - - -| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
sā jalairabhiṣiñcantaṃ rājānamasahā satī /
abravīnmodakairdeva paritāḍaya māmiti
% -| v - v v - - -| % A pathyā
% - - v v v -| v - % B correct
% - v - - v - - v| % C pathyā
% v v - v v| - v - % D correct
tac chrutvā modakān rājā drutam ānāyayad bahūn /
tato vihasya sā rājñī punar evam abhāṣata
% -| - -| - v -| - -| % A pathyā
% v v| - - v -| v - % B correct
% v -| v - v| -| - -| % C pathyā
% v v| - v| v - v - % D correct
rājannavasaraḥ ko 'tra modakānāṃ jalāntare /
udakaiḥ siñca mā tvaṃ māmityuktaṃ hi mayā tava
% - - v v v -| -| v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% v v -| - v| -| -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| v| v -| v - % D correct
saṃdhimātraṃ na jānāsi māśabdodakaśabdayoḥ /
na ca prakaraṇaṃ vetsi mūrkhastvaṃ kathamīdṛśaḥ
% - v - -| v| - - v| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% v| -| v v v -| - v| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
ityuktaḥ sa tayā rājā śabdaśāstravidā nṛpaḥ /
parivāre hasatyantarlajjākrānto jhagityabhūt
% - - -| v| v -| - -| % A pathyā
% - v - v v -| v - % B correct
% v v - -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v - v - % D correct
parityaktajalakrīḍo vītadarpaśca tatkṣaṇam /
jātāvamāno nirlakṣaḥ prāviśannijamandiram
% v - - v v - - -| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% - - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - v - v v - v - % D correct
tataścintāparo muhyannāharādiparāṅmukhaḥ /
citrastha iva pṛṣṭo 'pi naiva kiṃcidabhāṣata
% v - - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % B correct
% - - v| v v| - -| v| % C pathyā
% - v| - v v - v - % D correct
pāṇḍityaṃ śaraṇaṃ vā me mṛtyurveti vicintayan /
śayanīyaparityaktagāraḥ saṃtāpavānabhūt
% - - -| v v -| -| -| % A pathyā
% - - - v| v - v - % B correct
% v v - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % D correct
akasmādatha rājñastāṃ dṛṣṭvāvasthāṃ tathāvidhām /
kimetaditi saṃbhrāntaḥ sarvaḥ parijano 'bhavat
% v - - v v| - - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v - v v v| - - -| % C pathyā
% - -| v v v -| v - % D correct
tato 'haṃ śarvavarmā ca jñātavantau krameṇa tām /
atrāntare sa ca prāyaḥ paryahīyata vāsaraḥ
% v -| -| - v - -| -| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% - - v -| v| -| - -| % C pathyā
% - v - v v| - v - % D correct
asmin kāle na ca svastho rājety ālocya tatkṣaṇam /
āvābhyāṃ rājahaṃsākhya āhūto rājaceṭakaḥ
% - -| - -| v| -| - -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - - -| - v - - v| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
śarīravārtāṃ bhūpasya sa ca pṛṣṭo 'bravīd idam /
nedṛśo durmanāḥ pūrvaṃ dṛṣṭo devaḥ kadācana
% v - v - -| - - v| % A ma-vipulā
% v| v| - -| v -| v - % B correct
% - v -| v v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
viṣṇuśaktiduhitrā ca mithyāpaṇḍitayā tayā /
vilakṣīkṛta ityāhurdevyo 'nyāḥ kopanirbharam
% - v - v v - -| v| % A pathyā
% - - - v v -| v - % B correct
% v - - v v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| -| - v - v - % D correct
etattasya mukhācchrutvā rājaceṭasya durmanāḥ /
śarvavarmadvitīyo 'haṃ saṃśayādityacintayam
% - - - v| v - - -| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% - v - - v - -| -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
