Language

ENहिગુ
Scripture Library

Kathāsaritsāgara · Chapter 1.6

1.6.1

% - -| v - v v v| - v v -| v -| - % Vasantatilaka (14)
% - -| v -| v v v -| v| v -| v - - % Vasantatilaka (14)
% - - v - v v| v -| v| v| - v - v % Vasantatilaka (14)
% - - v - v v v - v v - v - - % Vasantatilaka (14)
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare kathāpīṭhalambake pañcamas taraṅgaḥ /
ṣaṣṭhas taraṅgaḥ /
tataḥ sa martyavapuṣā mālyavānvicaranvane /
nāmnā guṇāḍhaḥ sevitvā sātavāhanabhūpatim

1.6.2

% v -| v| - v v v -| % A na-vipulā
% - v - v v - v - % B correct
% - -| v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - v - v v - v - % D correct
saṃskṛtādyāstadagre ca bhāṣāstisraḥ pratijñayā /
tyaktvā khinnamanā draṣṭumāyayau vindhyavāsinīm

1.6.3

% - v - - v - -| v| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% - -| - v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v - v - % D correct
tadādeśena gatvā ca kāṇabhūtiṃ dadarśa saḥ /
tato jātiṃ nijāṃ smṛtvā prabuddhaḥ sahasābhavat

1.6.4

% v - - - v| - -| v| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% v -| - -| v -| - -| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
āśritya bhāṣāṃ paiśācīṃ bhāṣātrayavilakṣaṇām /
śrāvayitvā nijaṃ nāma kāṇabhūtiṃ ca so 'bravīt

1.6.5

% - - v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% - - v v v - v - % B correct
% - v - -| v -| - v| % C pathyā
% - v - -| v| -| v - % D correct
puṣpadantācchrutāṃ divyāṃ śīghraṃ kathaya me kathām /
yena śāpaṃ tariṣyāvas tvaṃ cāhaṃ ca samaṃ sakhe

1.6.6

% - v - - v -| - -| % A pathyā
% - -| v v v| -| v - % B correct
% - v| - -| v - - -| % C pathyā
% -| - -| v| v -| v - % D correct
tacchrutvā praṇato hṛṣṭaḥ kāṇabhūtiruvāca tam /
kathayāmi kathāṃ kiṃ tu kautukaṃ me mahatprabho

1.6.7

% - - -| v v -| - -| % A pathyā
% - v - v v - v| - % B correct
% v v - v| v -| -| v| % C pathyā
% - v -| -| v - v - % D correct
ājanmacaritaṃ tāvacchaṃsa me kurvanugraham /
iti tenārthito vaktuṃ guṇāḍhyo 'tha pracakrame

1.6.8

% - - v v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v| -| - v - v - % B correct
% v v| - - v -| - -| % C pathyā
% v - -| -| v - v - % D correct
pratiṣṭhāne 'sti nagaraṃ supratiṣṭhitasaṃjñakam /
tatrābhūtsomaśarmākhyaḥ ko'pi brāhmaṇasattamaḥ

1.6.9

% v - - -| v| v v -| % A na-vipulā
% - v - v v - v - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
vatsaś ca gulmakaś caiva tasya dvau tanayau sakhe /
jāyete sma tṛtīyā ca śrutārthā nāma kanyakā

1.6.10

% - -| v| - v -| - v| % A pathyā
% - -| -| v v -| v - % B correct
% - - -| v| v - -| -| % C pathyā
% v - -| - v| - v - % D correct
kālena brāhmaṇaḥ so 'tha sabhāryaḥ pañcatāṃ gataḥ /
tatputrau tau svasāraṃ tāṃ pālayantāvatiṣṭhatām

1.6.11

% - - -| - v -| -| v| % A pathyā
% v - -| - v -| v - % B correct
% - - -| -| v - -| -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
sā cākasmātsagarbhābhūttadṛṣṭvā vatsagulmayoḥ /
tatrānyapuruṣābhāvācchaṅkānyonyamajāyata

1.6.12

% -| - - - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v - v - % B correct
% - - v v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % D correct
tataḥ śrutārthā cittajñā bhrātarau tāvabhāṣata /
pāpaśaṅkā na kartavyā śṛṇutaṃ kathayāmi vām

1.6.13

% v -| v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - v -| - v - v - % B correct
% - v - -| v| - - -| % C pathyā
% v v -| v v - v| - % D correct
kumāraḥ kīrtisenākhyo nāgarājasya vāsukeḥ /
bhrātuḥ putro 'sti tenāhaṃ dṛṣṭā snātuṃ gatā satī

1.6.14

% v - -| - v - - -| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% - -| - -| v| - - -| % C pathyā
% - -| - -| v -| v - % D correct
tataḥ sa madanākrānto nivedyānvayanāmanī /
gāndharveṇa vivāhena māṃ bhāryāmakarottadā

1.6.15

% v -| v| v v - - -| % A pathyā
% v - - v v - v - % B correct
% - - - v| v - - v| % C pathyā
% -| - - v v - v - % D correct
viprajāterayaṃ tasmānmama garbha iti svasuḥ /
śrutvā kaḥ pratyayo 'treti vatsagulmāvavocatām

1.6.16

% - v - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v| - v| v -| v - % B correct
% - -| -| - v -| - v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
tato rahasi sasmāra sā taṃ nāgakumārakam /
smṛtamātrāgataḥ so 'tha vatsagulmāvabhāṣata

1.6.17

% v -| v v v| - - v| % A pathyā
% -| -| - v v - v - % B correct
% v v - - v -| -| v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
bhāryā kṛtā mayaiveyaṃ śāpabhraṣṭā varāpsarāḥ /
yuṣmatsvasā yuvāṃ caiva śāpenaiva cyutau bhuvi

1.6.18

% - -| v -| v - - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% - - v -| v -| - v| % C pathyā
% - - - -| v -| v - % D correct
putro janiṣyate cātra yuṣmatsvasurasaṃśayam /
tato 'syāḥ śāpanirmuktiryuvayośca bhaviṣyati

1.6.19

% - -| v - v -| - v| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% v -| -| - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v - v| v - v - % D correct
ityuktvāntarhitaḥ so 'bhūttataḥ stokaiśca vāsaraiḥ /
śrutārthāyāḥ suto jātastaṃ hi jānīhi māṃ sakhe

1.6.20

% - - - - v -| -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v| - v - % B correct
% v - - -| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% -| v| - - v| -| v - % D correct
gaṇāvatāro jāto 'yaṃ guṇāḍhyo nāma brāhmaṇaḥ /
iti tatkālam udabhūd antarikṣāt sarasvatī

1.6.21

% v - v - -| - -| -| % A ma-vipulā
% v - -| - -| - v - % B incorrect: syllables 5-7 aren't ja (v - v), correct by poetical licence: "a br" laghu
% v v| - - v| v v -| % C na-vipulā
% - v - -| v - v - % D correct
kṣīṇaśāpāstataste ca jananīmātulā mama /
kālena pañcatāṃ prāptā gataścāhamadhīratām

1.6.22

% - v - - v - -| v| % A pathyā
% v v - - v -| v - % B correct
% - - v| - v -| - -| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
atha śokaṃ samutsṛjya bālo 'pi gatavānaham /
svāvaṣṭambhena vidyānāṃ prāptaye dakṣiṇāpatham

1.6.23

% v v| - -| v - - v| % A pathyā
% - -| v| v v - v - % B correct
% - - - - v| - - -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
kālena tatra saṃprāpya sarvā vidyāḥ prasiddhimān /
svadeśam āgato 'bhūvaṃ darśayiṣyan nijān guṇān

1.6.24

% - - v| - v| - - v| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% v - v| - v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
praviśaṃśca cirāttatra nagare supratiṣṭhite /
apaśyaṃ śiṣyasahitaḥ śobhāṃ kāmapyahaṃ tadā

1.6.25

% v v - v| v - - v| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% v - -| - v v v -| % C na-vipulā
% - -| - - v -| v - % D correct
kvacitsāmāni chandogā gāyanti ca yathāvidhi /
kvacidvivādo viprāṇāmabhūdvedavinirṇaye

1.6.26

% v - - - v| - - -| % A pathyā
% - - v| v| v - v - % B correct
% v - v - -| - - - % C ma-vipulā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % D correct
yo 'tra dyūtakalāṃ vetti tasya hastagato nidhiḥ /
ityādikaitavair dyūtam astuvan kitavāḥ kvacit

1.6.27

% -| -| - v v -| - v| % A pathyā
% - v| - v v -| v - % B correct
% - - v - v -| - v| % C pathyā
% - v -| v v -| v - % D correct
anyonyaṃ nijavāṇijyakalākauśalavādinām /
kvacicca vaṇijāṃ madhye vaṇigeko 'bravīdidam

1.6.28

% - - -| v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % B correct
% v - v| v v -| - -| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
arthaiḥ saṃyamavān arthān prāpnoti kiyad adbhutam /
mayā punar vinaivārthaṃ lakṣmīr āsāditā purā

1.6.29

% - -| - v v -| - -| % A pathyā
% - - v| v v| - v - % B correct
% v -| v -| v - - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
garbhasthasya ca me pūrvaṃ pitā pañcatvamāgataḥ /
manmātuśca tadā pāpairgotrajaiḥ sakalaṃ hṛtam

1.6.30

% - - - v| v| -| - -| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% - - - v| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v -| v - % D correct
tataḥ sā tadbhayād gatva rakṣaṇtī garbham ātmanaḥ /
tasthau kumāradattasya pitṛmitrasya veśmani

1.6.31

% v -| -| - v -| - v| % A pathyā
% - - -| - v| - v - % B correct
% - -| v - v - - v| % C pathyā
% v v - - v| - v - % D correct
tatra tasyāśca jāto 'haṃ sādhvyā vṛttinibandhanam /
tataścāvardhayatsā māṃ kṛcchakarmāṇi kurvatī

1.6.32

% - v| - - v| - -| -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% v - - - v - -| -| % C pathyā
% - v - - v| - v - % D correct
upādhyāyamathābhyarcya tayākiṃcanyadīnayā /
krameṇa śikṣitaścāhaṃ lipiṃ gaṇitameva ca

1.6.33

% v - - v v - - v| % A pathyā
% v - - - v - v - % B correct
% v - v| - v - - -| % C pathyā
% v -| v v v - v| - % D correct
vaṇikputro 'si tatputra vāṇijyaṃ kuru sāṃpratam /
viśākhilākhyo deśe 'smin vaṇik cāsti mahādhanaḥ

1.6.34

% v - - -| v| - - v| % A pathyā
% - - -| v v| - v - % B correct
% v - v - -| - -| -| % C ma-vipulā
% v -| - v| v - v - % D correct
daridrāṇāṃ kulīnānāṃ bhāṇḍamūlyaṃ dadāti saḥ /
gaccha yācasva taṃ mūlyamiti mātābravīcca mām

1.6.35

% v - - -| v - - -| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% - v| - - v| -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v| - - v - v| - % D correct
tato 'hamagamaṃ tasya sakāśaṃ so 'pi tatkṣaṇam /
ity avocat krudhā kaṃcid vaṇikputraṃ viśākhilaḥ

1.6.36

% v -| v v v -| - v| % A pathyā
% v - -| -| v| - v - % B correct
% -| v - -| v -| - -| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
mūṣako dṛśyate yo 'yaṃ gataprāṇo 'tra bhūtale /
etenāpi hi paṇyena kuśalo dhanamarjayet

1.6.37

% - v -| - v -| -| -| % A pathyā
% v - - -| v| - v - % B correct
% - - - v| v| - - v| % C pathyā
% v v -| v v - v - % D correct
dattāstava punaḥ pāpa dīnārā bahavo mayā /
dūre tiṣṭhatu tadvṛddhistvayā te 'pi na rakṣitāḥ

1.6.38

% - - v v| v -| - v| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% - -| - v v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v -| -| v| v| - v - % D correct
tacchrutvā sahasaivāhaṃ tamavocaṃ viśākhilam /
gṛhīto 'yaṃ mayā tvatto bhāṇḍamulyāya mūṣakaḥ

1.6.39

% - - -| v v - - -| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% v - -| -| v -| - -| % C pathyā
% - v - - v| - v - % D correct
ityuktvā mūṣakaṃ haste gṛhītvā saṃpuṭe ca tam /
likhitvāsya gato 'bhūvam ahaṃ so 'py ahasad vaṇik

1.6.40

% - - -| - v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v -| v| - % B correct
% v - - v| v -| - v| % C pathyā
% v -| -||v v -| v - % D correct
caṇakāñjaliyugmena mūlyenā sa ca mūṣakaḥ /
mārjārasya kṛte dattaḥ kasyacidvaṇijo mayā

1.6.41

% v v - v v - - v| % A pathyā
% - - -| v| v| - v - % B correct
% - - - v| v -| - -| % C pathyā
% - v - v v -| v - % D correct
kṛtvā tāṃś caṇakān bhṛṣṭān gṛhītvā jalakumbhikām /
atiṣṭhaṃ catvare gatvā chāyāyā nagarādvahiḥ

1.6.42

% - -| -| v v -| - -| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% v - -| - v -| - -| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
tatra śrāntāgatāyāmbhaḥ śītalaṃ caṇakāṃśca tān /
kāṣṭhabhārikasaṃghāya sapraśrayamadāmaham

1.6.43

% - -| - - v - - -| % A pathyā
% - v -| v v - v| - % B correct
% - v - v v - - v| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
ekaikaḥ kāṣṭhikaḥ prītyā kāṣṭhe dve dve dadau mama /
cikrītavānahaṃ tāni nītvā kāṣṭhāni cāpaṇe

1.6.44

% - - -| - v -| - -| % A pathyā
% - -| -| -| v -| v - % B correct
% - - v - v -| - v| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
tataḥ stokena mūlyena krītvā tāṃścaṇakāṃstataḥ /
tathaiva kāṣṭhikebhyo 'hamanyedyuḥ kāṣṭhamāharam

1.6.45

% v -| - - v| - - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% v - v| - v - -| v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % D correct
evaṃ pratidinaṃ kṛtvā prāpya mūlyaṃ kramānyayā /
kāṣṭhikebhyo 'khilaṃ dāru krītaṃ tebhyo dinatrayam

1.6.46

% - -| v v v -| - -| % A pathyā
% - v| - -| v - v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
akasmādatha saṃjāte kāṣṭhacchede 'tivṛṣṭibhiḥ /
mayā taddāru vikrītaṃ paṇānāṃ bahubhiḥ śataiḥ

1.6.47

% v - - v v| - - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v -| - - v| - - -| % C pathyā
% v - -| v v -| v - % D correct
tenaiva vipaṇiṃ kṛtvā dhanena nijakauśalāt /
kurvanvaṇijyāṃ kramaśaḥ saṃpanno 'smi mahādhanaḥ

1.6.48

% - - v| v v -| - -| % A pathyā
% v - v| v v - v - % B correct
% - - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - - -| v| v - v - % D correct
sauvarṇo mūṣakaḥ kṛtvā mayā tasmai samarpitaḥ /
viśākhilāya so 'pi svāṃ kanyāṃ mahyamadāttataḥ

1.6.49

% - - -| - v -| - -| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% v - v - v| -| -| -| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
ata eva ca loke 'smin prasiddho mūṣakākhyayā /
evaṃ lakṣmīr iyaṃ prāptā nirdhanena satā mayā

1.6.50

% v v| - v| v| - -| -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% - -| - -| v -| - -| % C pathyā
% - v - v| v -| v - % D correct
tacchrutvā tatra te 'bhūvanvaṇijo 'nye savismayāḥ /
dhīrna citrīyate kasmādabhittau citrakarmaṇā

1.6.51

% - - -| - v| -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v -| -| v - v - % B correct
% - v| - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v - v - % D correct
kvacitpratigrahaprāptahemamāṣāṣṭako dvijaḥ /
chandogaḥ kaścidityukto viṭaprāyeṇa kenacit

1.6.52

% v - v - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v -| v - % B correct
% - - -| - v - - -| % C pathyā
% v - - - v| - v - % D correct
brāhmaṇyādbhojanaṃ tāvadasti te tattvayāmunā /
lokayātrā suvarṇena vaidagdhyāyeha śikṣyatām

1.6.53

% - - - - v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v| -| - v - v - % B correct
% - v - -| v - - v| % C pathyā
% - - - - v| - v - % D correct
ko māṃ śiṣayatītyukte tena mugdhena so 'bravīt /
yaiṣā caturikā nāma veśyā tasyā gṛhaṃ vraja

1.6.54

% -| -| v v v - - -| % A pathyā
% - v| - - v| -| v - % B correct
% - -| v v v -| - v| % C pathyā
% - -| - -| v -| v - % D correct
tatra kiṃ karavāṇīti dvijenokto viṭo 'bravīt /
svarṇaṃ dattvā prayuñjīthā rañjayansāma kiṃcana

1.6.55

% - v| -| v v - - -| % A pathyā
% v - - -| v -| v - % B correct
% - -| - -| v - - -| % C pathyā
% - v - - v| - v - % D correct
śrutvety agacchac chandogo drutaṃ caturikāgṛham /
upāviśat praviśyātra kṛtapratyudgatistayā

1.6.56

% - -| v - -| - - -| % A ma-vipulā
% v -| v v v - v - % B correct
% v - v -| v - - v| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
māmadya lokayātrāṃ tvaṃ śikṣayaitena sāṃpratam /
iti jalpansa tattasyai svarṇamarpitavāndvijaḥ

1.6.57

% - - v| - v - -| -| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% v v| - - v| - - -| % C pathyā
% - v - v v - v - % D correct
prahasatyatha tatrasthe jane kiṃcidvicintya saḥ /
gokarṇasadṛśau kṛtvā karāvābaddhasāraṇau

1.6.58

% v v - v v| - - -| % A pathyā
% v -| - - v - v| - % B correct
% - - v v v -| - -| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
tārasvaraṃ tathā sāma gāyati sma jaḍāśayaḥ /
yathā tatra milanti sma viṭā hāsyadidṛkṣavaḥ

1.6.59

% - - v -| v -| - v| % A pathyā
% - v -| v| v - v - % B correct
% v -| - v| v - -| v| % C pathyā
% v -| - v v - v - % D correct
te cāvocañ śṛgālo 'yaṃ praviṣṭo 'tra kuto 'nyathā /
tac chīghram ardhacandro 'sya gale 'smin dīyatām iti

1.6.60

% -| - - -| v - -| -| % A pathyā
% v - -| v| v -| v - % B correct
% -| - v| - v - -| v| % C pathyā
% v -| -| - v -| v - % D correct
ardhacandraṃ śaraṃ matvā śiraśchedabhayāddrutam /
śikṣitā lokayātreti garjansa niragāttataḥ

1.6.61

% - v - -| v -| - -| % A pathyā
% v - - v v - v - % B correct
% - v -| - v - - v| % C pathyā
% - - v| v v - v - % D correct
tatsakāśaṃ tato 'gacchadyenāsu preṣito 'bhavat /
vṛttāntaṃ cāvadattasmai so 'pi cainamabhāṣata

1.6.62

% - v - -| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v -| v - % B correct
% - - -| - v - - -| % C pathyā
% -| v| - v v - v - % D correct
sāma sāntvaṃ mayoktaṃ te vedasyāvasaro 'tra kaḥ /
kiṃ vā dhārādhirūḍhaṃ hi jāḍyaṃ vedajaḍe jane

1.6.63

% - v| - -| v - -| -| % A pathyā
% - - - v v -| v| - % B correct
% -| -| - - v - -| v| % C pathyā
% - -| - v v -| v - % D correct
evaṃ vihasya gatvā ca tenoktā sā vilāsinī /
dvipadasya paśorasya tatsuvarṇatṛṇaṃ tyaja

1.6.64

% - -| v - v| - -| v| % A pathyā
% - - -| -| v - v - % B correct
% v v - v| v - - v| % C pathyā
% - v - v v -| v - % D correct
hasantyā ca tayā tyaktaṃ suvarṇaṃ prāpya sa dvijaḥ /
punarjātamivātmānaṃ manvāno gṛhamāgataḥ

1.6.65

% v - -| v| v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v| -| v - % B correct
% v - - v v - - -| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
evaṃprāyāṇy ahaṃ paśyan kautukāni pade pade /
prāptavān rājabhavanaṃ mahendrasadanopamam

1.6.66

% - - - -| v -| - -| % A pathyā
% - v - v| v -| v - % B correct
% - v -| - v v v -| % C na-vipulā
% v - v v v - v - % D correct
tataś cāntaḥ praviṣṭo 'haṃ śiṣyair agre niveditaḥ /
āsthānasthitamadrākṣaṃ rājānaṃ sātavāhanam

1.6.67

% v -| - -| v - -| -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - - - v v - - -| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
śarvavarmaprabhṛtibhirmantribhiḥ parivāritam /
ratnasiṃhāsanāsīnamamarairiva vāsavam

1.6.68

% - v - - v v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - v -| v v - v - % B correct
% - v - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - v v| - v - % D correct
vihitasvastikāraṃ māmupaviṣṭamathāsane /
rājñā kṛtādaraṃ caiva śarvavarmādayo 'stuvan

1.6.69

% v v - - v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % B correct
% - -| v - v -| - v| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
ayaṃ deva bhuvi khyātaḥ sarvavidyāviśāradaḥ /
guṇāḍhya iti nāmāsya yathārthamata eva hi

1.6.70

% v -| - v| v -| - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% v - v| v v| - - v| % C pathyā
% v - v v v| - v| - % D correct
ityādi tatstutiṃ dṛṣṭvā mantribhiḥ sātavāhanaḥ /
prītaḥ sapadi satkṛtya mantritve māṃ nyayojayat

1.6.71

% - - v| - v -| - -| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% - -| v v v| - - v| % C pathyā
% - - -| -| v - v - % D correct
athāhaṃ rājakāryāṇi cintayannavasaṃ sukham /
śiṣyānadhyāpayaṃstatra kṛtadāraparigrahaḥ

1.6.72

% v - -| - v - - v| % A pathyā
% - v - v v -| v - % B correct
% - - - - v - - v| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
kadācitkautukādbhrāmyansvairaṃ godāvarītaṭe /
devīkṛtiriti khyātamudyānaṃ dṛṣṭavānaham

1.6.73

% v - - - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % B correct
% - - v v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % D correct
taccātiramyamālokya kṣitisthamiva nandanam /
udyānapālaḥ pṛṣṭo 'bhūnmayā tatra tadāgamam

1.6.74

% - - v - v - - -| % A pathyā
% v - v v v| - v - % B correct
% - - v - -| - -| - % C ma-vipulā, pādas compounded?
% v -| - v| v - v - % D correct
sa ca māmabravītsvāminvṛddhebhyaḥ śrūyate yathā /
pūrvaṃ maunī nirāhāro dvijaḥ kaścitamāyayau

1.6.75

% v| v| - - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v -| v - % B correct
% - -| - -| v - - -| % C pathyā
% v -| - v v - v - % D correct
sa divyamidamudyānaṃ sadevabhavanaṃ vyadhāt /
tato 'tra brāhmaṇāḥ sarve milanti sma sakautukāḥ

1.6.76

% v| - v v v - - -| % A pathyā
% v - v v v -| v - % B correct
% v -| -| - v -| - -| % C pathyā
% v - -| v| v - v - % D correct
nirbandhāttaiḥ sa pṛṣṭaḥ svaṃ vṛttāntam avadad dvijaḥ /
astīha bharukacchākhyo viṣayo narmadātaṭe

1.6.77

% - - - -| v| - -| -| % A pathyā
% - - v| v v -| v - % B correct
% - - v| v v - - -| % C pathyā
% v v -| - v - v - % D correct
tasminn ahaṃ samutpanno viprastasya ca me purā /
na bhikṣāmapyadātkaściddaridrasyālasasya ca

1.6.78

% - -| v -| v - - -| % A pathyā
% - - - v| v| -| v - % B correct
% v| - - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v| - % D correct
atha khedādgṛhaṃ tyaktvā virakto jīvitaṃ prati /
bhrāntvā tīrthānyahaṃ draṣṭumagacchaṃ vindhyavāsinīm

1.6.79

% v v| - - v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v -| v - % B correct
% - -| - - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v - v - % D correct
dṛṣṭvā tataśca tāṃ devīmiti saṃcintitaṃ mayā /
lokaḥ paśūpahāreṇa prīṇāti varadāmimām

1.6.80

% - -| v - v| -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v| - - v -| v - % B correct
% - -| v - v - - -| % C pathyā
% - - v| v v - v - % D correct
ahaṃ tvātmānameveha hanmi mūrkhamimaṃ paśum /
niścityeti śiraśchettuṃ mayā śastramagṛhyata

1.6.81

% v -| - - v - - v| % A pathyā
% - v| - v v -| v - % B correct
% - - - v| v - - -| % C pathyā
% v -| - v v - v - % D correct
tatkṣaṇaṃ sā prasannā māṃ devī svayamabhāṣata /
putra siddho 'si mātmānaṃ vadhīstiṣṭha mamāntike

1.6.82

% - v -| -| v - -| -| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% - v| - -| v| - - -| % C pathyā
% v - - v| v - v - % D correct
iti devīvaraṃ labdhvā saṃprāptā divyatā mayā /
tataḥ prabhṛti naṣṭā me bubhukṣā ca tṛṣā saha

1.6.83

% v v| - - v -| - -| % A pathyā
% - - -| - v -| v - % B correct
% v -| v v v| - -| -| % C pathyā
% v - -| v| v -| v - % D correct
kadācidatha devī māṃ tatrasthaṃ svayamādiśat /
gatvā putra pratiṣṭhāne racayodyānamuttamam

1.6.84

% v - v v v| - -| -| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% - -| - -| v - - -| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
ityuktvā saiva me bījaṃ divyaṃ prādāttato mayā /
ihāgatya kṛtaṃ kāntamudyānaṃ tatprabhāvataḥ

1.6.85

% - - -| - v| -| - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% v - - v| v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % D correct
pālyametacca yuṣmākamityuktvā sa tirodadhe /
iti nirmitam udyānam idaṃ devyā purā prabho

1.6.86

% - v - - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v| v - v - % B correct
% v v| - v v| - - v| % C pathyā
% v -| - -| v -| v - % D correct
udānapālād ityevaṃ taddeśe devyanugraham /
ākarṇya vismayāviṣṭo gṛhāya gatavānaham

1.6.87

% v - v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - - -| - v - v - % B correct
% - - v| - v - - -| % C pathyā
% v - v| v v - v - % D correct
evamukte guṇāḍhena kāṇabhūtirabhāṣata /
sātavāhana ityasya kasmannāmābhavatprabho

1.6.88

% - v - -| v - - v| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% - v - v v| - - v| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
tato 'bravīdguṇāḍhyo 'pi śṛṇvetatkathayāmi te /
dīpakarṇiriti khyāto rājābhūtprājyavikramaḥ

1.6.89

% v -| v - v - -| v| % A pathyā
% - - - v v - v| - % B correct
% - v - v v -| - -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
tasya śaktimatī nāma bhāryā prāṇādhikābhavat /
ratāntasuptām udyāne sarpastāṃ jātu daṣṭavān

1.6.90

% - v| - v v -| - v| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% v - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - - -| - v| - v - % D correct
gatāyāmatha pañcatvaṃ tasyāṃ tadgatamānasaḥ /
aputro 'pi sa jagrāha brahmacaryavrataṃ nṛpaḥ

1.6.91

% v - - v v| - - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% v - -| v| v| - - -| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
tataḥ kadācid rājyārhaputrāsadbhāvaduḥkhitam /
ityādideśa taṃ svapne bhagavāninduśekharaḥ

1.6.92

% v -| v - -| - - v % A ma-vipulā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % B correct
% - - v - v| -| - -| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
aṭavyāṃ drakṣasi bhrāmyansiṃhārūḍhaṃ kumārakam /
taṃ gṛhītvā gṛhaṃ gaccheḥ sa te putro bhaviṣyati

1.6.93

% v - -| - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v - v - % B correct
% -| v - -| v -| - -| % C pathyā
% v| -| - -| v - v - % D correct
atha prabuddhas taṃ svapnaṃ svaranrājā jaharṣa saḥ /
kadācicca yayau dūrāmaṭavīṃ mṛgayārasāt

1.6.94

% v -| v - -| -| - -| % A ma-vipulā
% v - - -| v - v| - % B correct
% v - - v| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v -| v v - v - % D correct
dadarśa tatra madhyāhne siṃhārūḍhaṃ sa bhūpatiḥ /
bālakaṃ padmasarasastīre tapanatejasam

1.6.95

% v - v| - v| - - -| % A pathyā
% - - - -| v| - v - % B correct
% - v -| - v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - -| v v v - v - % D correct
atha rājā smaransvapnamavatāritabālakam /
jalābhilāṣiṇaṃ siṃhaṃ jaghānaikaśareṇa tam

1.6.96

% v v| - -| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % B correct
% v - v - v -| - -| % C pathyā
% v - - v v - v| - % D correct
sa siṃhas tadvapus tyaktvā sadyo 'bhūtpuruṣākṛtiḥ /
kaṣṭaṃ kim etad brūhīti rājñā pṛṣṭo jagāda ca

1.6.97

% v| - -| - v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% - -| v| - -| - - v| % C ma-vipulā
% - -| - -| v - v| - % D correct
dhanadasya sakhā yakṣaḥ sāto nāmāsmi bhūpate /
so 'haṃ snāntīmapaśyaṃ prāggaṅgāyāmṛṣikanyakām

1.6.98

% v v - v| v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% -| -| - - v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % D correct
sāpi māṃ vīkṣya saṃjātamanmathābhūdahaṃ tathā /
gāndharveṇa vivāhena tato bhāryā kṛtā mayā

1.6.99

% - v| -| - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v -| v - % B correct
% - - - v| v - - v| % C pathyā
% v -| - -| v -| v - % D correct
tacca tadbāndhavā buddhvā tāṃ ca māṃ cāśapan krudhā /
siṃhau bhaviṣyataḥ pāpau svecchācārau yuvām iti

1.6.100

% - v| - - v -| - -| % A pathyā
% -| v| -| - v -| v - % B correct
% - -| v - v -| - -| % C pathyā
% - - - -| v -| v - % D correct
putrajanmāvadhiṃ tasyāḥ śāpāntaṃ munayo vyadhuḥ /
mama tu tvaccharāghātaparyantaṃ tadanantaram

1.6.101

% - v - - v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% v v| -| - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v - % D correct
athāvāṃ siṃhamithunaṃ saṃjātau sāpi kālataḥ /
garbhiṇyabhūttato jāte dārake 'sminvyapadyata

1.6.102

% v - -| - v v v -| % A na-vipulā
% - - -| - v| - v - % B correct
% - - v - v -| - -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
ayaṃ ca vardhito 'nyāsāṃ siṃhīnāṃ payasā mayā /
adya cāhaṃ vimukto 'smi śāpādbāṇāhatastvayā

1.6.103

% v -| v| - v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% - v| - -| v - -| v| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
tadgṛhāṇa mahāsattvaṃ mayā dattamamuṃ sutam /
ayaṃ hyarthaḥ samādiṣṭastaireva munibhiḥ purā

1.6.104

% - v - v| v - - -| % A pathyā
% v -| - v v -| v - % B correct
% v -| - -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - v| v v -| v - % D correct
ityuktvāntarhite tasminsātanāmani guhyake /
sa rājā taṃ samādāya bālaṃ pratyāyayau gṛham

1.6.105

% - - - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - v v| - v - % B correct
% v| - -| -| v - - v| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
sātena yasmād ūḍho 'bhūt tasmāt taṃ sātavāhanam /
nāmnā cakāra kālena rājye cainaṃ nyaveśayet

1.6.106

% - - v| - -| - -| -| % A ma-vipulā
% - -| -| - v - v - % B correct
% - -| v - v| - - v| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
tatas tasmin gate 'raṇyaṃ dīpakarṇau kṣitīśvare /
saṃvṛttaḥ sārvabhaumo 'sau bhūpatiḥ sātavāhanaḥ

1.6.107

% v -| - -| v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - - -| - v - -| -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
evamuktvā kathāṃ madhye kāṇabhūtyanuyogataḥ /
guṇāḍhyaḥ prakṛtaṃ dhīmānanusmṛtyābravītpunaḥ

1.6.108

% - v - -| v -| - -| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% v - -| v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % D correct
tataḥ kadācidadhyāsta vasantasamayotsave /
devīkṛtaṃ tadudyānaṃ sa rājā sātavāhanaḥ

1.6.109

% v -| v - v - - v| % A pathyā
% v - v v v - v - % B correct
% - - v -| v - - -| % C pathyā
% v| - -| - v - v - % D correct
viharansuciraṃ tatra mahendra iva nandane /
vāpījale 'vatīrṇo 'bhūtkrīḍituṃ kāminīsakhaḥ

1.6.110

% v v - v v -| - v| % A pathyā
% v - v| v v| - v - % B correct
% - - v -| v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v - v - % D correct
asiñcattatra dayitāḥ sahelaṃ karavāribhiḥ /
asicyata sa tābhiśca vaśābhiriva vāraṇaḥ

1.6.111

% v - - - v| v v -| % A na-vipulā
% v - -| v v - v - % B correct
% v - v v| v| - - v| % C pathyā
% v - v v v| - v - % D correct
mukhairdhautāñjanātāmranetrairjahnujalāplutaiḥ /
aṅgaiḥ saktāmbaravyaktavibhāgaiśca tamaṅganāḥ

1.6.112

% v - - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % B correct
% - -| - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v| v - v - % D correct
vidalatpatratilakāḥ sa cakre vanamadhyagāḥ /
cyutābharaṇapuṣpāstā latā vāyuriva priyāḥ

1.6.113

% v v - - v v v -| % A na-vipulā
% v| - -| v v - v - % B correct
% v - v v v - - -| % C pathyā
% v -| - v v -| v - % D correct
athaikā tasya mahiṣī rājñaḥ stanabharālasā /
śirīṣasukumārāṅgī krīḍantī klamamabhyagāt

1.6.114

% v - -| - v| v v -| % A na-vipulā
% - -| v v v - v - % B correct
% v - v v v - - -| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
sā jalairabhiṣiñcantaṃ rājānamasahā satī /
abravīnmodakairdeva paritāḍaya māmiti

1.6.115

% -| v - v v - - -| % A pathyā
% - - v v v -| v - % B correct
% - v - - v - - v| % C pathyā
% v v - v v| - v - % D correct
tac chrutvā modakān rājā drutam ānāyayad bahūn /
tato vihasya sā rājñī punar evam abhāṣata

1.6.116

% -| - -| - v -| - -| % A pathyā
% v v| - - v -| v - % B correct
% v -| v - v| -| - -| % C pathyā
% v v| - v| v - v - % D correct
rājannavasaraḥ ko 'tra modakānāṃ jalāntare /
udakaiḥ siñca mā tvaṃ māmityuktaṃ hi mayā tava

1.6.117

% - - v v v -| -| v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% v v -| - v| -| -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| v| v -| v - % D correct
saṃdhimātraṃ na jānāsi māśabdodakaśabdayoḥ /
na ca prakaraṇaṃ vetsi mūrkhastvaṃ kathamīdṛśaḥ

1.6.118

% - v - -| v| - - v| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% v| -| v v v -| - v| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
ityuktaḥ sa tayā rājā śabdaśāstravidā nṛpaḥ /
parivāre hasatyantarlajjākrānto jhagityabhūt

1.6.119

% - - -| v| v -| - -| % A pathyā
% - v - v v -| v - % B correct
% v v - -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v - v - % D correct
parityaktajalakrīḍo vītadarpaśca tatkṣaṇam /
jātāvamāno nirlakṣaḥ prāviśannijamandiram

1.6.120

% v - - v v - - -| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% - - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - v - v v - v - % D correct
tataścintāparo muhyannāharādiparāṅmukhaḥ /
citrastha iva pṛṣṭo 'pi naiva kiṃcidabhāṣata

1.6.121

% v - - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % B correct
% - - v| v v| - -| v| % C pathyā
% - v| - v v - v - % D correct
pāṇḍityaṃ śaraṇaṃ vā me mṛtyurveti vicintayan /
śayanīyaparityaktagāraḥ saṃtāpavānabhūt

1.6.122

% - - -| v v -| -| -| % A pathyā
% - - - v| v - v - % B correct
% v v - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % D correct
akasmādatha rājñastāṃ dṛṣṭvāvasthāṃ tathāvidhām /
kimetaditi saṃbhrāntaḥ sarvaḥ parijano 'bhavat

1.6.123

% v - - v v| - - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v - v v v| - - -| % C pathyā
% - -| v v v -| v - % D correct
tato 'haṃ śarvavarmā ca jñātavantau krameṇa tām /
atrāntare sa ca prāyaḥ paryahīyata vāsaraḥ

1.6.124

% v -| -| - v - -| -| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% - - v -| v| -| - -| % C pathyā
% - v - v v| - v - % D correct
asmin kāle na ca svastho rājety ālocya tatkṣaṇam /
āvābhyāṃ rājahaṃsākhya āhūto rājaceṭakaḥ

1.6.125

% - -| - -| v| -| - -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - - -| - v - - v| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
śarīravārtāṃ bhūpasya sa ca pṛṣṭo 'bravīd idam /
nedṛśo durmanāḥ pūrvaṃ dṛṣṭo devaḥ kadācana

1.6.126

% v - v - -| - - v| % A ma-vipulā
% v| v| - -| v -| v - % B correct
% - v -| v v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
viṣṇuśaktiduhitrā ca mithyāpaṇḍitayā tayā /
vilakṣīkṛta ityāhurdevyo 'nyāḥ kopanirbharam

1.6.127

% - v - v v - -| v| % A pathyā
% - - - v v -| v - % B correct
% v - - v v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| -| - v - v - % D correct
etattasya mukhācchrutvā rājaceṭasya durmanāḥ /
śarvavarmadvitīyo 'haṃ saṃśayādityacintayam

1.6.128

% - - - v| v - - -| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% - v - - v - -| -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
vyādhiryadi bhavedrājñaḥ praviśeyuścikitsakāḥ /
ādhirvā yadi tatrāsya kāraṇaṃ nopalabhyate

1.6.129

% - - v v| v - - -| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% - - -| v v| - - v| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
nāstyeva hi vipakṣo 'sya rājye nihatakaṇṭake /
anuraktāḥ prajāścaitā na hāniḥ paridṛśyate

1.6.130

% - - v| v| v - -| v| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% v v - -| v - - -| % C pathyā
% v| - -| v v - v - % D correct
tatkasmād eṣa khedaḥ syād īdṛśaḥ sahasa prabhoḥ /
evaṃ vicintite dhīmāñ śarvavarmedam abravīt

1.6.131

% - - -| - v| - -| -| % A pathyā
% - v -| v v -| v - % B correct
% - -| v - v -| - -| % C pathyā
% - v - - v| - v - % D correct
ahaṃ jānāmi rājño 'sya manyurmaurkhyānutāpataḥ /
mūrkho 'ham iti pāṇḍityaṃ sadaivāyaṃ hi vāñchati

1.6.132

% v -| - - v| - -| v| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% - -| v| v v| - - -| % C pathyā
% v - - -| v| - v - % D correct
upalabdho mayā caiṣa pūrvam eva tadāśayaḥ /
rājñyāvamānitaś cādya tannimittam iti śrutam

1.6.133

% v v - -| v -| - v| % A pathyā
% - v| - v| v - v - % B correct
% - - v - v -| - v| % C pathyā
% - v - v| v -| v - % D correct
evamanyonyamālocya tāṃ rātrimativāhya ca /
prātar āvāma gacchāva vāsaveśma mahīpateḥ

1.6.134

% - v - - v - - v| % A pathyā
% -| - v v v - v| - % B correct
% - v| - - v| - - v| % C pathyā
% - v - v| v - v - % D correct
tatra sarvasya ruddhe 'pi praveśe kathamapyaham /
prāviśaṃ mama paścācca śarvavarmā laghukramam

1.6.135

% - v| - - v| - -| -| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% - v -| v v| - - v| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
upaviśyātha nikaṭe vijñaptaḥ sa mayā nṛpaḥ /
akāraṇaṃ kathaṃ deva vartase vimanā iti

1.6.136

% v v - - v| v v -| % A na-vipulā
% - - -| v| v -| v - % B correct
% v - v -| v -| - v| % C pathyā
% - v -| v v -| v - % D correct
tacchrutvāpi tathaivāsītsa tūṣṇīṃ sātavāhanaḥ /
śarvavarmā tataścedamadbhutaṃ vākyamabravīt

1.6.137

% - - - v| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v| - -| - v - v - % B correct
% - v - -| v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v - v - % D correct
śrutaṃ mama syāt kāpīti prāguktaṃ deva me tvayā /
tenāhaṃ kṛtavānadyā svapnamāṇavakaṃ niśi

1.6.138

% v -| v -| -| - - -| % A ma-vipulā
% - - -| - v| -| v - % B correct
% - - -| v v - - -| % C pathyā
% - v - v v -| v - % D correct
svapne tato mayā dṛṣṭaṃ nabhasaścyutamambujam /
tacca divyena kenāpi kumāreṇa vikāsitam

1.6.139

% - -| v -| v -| - -| % A pathyā
% v v - v v - v - % B correct
% - v| - - v| - - v| % C pathyā
% v - - v| v - v - % D correct
tataśca nirgatā tasmāddivyā strī dhavalāmbarā /
tava deva mukhaṃ sā ca praviṣṭā samanantaram

1.6.140

% v - v| - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| -| v v - v - % B correct
% v v| - v| v -| -| -| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
iyaddṛṣṭvā prabuddho 'smi manye sā ca sarasvatī /
devasya vadane sākṣāt saṃpraviṣṭā na saṃśayaḥ

1.6.141

% v - - -| v - -| v| % A pathyā
% - -| -| v| v - v - % B correct
% - - v| v v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v| - v - % D correct
evaṃ niveditasvapne śarvavarmaṇi tatkṣaṇam /
māmastamaunaḥ sākūtamavadatsātavāhanaḥ

1.6.142

% - -| v - v - - -| % A pathyā
% - v - v v| - v - % B correct
% - - v - -| - - v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% v v - - v - v - % D correct
śikṣamāṇaḥ prayatnenā kālena kiyatā pumān /
adhigacchati pāṇḍityametanme kathyatāṃ tvayā

1.6.143

% - v - -| v - - -| % A pathyā
% - - v| v v -| v - % B correct
% v v - v v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v -| v - % D correct
mama tena vinā hyeṣā lakṣmīrna pratibhāsate /
vibhavaiḥ kiṃ nu mūrkhasya kāṣṭhasyābharaṇairiva

1.6.144

% v v| - v| v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% v v -| -| v| - - v| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
tato 'hamavadaṃ rājanvarṣairdvādaśabhiḥ sadā /
jñāyate sarvavidyānāṃ mukhaṃ vyākaraṇaṃ naraiḥ

1.6.145

% v -| v v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v v -| v - % B correct
% - v -| - v - - -| % C pathyā
% v -| - v v -| v - % D correct
ahaṃ tu śikṣayāmi tvāṃ varṣaṣaṭkena tadvibho /
śrutvaitatsahasā serṣyaṃ śarvavarmā kilāvadat

1.6.146

% v -| v| - v - -| -| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% - - - v v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
sukhocito janaḥ kleśaṃ kathaṃ kuryadiyacciram /
tadahaṃ māsaṣaṭkena deva tvāṃ śikṣayāmi tat

1.6.147

% v - v -| v -| - -| % A pathyā
% v -| - v v - v - % B correct
% v v -| - v - - v| % C pathyā
% - -| -| - v - v| - % D correct
śrutvaivaitad asaṃbhāvyaṃ tam avocam ahaṃ ruṣā /
ṣaḍbhir māsais tvayā devaḥ śikṣitaś cet tato mayā

1.6.148

% - - - v| v - - -| % A pathyā
% v| v - v| v -| v - % B correct
% - -| - -| v -| - -| % C pathyā
% - v -| -| v -| v - % D correct
saṃskṛtaṃ prākṛtaṃ tadvaddeśabhāṣā ca sarvadā /
bhāṣātrayamidaṃ tyaktaṃ yanmanuṣyeṣu saṃbhavet

1.6.149

% - v -| - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v| - v - % B correct
% - - v v v -| - -| % C pathyā
% - v - - v| - v - % D correct
śarvavarmā tato 'vādīnna cedevaṃ karomyaham /
dvādaśābdānvahāmyeṣa śirasā tava pāduke

1.6.150

% - v - -| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v| - - -| v - v - % B correct
% - v - - v - - v| % C pathyā
% v v -| v v| - v - % D correct
ityuktvā nirgate tasminnahamapyagamaṃ gṛham /
rājāpyubhayataḥ siddhiṃ matvāśvasto babhūva saḥ

1.6.151

% - - -| - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v v -| v - % B correct
% - - v v v -| - -| % C pathyā
% - - - -| v - v| - % D correct
vihastaḥ śarvavarmā ca pratijñāṃ tāṃ sadustarām /
paśyansānuśayaḥ sarvaṃ svabhāryāyai śaśaṃsa tat

1.6.152

% v - -| - v - -| -| % A pathyā
% v - -| -| v - v - % B correct
% - - - v v -| - -| % C pathyā
% v - - -| v - v| - % D correct
sāpi taṃ duḥkhitāvocatsaṃkaṭe 'smiṃstava prabho /
vinā svāmikumāreṇa gatiranyā na dṛśyate

1.6.153

% - v| -| - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v -| v - % B correct
% v -| - v v - - v| % C pathyā
% v v - -| v| - v - % D correct
tatheti niścayaṃ kṛtvā paścime prahare niśi /
śarvavarmā nirāhārastatraiva prasthito 'bhavat

1.6.154

% v - v| - v -| - -| % A pathyā
% - v -| v v -| v - % B correct
% - v - -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v -| v - % D correct
tacca cāramukhādbuddhvā mayā prātarniveditam /
rājñe so 'pi tadākarṇya kiṃ bhavedityacintayat

1.6.155

% - v| - v v - - -| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% - -| -| v| v - - v| % C pathyā
% -| v - - v - v - % D correct
tatastaṃ siṃhaguptākhyo rājaputro hito 'bravīt /
tvayi khinne tadā deva nirvedo me mahānabhūt

1.6.156

% v - -| - v - - -| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% v v| - -| v -| - v| % C pathyā
% - - -| -| v - v - % D correct
tataḥ śreyonimittaṃ te caṇḍikāgre nijaṃ śiraḥ /
chettuṃ prārabdhavānasmi gatvāsmānnagarādvahiḥ

1.6.157

% v -| - - v - -| -| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% - -| - - v - - v| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
maivaṃ kṛthā nṛpasyecchā setsyatyevetyavārayat /
vāgantarikṣādatha māṃ tanmanye siddhirasti te

1.6.158

% - -| v -| v - - -| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% - - v - - v v| -| % C bha-vipulā
% - - -| - v - v| - % D correct
ityuktvā nṛpamāmantrya satvaraṃ śarvavarmaṇaḥ /
paścāccāradvayaṃ so 'tha siṃhagupto vyasarjayat

1.6.159

% - - -| v v - - v| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% - - - - v -| -| v| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
so 'pi vātaikabhakṣaḥ san kṛtamaunaḥ suniścayaḥ /
prāpa svāmikumārasya śarvavarmāntikaṃ kramāt

1.6.160

% -| v| - - v - -| -| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% - -| - v v - - v| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
śarīranirapekṣeṇa tapasā tatra toṣitaḥ /
prasādamakarottasya kārtikeyo yathepsitam

1.6.161

% v - v v v - - v| % A pathyā
% v v -| - v| - v - % B correct
% v - v v v - - v| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
āgatyāgre tato rājñe cārābhyāṃ sa niveditaḥ /
siṃhaguptavisṛṣṭābhyāmudayaḥ śarvavarmaṇaḥ

1.6.162

% - - - -| v -| - -| % A pathyā
% - - -| v| v - v - % B correct
% - v - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v -| - v - v - % D correct
tacchrutvā mama rājñaśca viṣādapramadau dvayoḥ /
abhūtāṃ mekhamālokya haṃsacātakayoriva

1.6.163

% - - -| v v| - - v| % A pathyā
% v - - v v -| v - % B correct
% v - -| - v - - v| % C pathyā
% - v - v v - v - % D correct
āgatya śarvavarmātha kumāravarasiddhimān /
cintitopasthitā rājñe sarvā vidyāḥ pradattavān

1.6.164

% - - v| - v - - v| % A pathyā
% v - v v v - v - % B correct
% - v - - v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
prādurāsaṃśca tāstasya sātavāhanabhūpateḥ /
tatkṣaṇaṃ kiṃ na kuryāddhi prasādaḥ pārameśvaraḥ

1.6.165

% - v - - v| - - v| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% - v -| -| v| - - -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
atha tam akhilavidyālābham ākarṇya rājñaḥ
pramuditavati rāṣṭre tatra ko 'pyutsavo 'bhūt /
api pavanavidhūtāstatkṣaṇollāsyamānāḥ
prativasati patākā baddhanṛttā ivāsan

1.6.166

% v v| v| v v v - - - v| - - v| - - % Mālinī (8+7): caesura in compound or incorrect?
% v v v v v v| - -| - v| -| - v -| - % Mālinī (8+7)
% v v| v v v v - - - v - - v - - % Mālinī (8+7): caesura in compound or incorrect?
% v v v v v| v - -| - v - -| v - - % Mālinī (8+7)
rājārharatnanicayairatha śarvavarmā tenārcito gururiti praṇatena rājñā /
svāmīkṛtaśca viṣaye marukacchanāmni kūlopakaṇṭhaviniveśini narmadāyāḥ

1.6.167

% - - v - v v v - v v| - v - - % Vasantatilaka (14)
% - - v -| v v v -| v v - v| - - % Vasantatilaka (14)
% - - v - v| v v -| v v - v - v % Vasantatilaka (14)
% - - v - v v v - v v| - v - - % Vasantatilaka (14)
yo 'gre cāramukhena ṣaṇmukhavaraprāptiṃ samākarṇayat
saṃtuṣyātmasamaṃ śriyā narapatistaṃ siṃhaguptaṃ vyadhāt /
rājñīṃ tām api viṣṇuśaktitanayāṃ vidyāgame kāraṇaṃ
devīnāmupari prasahya kṛtavān prītyābhiṣicya svayam

Original text: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc