Language

ENहिગુ
Scripture Library

Kathāsaritsāgara · Chapter 1.4

1.4.1

% v v| - v v - v - v - - %
% v v - - v| v - v - v| - - % ardhasama: Mālabhāriṇī (11, 12)
% v v - v v - v| - v - - %
% v v - - v v - v - v - - % ardhasama: Mālabhāriṇī (11, 12)
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare kathāpīṭhalambake tṛtīyas taraṅgaḥ /
caturthas taraṅgaḥ /
ityākhyāya kathāṃ madhye vindhyāntaḥ kāṇabhūtaye /
punarvararucistasmai prakṛtārthamavarṇayat

1.4.2

% - - - v| v -| - -| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% v - v v v - - -| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
evaṃ vyāḍīndradattābhyāṃ saha tatra vasan kramāt /
prāpto 'haṃ sarvavidyānāṃ pāramutkrāntaśaiśavaḥ

1.4.3

% - -| - - v - - -| % A pathyā
% v v| - v| v -| v - % B correct
% - -| -| - v - - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
indrotsavaṃ kadācicca prekṣituṃ nirgatā vayam /
kanyāmekāmapaśyāma kāmasyāstramasāyakam

1.4.4

% - - v -| v - - -| % A pathyā
% - v -| - v -| v - % B correct
% - - - - v - - v| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
indradatto mayā pṛṣṭastataḥ keyaṃ bhavediti /
upavarṣasutā seyamupakośeti so 'bravīt

1.4.5

% - v - -| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - -| v - v - % B correct
% v v - v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - - v| -| v - % D correct
sā sakhībhiśca māṃ jñātvā prītipeśalayā dṛśā /
karṣantī manmanaḥ kṛcchrādagacchadbhavanaṃ nijam

1.4.6

% -| v - - v| -| - -| % A pathyā
% - v - v v -| v - % B correct
% - - -| - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v v -| v - % D correct
pūrṇacandramukhī nīlanīrajottamalocanā /
mṛṇālanālalalitabhujā pīnastanojjvalā

1.4.7

% - v - v v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % B correct
% v - v - v v v v % C na-vipulā, pādas compounded?
% v -| - - v - v - % D correct
kambukaṇṭhī pravālābharadanacchadaśobhinī /
smarabhūpatisaundaryamandirevendirāparā

1.4.8

% - v - -| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % B correct
% v v - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
tataḥ kāmaśarāpātanirbhinne hṛdaye na me /
niśi tasyāmabhūnnidrā tadvimboṣṭhapipāsayā

1.4.9

% v -| - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v -| v| - % B correct
% v v| - - v - - -| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
kathaṃcillabdhanidro 'hamapaśyaṃ rajanīkṣaye /
śuklāmbaradharāṃ divyāṃ striyaṃ sā māmabhāṣata

1.4.10

% v - - - v - -| v % A pathyā, pādas compounded?
% v - -| v v - v - % B correct
% - - v v v -| - -| % C pathyā
% v -| -| - v - v - % D correct
pūrvabhāryopakośā te guṇajñā nāparaṃ patim /
kaṃcidicchatyataścintā putra kāryatra na tvayā

1.4.11

% - v - - v - -| -| % A pathyā
% v - -| - v -| v - % B correct
% - v - - v - - -| % C pathyā
% - v| - - v| -| v - % D correct
ahaṃ sadā śarīrāntarvāsinī te sarasvatī /
tvadduḥkhaṃ notsahe draṣṭum ity uktvāntarhitābhavat

1.4.12

% v -| v -| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| -| v - v - % B correct
% - - -| - v -| - v| % C pathyā
% -| - - - v - v - % D correct
tataḥ prabuddho jātāstho gatvātiṣṭhamahaṃ śanaiḥ /
dayitāmandirāsannabālacūtataroradhaḥ

1.4.13

% v -| v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - - - v v -| v - % B correct
% v v - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % D correct
athāgatya samākhyātaṃ tatsakhyā mannibandhanam /
udgāḍhamupakośāyā navānaṅgavijṛmbhitam

1.4.14

% v - - v| v - - -| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% - - v v v - - -| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
tato 'haṃ dviguṇībhūtatāpastāmevamabravam /
adattāṃ gurubiḥ svecchamupakośāṃ kathaṃ bhaje

1.4.15

% v -| -| v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % B correct
% v - -| v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - -| v -| v - % D correct
varaṃ hi mṛtyur nākīrtis tatsakhīhṛdayaṃ tava /
gurubhiryadi budhyeta tatkadācicchivaṃ bhavet

1.4.16

% v -| v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% - v - v v -| v - % B correct
% v v - v v| - - v| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
tadetatkuru bhadre tvaṃ tāṃ sakhīṃ māṃ ca jīvaya /
tacchrutvā sā gatā sakhyā mātuḥ sarvaṃ nyavedayat

1.4.17

% v - - v v| - -| -| % A pathyā
% -| v -| -| v| - v - % B correct
% - - -| -| v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
tayā tatkathitaṃ bhartur upavarṣasya tatkṣaṇam /
tena bhrātuśca varṣasya tena taccābhinanditam