vyādhiryadi bhavedrājñaḥ praviśeyuścikitsakāḥ /
ādhirvā yadi tatrāsya kāraṇaṃ nopalabhyate
% - - v v| v - - -| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% - - -| v v| - - v| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
nāstyeva hi vipakṣo 'sya rājye nihatakaṇṭake /
anuraktāḥ prajāścaitā na hāniḥ paridṛśyate
% - - v| v| v - -| v| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% v v - -| v - - -| % C pathyā
% v| - -| v v - v - % D correct
tatkasmād eṣa khedaḥ syād īdṛśaḥ sahasa prabhoḥ /
evaṃ vicintite dhīmāñ śarvavarmedam abravīt
% - - -| - v| - -| -| % A pathyā
% - v -| v v -| v - % B correct
% - -| v - v -| - -| % C pathyā
% - v - - v| - v - % D correct
ahaṃ jānāmi rājño 'sya manyurmaurkhyānutāpataḥ /
mūrkho 'ham iti pāṇḍityaṃ sadaivāyaṃ hi vāñchati
% v -| - - v| - -| v| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% - -| v| v v| - - -| % C pathyā
% v - - -| v| - v - % D correct
upalabdho mayā caiṣa pūrvam eva tadāśayaḥ /
rājñyāvamānitaś cādya tannimittam iti śrutam
% v v - -| v -| - v| % A pathyā
% - v| - v| v - v - % B correct
% - - v - v -| - v| % C pathyā
% - v - v| v -| v - % D correct
evamanyonyamālocya tāṃ rātrimativāhya ca /
prātar āvāma gacchāva vāsaveśma mahīpateḥ
% - v - - v - - v| % A pathyā
% -| - v v v - v| - % B correct
% - v| - - v| - - v| % C pathyā
% - v - v| v - v - % D correct
tatra sarvasya ruddhe 'pi praveśe kathamapyaham /
prāviśaṃ mama paścācca śarvavarmā laghukramam
% - v| - - v| - -| -| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% - v -| v v| - - v| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
upaviśyātha nikaṭe vijñaptaḥ sa mayā nṛpaḥ /
akāraṇaṃ kathaṃ deva vartase vimanā iti
% v v - - v| v v -| % A na-vipulā
% - - -| v| v -| v - % B correct
% v - v -| v -| - v| % C pathyā
% - v -| v v -| v - % D correct
tacchrutvāpi tathaivāsītsa tūṣṇīṃ sātavāhanaḥ /
śarvavarmā tataścedamadbhutaṃ vākyamabravīt
% - - - v| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v| - -| - v - v - % B correct
% - v - -| v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v - v - % D correct
śrutaṃ mama syāt kāpīti prāguktaṃ deva me tvayā /
tenāhaṃ kṛtavānadyā svapnamāṇavakaṃ niśi
% v -| v -| -| - - -| % A ma-vipulā
% - - -| - v| -| v - % B correct
% - - -| v v - - -| % C pathyā
% - v - v v -| v - % D correct
svapne tato mayā dṛṣṭaṃ nabhasaścyutamambujam /
tacca divyena kenāpi kumāreṇa vikāsitam
% - -| v -| v -| - -| % A pathyā
% v v - v v - v - % B correct
% - v| - - v| - - v| % C pathyā
% v - - v| v - v - % D correct
tataśca nirgatā tasmāddivyā strī dhavalāmbarā /
tava deva mukhaṃ sā ca praviṣṭā samanantaram
% v - v| - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| -| v v - v - % B correct
% v v| - v| v -| -| -| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
iyaddṛṣṭvā prabuddho 'smi manye sā ca sarasvatī /
devasya vadane sākṣāt saṃpraviṣṭā na saṃśayaḥ
% v - - -| v - -| v| % A pathyā
% - -| -| v| v - v - % B correct
% - - v| v v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v| - v - % D correct
evaṃ niveditasvapne śarvavarmaṇi tatkṣaṇam /
māmastamaunaḥ sākūtamavadatsātavāhanaḥ
% - -| v - v - - -| % A pathyā
% - v - v v| - v - % B correct
% - - v - -| - - v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% v v - - v - v - % D correct
śikṣamāṇaḥ prayatnenā kālena kiyatā pumān /
adhigacchati pāṇḍityametanme kathyatāṃ tvayā
% - v - -| v - - -| % A pathyā
% - - v| v v -| v - % B correct
% v v - v v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v -| v - % D correct
mama tena vinā hyeṣā lakṣmīrna pratibhāsate /
vibhavaiḥ kiṃ nu mūrkhasya kāṣṭhasyābharaṇairiva
% v v| - v| v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% v v -| -| v| - - v| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
tato 'hamavadaṃ rājanvarṣairdvādaśabhiḥ sadā /
jñāyate sarvavidyānāṃ mukhaṃ vyākaraṇaṃ naraiḥ
% v -| v v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v v -| v - % B correct
% - v -| - v - - -| % C pathyā
% v -| - v v -| v - % D correct
ahaṃ tu śikṣayāmi tvāṃ varṣaṣaṭkena tadvibho /
śrutvaitatsahasā serṣyaṃ śarvavarmā kilāvadat
% v -| v| - v - -| -| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% - - - v v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
sukhocito janaḥ kleśaṃ kathaṃ kuryadiyacciram /
tadahaṃ māsaṣaṭkena deva tvāṃ śikṣayāmi tat
% v - v -| v -| - -| % A pathyā
% v -| - v v - v - % B correct
% v v -| - v - - v| % C pathyā
% - -| -| - v - v| - % D correct
śrutvaivaitad asaṃbhāvyaṃ tam avocam ahaṃ ruṣā /
ṣaḍbhir māsais tvayā devaḥ śikṣitaś cet tato mayā
% - - - v| v - - -| % A pathyā
% v| v - v| v -| v - % B correct
% - -| - -| v -| - -| % C pathyā
% - v -| -| v -| v - % D correct
saṃskṛtaṃ prākṛtaṃ tadvaddeśabhāṣā ca sarvadā /
bhāṣātrayamidaṃ tyaktaṃ yanmanuṣyeṣu saṃbhavet
% - v -| - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v| - v - % B correct
% - - v v v -| - -| % C pathyā
% - v - - v| - v - % D correct
śarvavarmā tato 'vādīnna cedevaṃ karomyaham /
dvādaśābdānvahāmyeṣa śirasā tava pāduke
% - v - -| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v| - - -| v - v - % B correct
% - v - - v - - v| % C pathyā
% v v -| v v| - v - % D correct
ityuktvā nirgate tasminnahamapyagamaṃ gṛham /
rājāpyubhayataḥ siddhiṃ matvāśvasto babhūva saḥ
% - - -| - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v v -| v - % B correct
% - - v v v -| - -| % C pathyā
% - - - -| v - v| - % D correct
vihastaḥ śarvavarmā ca pratijñāṃ tāṃ sadustarām /
paśyansānuśayaḥ sarvaṃ svabhāryāyai śaśaṃsa tat
% v - -| - v - -| -| % A pathyā
% v - -| -| v - v - % B correct
% - - - v v -| - -| % C pathyā
% v - - -| v - v| - % D correct
sāpi taṃ duḥkhitāvocatsaṃkaṭe 'smiṃstava prabho /
vinā svāmikumāreṇa gatiranyā na dṛśyate
% - v| -| - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v -| v - % B correct
% v -| - v v - - v| % C pathyā
% v v - -| v| - v - % D correct
tatheti niścayaṃ kṛtvā paścime prahare niśi /
śarvavarmā nirāhārastatraiva prasthito 'bhavat
% v - v| - v -| - -| % A pathyā
% - v -| v v -| v - % B correct
% - v - -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v -| v - % D correct
tacca cāramukhādbuddhvā mayā prātarniveditam /
rājñe so 'pi tadākarṇya kiṃ bhavedityacintayat
% - v| - v v - - -| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% - -| -| v| v - - v| % C pathyā
% -| v - - v - v - % D correct
tatastaṃ siṃhaguptākhyo rājaputro hito 'bravīt /
tvayi khinne tadā deva nirvedo me mahānabhūt
% v - -| - v - - -| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% v v| - -| v -| - v| % C pathyā
% - - -| -| v - v - % D correct
tataḥ śreyonimittaṃ te caṇḍikāgre nijaṃ śiraḥ /
chettuṃ prārabdhavānasmi gatvāsmānnagarādvahiḥ
% v -| - - v - -| -| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% - -| - - v - - v| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
maivaṃ kṛthā nṛpasyecchā setsyatyevetyavārayat /
vāgantarikṣādatha māṃ tanmanye siddhirasti te
% - -| v -| v - - -| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% - - v - - v v| -| % C bha-vipulā
% - - -| - v - v| - % D correct
ityuktvā nṛpamāmantrya satvaraṃ śarvavarmaṇaḥ /
paścāccāradvayaṃ so 'tha siṃhagupto vyasarjayat
% - - -| v v - - v| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% - - - - v -| -| v| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
so 'pi vātaikabhakṣaḥ san kṛtamaunaḥ suniścayaḥ /
prāpa svāmikumārasya śarvavarmāntikaṃ kramāt
% -| v| - - v - -| -| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% - -| - v v - - v| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
śarīranirapekṣeṇa tapasā tatra toṣitaḥ /
prasādamakarottasya kārtikeyo yathepsitam
% v - v v v - - v| % A pathyā
% v v -| - v| - v - % B correct
% v - v v v - - v| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
āgatyāgre tato rājñe cārābhyāṃ sa niveditaḥ /
siṃhaguptavisṛṣṭābhyāmudayaḥ śarvavarmaṇaḥ
% - - - -| v -| - -| % A pathyā
% - - -| v| v - v - % B correct
% - v - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v -| - v - v - % D correct
tacchrutvā mama rājñaśca viṣādapramadau dvayoḥ /
abhūtāṃ mekhamālokya haṃsacātakayoriva
% - - -| v v| - - v| % A pathyā
% v - - v v -| v - % B correct
% v - -| - v - - v| % C pathyā
% - v - v v - v - % D correct
āgatya śarvavarmātha kumāravarasiddhimān /
cintitopasthitā rājñe sarvā vidyāḥ pradattavān
% - - v| - v - - v| % A pathyā
% v - v v v - v - % B correct
% - v - - v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
prādurāsaṃśca tāstasya sātavāhanabhūpateḥ /
tatkṣaṇaṃ kiṃ na kuryāddhi prasādaḥ pārameśvaraḥ
% - v - - v| - - v| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% - v -| -| v| - - -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
atha tam akhilavidyālābham ākarṇya rājñaḥ
pramuditavati rāṣṭre tatra ko 'pyutsavo 'bhūt /
api pavanavidhūtāstatkṣaṇollāsyamānāḥ
prativasati patākā baddhanṛttā ivāsan
% v v| v| v v v - - - v| - - v| - - % Mālinī (8+7): caesura in compound or incorrect?
% v v v v v v| - -| - v| -| - v -| - % Mālinī (8+7)
% v v| v v v v - - - v - - v - - % Mālinī (8+7): caesura in compound or incorrect?
% v v v v v| v - -| - v - -| v - - % Mālinī (8+7)
rājārharatnanicayairatha śarvavarmā tenārcito gururiti praṇatena rājñā /
svāmīkṛtaśca viṣaye marukacchanāmni kūlopakaṇṭhaviniveśini narmadāyāḥ
% - - v - v v v - v v| - v - - % Vasantatilaka (14)
% - - v -| v v v -| v v - v| - - % Vasantatilaka (14)
% - - v - v| v v -| v v - v - v % Vasantatilaka (14)
% - - v - v v v - v v| - v - - % Vasantatilaka (14)
yo 'gre cāramukhena ṣaṇmukhavaraprāptiṃ samākarṇayat
saṃtuṣyātmasamaṃ śriyā narapatistaṃ siṃhaguptaṃ vyadhāt /
rājñīṃ tām api viṣṇuśaktitanayāṃ vidyāgame kāraṇaṃ
devīnāmupari prasahya kṛtavān prītyābhiṣicya svayam
Original text: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0