1.4.18

% v -| - v v -| - v| % A pathyā
% v v - - v| - v - % B correct
% - -| - - v| - - v| % C pathyā
% - v| - - v - v - % D correct
vivāhe niścite gatvā vyāḍirānayati sma tām /
varṣācāryanideśena kauśāmbyā jananīṃ mama

1.4.19

% v - -| - v -| - -| % A pathyā
% - v - v v -| v| - % B correct
% - - - v v - - v| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
athopakośā vidhivatpitrā me pratipāditā /
tato mātrā gṛhiṇyā ca samaṃ tatrāvasaṃ sukham

1.4.20

% v - v - -| v v - % A bha-vipulā, pādas compounded?
% - -| -| v v - v - % B correct
% v -| - -| v - -| v| % C pathyā
% v -| - - v -| v - % D correct
atha kālena varṣasya śiṣyavargo mahānabhūt /
tatraikaḥ pāṇinirnāma jaḍabuddhitaro 'bhavat

1.4.21

% v v| - - v| - - v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - - -| - v - - v| % C pathyā
% v v - v v -| v - % D correct
sa śuśrūṣāparikliṣṭaḥ preṣito varṣabhāryayā /
agacchattapase khinno vidyākāmo himālayam

1.4.22

% v| - - - v - - -| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% v - - v v -| - -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
tatra tīvreṇa tapasā toṣitādinduśekharāt /
sarvavidyāmukhaṃ tena prāptaṃ vyākaraṇaṃ navam

1.4.23

% - v| - - v| v v -| % A na-vipulā
% - v - - v - v - % B correct
% - v - - v -| - -| % C pathyā
% - -| - v v -| v - % D correct
tataścāgatya māmeva vādāyāhvayate sma saḥ /
pravṛtte cāvayorvāde prayātāḥ sapta vāsarāḥ

1.4.24

% v - - - v| - - v| % A pathyā
% - - - v v -| v| - % B correct
% v - -| - v - - -| % C pathyā
% v - -| - v| - v - % D correct
aṣṭame 'hni mayā tasmiñjite tatsamanantaram /
nabhaḥ sthena mahāghoro huṃkāraḥ śaṃbhunā kṛtaḥ

1.4.25

% - v -| v| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v - v - % B correct
% v -| - v| v - - -| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
tena praṇaṣṭam aindraṃ tad asmadvyākaraṇaṃ bhuvi /
jitāḥ pāṇininā sarve mūrkhībhūtā vayaṃ punaḥ

1.4.26

% - -| v - v| - -| v| % A pathyā
% - - - v v -| v - % B correct
% v -| - v v -| - -| % C pathyā
% - - - -| v -| v - % D correct
atha saṃjātanirvedaḥ svagṛhasthitaye dhanam /
haste hiraṇyaguptasya vidhāya vaṇijo nijam

1.4.27

% v v| - - v - - -| % A pathyā
% v v - v v -| v - % B correct
% - -| v - v - - v| % C pathyā
% v - v| v v -| v - % D correct
uktvā taccopakośāyai gatavānasmi śaṃkaram /
tapobhirārādhayituṃ nirāhāro himālayam

1.4.28

% - -| - - v - - -| % A pathyā
% v v - - v| - v - % B correct
% v - v - - v v -| % C bha-vipulā
% v - - -| v - v - % D correct
upakośā hi me śreyaḥ kāṅkṣantī nijamandire /
atiṣṭhatpratyahaṃ snāntī gaṅgāyāṃ niyatavratā

1.4.29

% v v - -| v| -| - -| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% v - - - v -| - -| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
ekadā sā madhau prāpte kṣāmā pāṇḍurmanoramā /
pratipaccandralekheva janalocanahāriṇī

1.4.30

% - v -| -| v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% v v - - v - - v| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
snātuṃ tripathagāṃ yāntī dṛṣṭā rājapurodhasā /
daṇḍādhipatinā caiva kumārasacivena ca

1.4.31

% - -| v v v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% - - v v v -| - v| % C pathyā
% v - v v v - v| - % D correct
tatkṣaṇātte gatāḥ sarve smarasāyakalakṣyatām /
sāpi tasmindine snāntī kathamapyakarocciram

1.4.32

% - v - -| v -| - -| % A pathyā
% v v - v v - v - % B correct
% - v| - - v -| - -| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
āgacchantīṃ ca sāyaṃ tāṃ kumārasacivo haṭhāt /
agrahīdatha sāpyenamavocatpratibhāvatī

1.4.33

% - - - -| v| - -| -| % A pathyā
% v - v v v -| v - % B correct
% - v - v v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % D correct
abhipretamidaṃ bhadra yathā tava yathā mama /
kiṃ tvahaṃ satkulotpannā pravāsasthitabhartṛkā

1.4.34

% v - - v v -| - v| % A pathyā
% v -| v v| v -| v - % B correct
% -| v -| - v - - -| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
kathamevaṃ pravarteya paśyet ko'pi kadācana /
tataśca dhruvamaśreyastvayā saha bhavenmama

1.4.35

% v v - -| v - - v| % A pathyā
% - -| - v| v - v - % B correct
% v - -| v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v -| v v| v - v - % D correct
tasmānmadhūtsavākṣiptapauraloke gṛhaṃ mama /
āgantavaṃ dhruvaṃ rātreḥ prathame prahare tvayā

1.4.36

% - - v - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v -| v - % B correct
% - - v -| v -| - -| % C pathyā
% v v -| v v -| v - % D correct
ityuktvā kṛtasaṃdhā sā tena kṣipta vidhervaśāt /
yāvatkiṃcidgatā tāvanniruddhā sā purodhasā

1.4.37

% - - -| v v - -| -| % A pathyā
% - -| - v| v - v - % B correct
% - - - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| -| v - v - % D correct
tasyāpi tatraiva dine tadvadeva tayā niśi /
saṃketakaṃ dvitīyasmin prahare paryakalpyata

1.4.38

% - - v| - - v| v -| % A bha-vipulā
% - v - v| v -| v - % B correct
% - - v -| v - - -| % C pathyā
% v v -| - v - v - % D correct
muktāṃ kathaṃcit tenāpi prayātāṃ kiṃcid antaram /
daṇḍādhipo ruṇaddhi sma tṛtīyas tāṃ suvihvalām

1.4.39

% - -| v - -| - - -| % A ma-vipulā
% v - -| - v - v - % B correct
% - - v -| v - -| v| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
atha tasyāpi divase tasminneva tathaiva sā /
saṃketakaṃ triyāmāyāṃ tṛtīye prahare vyadhāt

1.4.40

% v v| - - v| v v -| % A na-vipulā
% - - - v| v - v| - % B correct
% - - v -| v - - -| % C pathyā
% v - -| v v -| v - % D correct
daivāttenāpi nirmuktā sakampā gṛhamāgatā /
kartavyāṃ sā svaceṭīnāṃ saṃvidaṃ svairamabravīt

1.4.41

% - - - - v| - - -| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% - - -| -| v - - -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
varaṃ patyau pravāsasthe maraṇaṃ kulayoṣitaḥ /
na tu rūpāramallokalocanāpātapātratā

1.4.42

% v -| - -| v - - -| % A pathyā
% v v -| v v - v - % B correct
% v| v| - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
iti saṃcintayantī ca smarantī māṃ nināya sā /
śocantī svaṃ vapuḥ sādhvī nirāhāraiva tāṃ niśām

1.4.43

% v v| - - v - -| -| % A pathyā
% v - -| -| v - v| - % B correct
% - - -| -| v -| - -| % C pathyā
% v - - - v| -| v - % D correct
prātarbrāhmaṇapūjārthaṃ vyasarji vaṇijastayā /
ceṭī hiraṇyaguptasya kiṃcinmārgayituṃ dhanam

1.4.44

% - - - v v - - -| % A pathyā
% v - v| v v - v - % B correct
% - -| v - v - - v| % C pathyā
% - - - v v -| v - % D correct
āgatyā so 'pi tāmevamekānte vaṇirābravīt /
bhajasva māṃ tato bhartṛsthāpitaṃ te dadāmi tat

1.4.45

% - - -| -| v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v - % B correct
% v - v| -| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| -| v - v| - % D correct
tacchrutvā sākṣirahitāṃ matvā bhartṛdhanasthitim /
vaṇijaṃ pāpamālokya khedāmarṣakadarthitā

1.4.46

% - - -| - v v v -| % A na-vipulā
% - -| - v v - v - % B correct
% v v -| - v - - v| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
tasyāmevātra saṃketaṃ rātrau tasyāpi paścime /
śeṣe pativratā yāme sākarodatha so 'gamat

1.4.47

% - - - - v| - - -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - -| v - v -| - -| % C pathyā
% - v - v v| -| v - % D correct
tataḥ sākārayadbhūri ceṭībhiḥ kuṇḍakasthitam /
kastūrikādisaṃyuktaṃ kajjalaṃ tailamiśritam

1.4.48

% v -| - - v - - v| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% - - v - v - - -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
talliptāścelakhaṇḍāśca catvāro vihitāstayā /
mañjūṣā kāritā cābhutsthūlā sabahirargalā

1.4.49

% - - - - v - - v| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% - - -| - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v - v - % D correct
atha tasminmahāveṣo vasantotsavavāsare /
āyayau prathame yāme kumārasacivo niśi

1.4.50

% v v| - - v - - -| % A pathyā
% v - - v v - v - % B correct
% - v -| v v -| - -| % C pathyā
% v - v v v -| v - % D correct
alakṣitaṃ praviṣṭaṃ tamupakośedamabravīt /
asnātaṃ na spṛśāmi tvāṃ tatsnāhi praviśāntaram

1.4.51

% v - v -| v - -| v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - - v - v - % B correct
% - - -| -| v - -| -| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
aṅgīkurvansa tanmūḍhaśceṭikābhiḥ praveśitaḥ /
abhyantaragṛhaṃ guptamandhakāramayaṃ tataḥ

1.4.52

% - - - - v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % B correct
% - - v v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v -| v - % D correct
gṛhītvā tatra tasyāntarvastrāṇyābharaṇāni ca /
celakhaṇḍaṃ tamekaṃ ca dattvāntarvāsasaḥ kṛte

1.4.53

% v - -| - v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v| - % B correct
% - v - -| v - -| v| % C pathyā
% - - - - v -| v - % D correct
ā śiraḥ pādamaṅgeṣu tābhistattailakajjalam /
abhyaṅgabhaṅgyā pāpasya nyastaṃ ghanamapaśyataḥ

1.4.54

% -| v -| - v - - v| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% - - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - -| v v v - v - % D correct
atiṣṭhanmardayantyastatpratyaṅgaṃ yāvadasya tāḥ /
tāvaddvitīye prahare sa purodhā upāgamat

1.4.55

% v - - - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v| - % B correct
% - - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% v| v - -| v - v - % D correct
mittraṃ vararuceḥ prāptaḥ kimapyeṣa purohitaḥ /
tadiha praviśetyuktvā ceṭyastāstaṃ tathāvidham

1.4.56

% - -| v v v -| - -| % A pathyā
% v - - v| v - v - % B correct
% v v -| v v - - -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
kumārasacivaṃ nagnaṃ mañjūṣāyāṃ sasaṃbhramam /
nicikṣipurathābadhnannargalena bahiśca tām

1.4.57

% v - v v v -| - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v - v v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v| v - v| - % D correct
so 'pi snānamiṣānnītastamasyantaḥ purohitaḥ /
tathaiva hṛtavastrādistailakajjalamardanaiḥ

1.4.58

% -| -| - v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - -| v - v - % B correct
% v - v| v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % D correct
celakhaṇḍadharastāvacceṭikābhirvimohitaḥ /
yāvattṛtīye prahare daṇḍādhipatirāgamat

1.4.59

% - v - v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % B correct
% - - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - - v v v - v - % D correct
tadāgamanajāccaiva ceṭībhiḥ sahasā bhayāt /
ādyavatso 'pi nikṣipto mañjūṣāyāṃ purohitaḥ

1.4.60

% v - v v v - - v| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% - v - -| v| - - -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
tasya dattvārgalaṃ tābhiḥ snānavyājāt praveśya saḥ /
daṇḍādhipo 'pi tatraiva tāvatkajjalamardanaiḥ

1.4.61

% - v| - - v -| - -| % A pathyā
% - - - -| v - v| - % B correct
% - - v -| v| - - v| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
anyavadvipralabdho 'bhūccelakhaṇḍaikakarpaṭaḥ /
yāvatsa paścime yāme vaṇiktatrāgato 'bhavat

1.4.62

% - v - - v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % B correct
% - - v| - v -| - -| % C pathyā
% v - - - v -| v - % D correct
taddarśanabhayaṃ dattvā kṣipto daṇḍādhipo 'pyatha /
mañjūṣāyāṃ sa ceṭībhirdattaṃ ca bahirargalam

1.4.63

% - - v v v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - - - -| v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| v| v v - v - % D correct
te ca trayo 'ndhatāmisravasabhyāsodyatā iva /
mañjūṣāyāṃ bhiyānyonyaṃ sparśaṃ labdhvāpi nālapan

1.4.64

% -| -| v -| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - - - v -| v - % B correct
% - - - -| v - - -| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
dattvātha dīpaṃ gehe 'tra vaṇijaṃ taṃ praveśya sā /
upakośāvadaddehi tanme bhartrārpitaṃ dhanam

1.4.65

% - - v| - -| - -| v| % A ma-vipulā
% v v -| -| v - v| - % B correct
% v v - - v - - v| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
tacchrutvā śūnyamālokya gṛhaṃ so 'pyavadacchaṭhaḥ /
uktaṃ mayā dadāmyeva yadbhartrā sthāpitaṃ dhanam

1.4.66

% - - -| - v - - v| % A pathyā
% v -| -| v v - v - % B correct
% - -| v -| v - - v| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
upakośāpi mañjūṣāṃ śrāvayantī tato 'bravīt /
etaddhiraṇyaguptasya vacaḥ śṛṇuta devatāḥ

1.4.67

% v v - - v| - - -| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% - - v - v - - v| % C pathyā
% v -| v v v| - v - % D correct
ity uktvā caiva nirvāpya dīpaṃ so 'py anyavadvaṇik /
liptaḥ snānāpadeśena ceṭībhiḥ kajjalaiś ciram

1.4.68

% -| - -| - v| - - v| % A pathyā
% - -| -||- v - v - % B correct
% - -| - - v - - v| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
atha gaccha gatā rātrir ity uktaḥ sa niśākṣaye /
anicchan galahastena tābhir nirvāsitas tataḥ

1.4.69

% v v| - v| v -| - v| % A pathyā
% -| - -| v| v - v - % B correct
% v - -| v v - - v| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
atha cīraikavasano maṣīliptaḥ pade pade /
bhakṣyamāṇaḥ śvabhiḥ prāpa lajjamāno nijaṃ gṛham

1.4.70

% v v| - - v v v -| % A na-vipulā
% v - - -| v -| v - % B correct
% - v - -| v -| - v| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
tatra dāsajanasyāpi tāṃ prakṣālayato maṣīm /
nāśakatsaṃmukhe sthātuṃ kaṣṭo hyavinayakramaḥ

1.4.71

% - v| - v v - - v| % A pathyā
% -| - - v v -| v - % B correct
% - v - - v -| - -| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
upakośāpy atha prātaś ceṭikānugatā gatā /
gurūṇām anivedyaiva rājño nandasya mandiram

1.4.72

% v v - -| v -| - -| % A pathyā
% - v - v v -| v - % B correct
% v - -| v v - - v| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
vaṇigghiraṇyagupto me bhartrā nyāsīkṛtaṃ dhanam /
jihīrṣatīti vijñaptas tatra rājā tayā svayam

1.4.73

% v - v - v - -| -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% v - v - v| - - -| % C pathyā
% - v| - -| v -| v - % D correct
tena tac ca parijñātuṃ tatraivānāyito vaṇik /
maddhaste kiṃcid apy asyā deva nāstīty abhāṣata

1.4.74

% - v| -| v| v - - -| % A pathyā
% - - - - v -| v - % B correct
% - - -| - v| -| - -| % C pathyā
% - v| - -| v - v - % D correct
upakośā tato 'vādītsanti me deva sākṣiṇaḥ /
mañjūṣāyāṃ gataḥ kṣiptvā bhartā me gṛhadevatāḥ

1.4.75

% v v - -| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v| -| - v| - v - % B correct
% - - - -| v -| - -| % C pathyā
% - -| -| v v - v - % D correct
svavācā puratastāsāmanenāṅgīkṛtaṃ dhanam /
tāmānāyyeha mañjūṣāṃ pṛcchyantāṃ devatāstvayā

1.4.76

% v - -| v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - - v -| v - % B correct
% - - - - v| - - -| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
tacchrutvā vismayādrājā tadānayanamādiśat /
tataḥ kṣaṇāt sā mañjūṣā prāpitā bahubhirjanaiḥ

1.4.77

% - - -| - v - - -| % A pathyā
% v - v v v - v - % B correct
% v -| v -| -| - - -| % C ma-vipulā
% - v -| v v - v - % D correct
athopakośā vakti sma satyaṃ vadata devatāḥ /
yaduktaṃ vaṇijānena tato yāta nijaṃ gṛham

1.4.78

% v - v - -| - -| v| % A ma-vipulā
% - -| v v v| - v - % B correct
% v - -| v v - - v| % C pathyā
% v -| - v| v -| v - % D correct
no ceddadāmyahaṃ yuṣmānsadasyudghāṭayāmi vā /
tacchrutvā bhītabhītāste mañjūṣāsthā babhāṣire

1.4.79

% -| - v - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v| - % B correct
% - - -| - v - - -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
satyaṃ samakṣam asmākam anenāṅgīkṛtaṃ dhanam /
tato niruttaraḥ sarvaṃ sa vaṇik tat prapadyata

1.4.80

% - -| v - v| - - v| % A pathyā
% v - - - v -| v - % B correct
% v -| v - v -| - -| % C pathyā
% v| v -| -| v - v - % D correct
upakośāmathābhyarthya rājñā tvatikutūhalāt /
sadasyudghāṭitā tatra mañjūṣā sphoṭitārgalā

1.4.81

% v v - - v - - v| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% v - - - v -| - v| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
niṣkṛṣṭāste 'pi puruṣāstamaḥ piṇḍā iva trayaḥ /
kṛcchrācca pratyabhijñātā mantribhirbhūbhṛtā tathā

1.4.82

% - - - -| v| v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% v -| - -| v -| v - % B correct
% - - -| - v - - -| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
prahasatsvatha sarveṣu kimetaditi kautukāt /
rājñā pṛṣṭā satī sarvamupakośā śaśaṃsa tat

1.4.83

% v v - v v| - - v| % A pathyā
% v - v v v| - v - % B correct
% - -| - -| v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - -| v - v| - % D correct
acintyaṃ śīlaguptānāṃ caritaṃ kulayoṣitām /
iti cābhinanandustāmupakośāṃ sabhāsadaḥ

1.4.84

% v - -| - v - - -| % A pathyā
% v v -| v v - v - % B correct
% v v| - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v - -| v - v - % D correct
tatas te hṛtasarvasvāḥ paradāriṣiṇo 'khilāḥ /
rājñā nirvāsitā deśādaśīlaṃ kasya bhūtaye

1.4.85

% v -| -| v v - - -| % A pathyā
% v v - v v -| v - % B correct
% - -| - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v| - v - % D correct
bhaginī me tvamityuktvā dattvā prītyā dhanaṃ bahu /
upakośāpi bhūpena preṣitā gṛhamāgamat

1.4.86

% v v -| -| v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% v v - - v| - - -| % C pathyā
% - v -| v v - v - % D correct
varṣopavarṣau tadbuddhvā sādhvīṃ tāmabhyanandatām /
sarvaśca vismayasmeraḥ pure tatrābhavajjanaḥ

1.4.87

% - - v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - -| - - v - v - % B correct
% - - v| - v - - -| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
atrāntare tuṣārādrau kṛtvā tīvrataraṃ tapaḥ /
ārādhito mayā devo varadaḥ pārvatīpatiḥ

1.4.88

% - - v -| v - - -| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% - - v -| v -| - -| % C pathyā
% v v -| - v - v - % D correct
tadeva tena śāstraṃ me pāṇinīyaṃ prakāśitam /
tadicchānugrahādeva mayā pūrṇīkṛtaṃ ca tat

1.4.89

% v - v| - v| - -| -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% v - - - v - - v| % C pathyā
% v -| - - v -| v| - % D correct
tato 'haṃ gṛham āgaccham ajñātādhvapariśramaḥ /
niśākarakalāmauliprasādāmṛtanirbharaḥ

1.4.90

% v -| -| v v| - - v| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% v - v v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % D correct
atha mātur gurūṇāṃ ca kṛtapādābhivandanaḥ /
tatropakośāvṛttāntaṃ tam aśrauṣaṃ mahādbhutam

1.4.91

% v v| - -| v - -| v| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% - - v - - - - -| % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% v| - - -| v - v - % D correct
tena me paramāṃ bhūmimātmanyānandavismayau /
tasyāṃ ca sahajasnehabahumānāvagacchatām

1.4.92

% - v| -| v v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % B correct
% - -| v| v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - - v - v - % D correct
varṣo 'tha manmukhādaicchacchrotuṃ vyākaraṇaṃ navam /
tataḥ prakāśitaṃ svāmikumāreṇaiva tasya tat

1.4.93

% - -| v| - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v -| v - % B correct
% v -| v - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v| - v| - % D correct
tato vyāḍīndradattābhyāṃ vijñapto dakṣiṇāṃ prati /
gururvarṣo 'bravīt svarṇakoṭir me dīyatām iti

1.4.94

% v -| - - v - - -| % A pathyā
% - - -| - v -| v - % B correct
% v - - -| v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| -| - v -| v - % D correct
aṅgīkṛtya gurorvākyaṃ tau ca māmityavocatām /
ehi rājñaḥ sakhe nandādyācituṃ gurudakṣiṇām

1.4.95

% - - - v| v - - -| % A pathyā
% -| v| - - v - v - % B correct
% - v| - -| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v - v - % D correct
gacchāmo nānyato 'smābhiriyatkāñcanamāpyate /
navādhikāyā navateḥ koṭīnāmadhipo hi saḥ

1.4.96

% - - -| - v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % B correct
% v - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - - - v v -| v| - % D correct
vācā tenopakośā ca prāgdharmabhaginī kṛtā /
ataḥ śyālaḥ sa te kiṃcittvadguṇaiḥ samavāpyate

1.4.97

% - -| - - v - -| -| % A pathyā
% - - v v v -| v - % B correct
% v -| - -| v| -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v - v - % D correct
iti niścitya nandasya bhūpateḥ kaṭakaṃ vayam /
ayodhyāsthamagacchāma trayaḥ sabrahmacāriṇaḥ

1.4.98

% v v| - - v| - - v| % A pathyā
% - v -| v v -| v - % B correct
% v - - v v - - -| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
prāptamātreṣu cāsmāsu sa rājā pañcatāṃ gataḥ /
rāṣṭre kolāhalaṃ jātaṃ viṣādena sahaiva naḥ

1.4.99

% - v - - v| - - v| % A pathyā
% v| - -| - v -| v - % B correct
% - -| - - v -| - -| % C pathyā
% v - - v| v - v| - % D correct
avocadindradatto 'tha tatkṣaṇaṃ yogasiddhimān /
gatāsorasya bhūpasya śarīraṃ praviśāmyaham

1.4.100

% v - v - v - -| v| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% v - - - v| - - v| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
arthī vararucirme 'stu dāsyāmyasmai ca kāñcanam /
vyāḍī rakṣatu me dehaṃ tataḥ pratyāgamāvadhi

1.4.101

% - -| v v v - -| v| % A pathyā
% - - - -| v| - v - % B correct
% - -| - v v| -| - -| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
ityuktvā nandadehāntarindradattaḥ samāviśat /
pratyujjīvati bhūpe ca rāṣṭre tatrotsavo 'bhavat

1.4.102

% - - -| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % B correct
% - - - v v| - -| v| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
śūnye devagṛhe dehamindradattasya rakṣitum /
vyāḍau sthite gato 'bhūvamahaṃ rājakulaṃ tadā

1.4.103

% - -| - v v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v| - v - % B correct
% - -| v -| v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v -| v - % D correct
praviśya svastikāraṃ ca vidhāya gurudakṣiṇām /
yoganando mayā tatra hemakoṭiṃ sa yācitaḥ

1.4.104

% v - -| - v - -| v| % A pathyā
% v - v| v v - v - % B correct
% - v - -| v -| - v| % C pathyā
% - v - -| v| - v - % D correct
tataḥ sa śakaṭālākhyaṃ satyanandasya mantriṇam /
suvarṇakoṭimetasmai dāpayeti samādiśat

1.4.105

% v -| v| v v - - -| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% v - v - v - - -| % C pathyā
% - v - v| v - v - % D correct
mṛtasya jīvitaṃ dṛṣṭvā sadyaśca prāptimarthinaḥ /
sa tattvaṃ jñātavānmantrī kimajñeyaṃ hi dhīmatām

1.4.106

% v - v| - v -| - -| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% v| - -| - v - - -| % C pathyā
% v - - -| v| - v - % D correct
deva dīyata ityuktvā sa ca mantrītyacintayat /
nandasya tanayo bālo rājyaṃ ca bahuśatrumat

1.4.107

% - v| - v v| - - -| % A pathyā
% v| v| - - v - v - % B correct
% - - v| v v -| - -| % C pathyā
% - -| v| v v - v - % D correct
tatsaṃpratyatra rakṣāmi tasya dehamapīdṛśam /
niścityaitatsa tatkālaṃ śavānsarvānadāhayat

1.4.108

% - - - - v| - - v| % A pathyā
% - v| - v v - v - % B correct
% - - - - v| - - -| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
cārairanviṣya tanmadhye labdhvā devagṛhāttataḥ /
vyāḍiṃ vidhūya taddagdhamindradattakalevaram

1.4.109

% - - - - v| - - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% - -| v - v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % D correct
atrāntare ca rājānaṃ hemakoṭisamarpaṇe /
tvaramāṇamathāha sma śakaṭālo vicārayan

1.4.110

% - - v -| v| - - -| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% v v - v v - -| v| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
utsavākṣiptacitto 'yaṃ sarvaḥ parijanaḥ sthitaḥ /
kṣaṇaṃ pratīkṣatāmeṣa vipro yāvaddadāmyaham

1.4.111

% - v - - v - -| -| % A pathyā
% - -| v v v -| v - % B correct
% v -| v - v - - v| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
athaitya yoganandasya vyāḍinā kranditaṃ puraḥ /
abrahmaṇyamanutkrāntajīvo yogasthito dvijaḥ

1.4.112

% v - v| - v - - -| % A pathyā
% - v -| - v -| v - % B correct
% - - - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v -| v - % D correct
anāthaśava ityadya balāddagdhastavodaye /
tacchrutvā yoganandasya kāpyavasthābhavacchucā

1.4.113

% v - v v v| - - v| % A pathyā
% v - - - v - v - % B correct
% - - -| - v - - v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
dehadāhātsthire tasmiñjāte nirgatya me dadau /
suvarṇakoṭiṃ sa tataḥ śakaṭālo mahāmatiḥ

1.4.114

% - v - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v| -| v - % B correct
% v - v - -| v| v -| % C bha-vipulā
% v v - -| v - v - % D correct
yoganando 'tha vijane saśoko vyāḍimabravīt /
śūdrībhūto 'smi vipro 'pi kiṃ śriyā sthirayāpi me

1.4.115

% - v - -| v| v v -| % A na-vipulā
% v - -| - v - v - % B correct
% - - - -| v| - -| v| % C pathyā
% -| v -| v v - v| - % D correct
tacchrutvāśvāsya taṃ vyāḍiḥ kālocitamabhāṣata /
jñāto 'si śakaṭālena tadenaṃ cintayādhunā

1.4.116

% - - - - v| -| - -| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% - -| v| v v - - v| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
mahāmantrī hyayaṃ svecchamacirāttvāṃ vināśayet /
pūrvanandasutaṃ kuryāc candraguptaṃ hi bhūmipam

1.4.117

% v - - -| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - -| v - v - % B correct
% - v - v v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v| - v - % D correct
tasmādvararuciṃ mantrimukhyatve kuru yena te /
etadbuddhyā bhavedrājyaṃ sthiraṃ divyānubhāvayā

1.4.118

% - - v v v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v| - v| - % B correct
% - - - -| v - - -| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
ityuktaiva gate vyāḍau dātuṃ tāṃ gurudakṣiṇām /
tadaivānīya dattā me yoganandena mantritā

1.4.119

% - - - v| v -| - -| % A pathyā
% - -| -| v v - v - % B correct
% v - - - v| - -| -| % C pathyā
% - v - - v| - v - % D correct
athoktaḥ sa mayā rājā brāhmaṇye hārite 'pi te /
rājyaṃ naiva sthiraṃ manye śakaṭāle padasthite

1.4.120

% v - -| v| v -| - -| % A pathyā
% - - -| - v -| v| - % B correct
% - -| - -| v -| - -| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
tasmānnāśaya yuktyainamiti mantre mayodite /
yoganando 'ndhakūpāntaḥ śakaṭālaṃ tamakṣipat

1.4.121

% - - - v v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v| - -| v - v - % B correct
% - v - -| v - - -| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
kiṃ ca putraśataṃ tasya tatraiva kṣiptavānasau /
jīvandvijo 'munā dagdha iti doṣānukīrtanāt

1.4.122

% -| v| - v v -| - v| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% - - v -| v -| - v| % C pathyā
% v v| - - v - v - % D correct
ekaḥ śarāvaḥ saktūnāmekaḥ pratyahamambhasaḥ /
śakaṭālasya tatrāntaḥ saputrasya nyadhīyata

1.4.123

% - -| v - -| - - - % A ma-vipulā, pādas compounded?
% - -| - v v - v - % B correct
% v v - - v| - - -| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
sa covāca tataḥ putrānamībhiḥ saktubhiḥ sutāḥ /
eko 'pi kṛcchrād varteta bahūnāṃ tu kathaiva kā

1.4.124

% v| - - v| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v -| v - % B correct
% - -| v| - -| - - v| % C ma-vipulā
% v - -| v| v - v| - % D correct
tasmātsaṃbhakṣayatvekaḥ pratyahaṃ sajalānamūn /
yaḥ śakto yoganandasya kartuṃ vairapratikriyām

1.4.125

% - - - - v - - -| % A pathyā
% - v -| v v - v - % B correct
% -| - -| - v - - v| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
tvameva śakto bhuṅkṣvaitaditi putrāstamabruvan /
prāṇebhyo 'pi hi dhīrāṇāṃ priyā śatrupratikriyā

1.4.126

% v - v| - -| - - v % A ma-vipulā, pādas compounded?
% v v| - - v - v - % B correct
% - - -| v| v| - - -| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
tataḥ sa śakaṭālastaiḥ pratyahaṃ saktuvāribhiḥ /
eka evākarod vṛttiṃ kaṣṭaṃ krūrā jigīṣavaḥ

1.4.127

% v -| v| v v - - -| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% - v| - - v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
abuddhvā cittam aprāpya visrambhaṃ prabhaviṣṇuṣu /
na svecchaṃ vyavahartavyam ātmano bhūtim icchatā

1.4.128

% v - -| - v| - - v| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% -| - -| v v - - v| % C pathyā
% - v -| - v| - v - % D correct
iti cācintayat tatra śakaṭālo 'ndhakūpagaḥ /
tanayānāṃ kṣudhārtānāṃ paśyan prāṇodgamavyathām

1.4.129

% v v| - - v -| - v| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% v v - -| v - - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
tataḥ sutaśataṃ tasya paśyatastadvyapadyata /
tatkaraṅkairvṛto jīvannatiṣṭhatsa ca kevalaḥ

1.4.130

% v -| v v v -| - v| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - v - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v| v| - v - % D correct
yoganandaśca sāmrājye baddhamūlo 'bhavattataḥ /
vyāḍirabhyāyayau taṃ ca gurave dattadakṣiṇaḥ

1.4.131

% - v - - v| - - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - v - - v -| -| v| % C pathyā
% v v -| - v - v - % D correct
abhyetyaiva ca so 'vādīcciraṃ rājyaṃ sakhe 'stu te /
āmantrito si gacchāmi tapastaptumahaṃ kvacit

1.4.132

% - - - v| v| -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - -| v -| v| - % B correct
% - - v -| v| - - v| % C pathyā
% v - - v v -| v - % D correct
tacchrutvā yoganandastaṃ bāṣpakaṇṭho 'pyabhāṣata /
rājye me bhuṅkṣva bhogāṃstvaṃ bhuktvā māṃ mā sma gā iti

1.4.133

% - - -| - v - - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - -| -| - v| - - -| % C pathyā
% - -| -| -| v| -| v - % D correct
vyāḍis tato 'vadad rājañ śarīre kṣaṇanaśvare /
evaṃprāyeṣv asāreṣu dhīmān ko nāma majjati

1.4.134

% - -| v -| v -| - -| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% - - - -| v - - v| % C pathyā
% - -| -| - v| - v - % D correct
nahi mohayati prājñaṃ lakṣmīrmarumarīcikā /
ityuktvaiva sa tatkālaṃ tapase niścito yayau

1.4.135

% v v| - v v -| - -| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% - - - v| v| - - -| % C pathyā
% v v -| - v -| v - % D correct
agamad atha yoganandaḥ pāṭaliputraṃ svarājanagaraṃ saḥ /
bhogāya kāṇabhūte matsahitaḥ sakalasainyayutaḥ

1.4.136

% v v v| v v| - v - -| - v v - -| v - v v v -| - %
% - - v| - v - -| - v v -| v v v - v v - % Āryā (30+27 morae): pathyā
tatropakośāparicaryamāṇaḥ
samudvahanmantridhurāṃ ca tasya /
ahaṃ jananyā gurubhiś ca sākam
āsādya lakṣmīmavasaṃ cirāya

1.4.137

% - - v - - v v - v - - % Indravajrā (11)
% v - v - - v v -| v| - - % Upendravajrā (11)
% v -| v - -| v v -| v| - v % Upendravajrā (11)
% - - v| - - v v -| v - - % Indravajrā (11)
bahu tatra dine dine dyusindhuḥ
kanakaṃ mahyamadāttapaḥ prasannā /
vadati sma śarīriṇī ca sākṣān
mama kāryāṇi sarasvatī sadaiva

Original text: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc