Kathaka Samhita · Verses 6-2

atha ṣaṣṭhaṃ sthānakam /
agnihotra-brāhmaṇam /
prajāpatirvā idamāsīt tasmādagniradhyasṛjyata so'sya mūrdhna ūrdhva udadravat tasya yallohitamāsīt tadapāmṛṣṭa tadbhūmyāṃ nyamārṭ tata udumbaro'jāyata tasmāt sa lohitaṃ pacyate sa prāṅ prādravat tam̐ svā vāgaiṭṭa juhudhīti sa itaḥ paryamṛṣṭa tat svāhetyajuhot tasmādeṣaivamāhutissvā hyenaṃ vāgaiṭṭa tasmānna lalāṭe lomāsti na pāṇyostasmādaratnimātrī srugbhavati cakṣurvāva sa tat svamajuhodamumevādityamagnau jyotirjyotiragnā iti jyotireva jyotiṣyajuhodbrahmājuhot satyamajuhodamumevaṃ tadādityama juhodeṣa hyevāgnihotram̐ śvaśśvo vasīyān bhavati yasyaivamagnihotram̐ hūyate // na vai purāhorātre āstāṃ te etayāhutyobhe sahasṛjyetāṃ yat sāyaṃ juhoti tena bhrātṛvyāya parācīṃ vivāsayati yat prātastenātmane pratīcīmagnervai guptyā agnihotram̐ hūyate yat sāyaṃ juhoti tenainaṃ rātryai ramayati yat prātastenāhna eṣā vā agnā āhutiḥ prathamā hutā yadagnihotraṃ tasmādagnau sarvā āhutayo hūyante'thaivāgnihotramucyate'gnihotram̐ ha vai nāma nāsmādanyassamāneṣu vasīyān bhavati yasyaivamagnihotram̐ hūyate

sa nāramata sa prādravat tasminnajuhot tasyā āhutyāḥ puruṣo'jāyata sa nāramata sa prādravat tasminnajuhot tasyā āhutyā aśvo'jāyata tasmāt puruṣaścāśvaśca naktaṃ pratyañcau na su vijñāyete iva sa nāramata sa prādravat tasminnajuhot tasyā āhutyā gaurajāyatāvirajāyatājājāyata yavo'jāyata vrīhirajāyataitābhyo saptabhya āhutibhyassapteme grāmyāḥ paśavo'sṛjyanta sa nāramata se prādravat tasminnajuhot tasyā āhutyā vasanto'jāyata grīṣmo'jāyata varṣā ajāyanta śaradajāyata hemanta'jāyata sa trayodaśyāmāhutyāmudyatāyāmabibhet taṃ pratyaṅṅupāpadyata taṃ pāṇitaḥ praviśat tasmāt pāṇyorloma nāstyagnidhānam̐ hyetat tasmāddhastābhyāmagnirmathyamāno jāyate // tasmāddhanyamānau hastau pratigṛhṇātyagnā evaṃ tat trāṇamicchate'gniṃ paśavo'nūpatiṣṭhante paśūnagniḥ prainaṃ paśavo viśanti pra paśūn viśati ya evaṃ veda tāmāhutimapsu prāsiñcat tataśśiśiramajāyata tasmāt tat krūratamaṃ nahi taddhutānnāhutādajāyata sahutirapo dagdhumupākrāmata tata āpo'gnaye vajro'bhavam̐stasmāt prokṣannagniṃ na prāpayedyat prāpayeddhatena yajeta tāmāhutimoṣadhīṣu nyadadhāt tasmādoṣadhayo'nabhyaktā rebhanta auṣadhibhyo'dhi paśavaḥ paśubhyo'dhi prajāstadetacchiśira ājyaṃ śyāyatyagnaye tasmācchiśire kakṣa upādutyaḥ priyameva dhāmāgnaye prādāt so'smā annādyaṃ prayacchatyannādo bhavati ya evaṃ veda

samāne vai yonā āstām̐ sūryaścāgniśca tatassūrya ūrdhva udadravat tasya retaḥ parāpatat tadagniryoninopāgṛhṇādayasā tadakrūḍayat tat krūḍyamānaṃ gavi nyadadhāt tadidaṃ payastasmādatrapvayaḥ pātraṃ pratidhuk krūḍayati tat payasāgnihotraṃ juhotyamumeva tadādityaṃ juhotyeṣa hyevāgnihotramanaḍuho vai payastaṇḍulā asā ādityo'naṅvān yadyavāgvāgnihotraṃ juhotyamumeva tadādityaṃ juhotyeṣa hyevāgnihotraṃ cakravṛttamanyadacakravṛttamanyadyaccakravṛttaṃ tadasuryaṃ yadacakravṛttaṃ taddevamātraṃ tasmādacakravṛttāmagnihotratapanīṃ kurvīta // na kṣīreṇa pratiṣiñcennodakena yat kṣīreṇa pratiṣiñcedapratiṣiktam̐ syādyadudakena śamayeddohane sam̐srāvamucchiṣyeta nodakamiśreṇa pratiṣiñcet tanna kṣīreṇa pratiṣiktaṃ bhavati nodakena skannaṃ vāva tat pari cedākaroti yā sthālyagnihotratapanī tayā duhyādiyaṃ vai mānavā imāmiha nehātiskandatyanayaivopasīdati tadasyāskannaṃ bhavatyadbhiḥ pratiṣiñcatyāpo hi pratiṣecanāya tasthire tacchāntaṃ mithunamāpaśca payaśca yadi duhyamānāvabhidyādanyayā sthālyā duhyāt saiva tatra prāyaścittiryadyadhiśrīyamāṇaṃ yadyadhiśritaṃ skandedanyāmabhidudyādhiśrityonnīya juhuyāt saiva tatra prāyaścittiryadyunnīyamānaṃ yadyunītaṃ yadi pura upasannamahute skandet punaravanīyānyāmabhiduhyādhiśrityonnīya juhuyāt saiva tatra prāyaścittiryatra skandet tadapo ninayedāpo vai yajñasya niṣkṛtiradbhirevainaṃ niṣkaroti pratiṣiktamanyadapratiṣiktamanyat pratiṣiktaṃ paśukāmasyāpratiṣiktaṃ brahmavarcasakāmasya gharmo vā eṣa pravṛjyate yadagnihotraṃ yadapratiṣiktaṃ na juhoti brahmavarcasī bhavati yadi payo na vindedājyena juhuyāt taddhyapratiṣekyamapaśavyamīśvaramasyāśāntam̐ śucā paśūnnirdahaḥ pratiṣiktaṃ paśukāmasya tacchāntaṃ mithunamāpaśca mayaśca yadi payo na vindedyavāgvā juhuyāt taddhi pratiṣekyam̐ śāntaṃ mithunaṃ paśavyamāpaśca taṇḍulāśca

agnihotre vai jāyampatī vyabhicarete yat prācīnamudvāsayet patiḥ pūrvaḥ pramīyeta yat prācīnamudvāsayejjāyā pūrvā pramīyeta saṃpratyudīcīnamudvāsayet samevaṃ jīryataḥ pūrṇamagra unnayedatha saṃmitamatha saṃmitamatha saṃmitatamamuttamamanujyeṣṭhamevāsya putrā ṛdhnuvanti saṃmitamagra unnayedatha bhūyo'tha bhūyo'tha pūrṇamuttamaṃ bhūyo bhūya evānnādyamabhyutkrāmati kaniṣṭhastvasya putrāṇāmardhuko bhavati sarvān samāvadunnayedyaḥ kāmayeta sarve me putrāssamāvadṛdhnuyuriti sarveṣāṃ vai pitā putrāṇāmṛddhiṃ kāmayate sarva eva samāvadṛdhnuvanti // nānyo'nyamatikrāmati caturunnayati catuṣpada evāsmai paśūnna ... ... :::: ::: dvipada evāsmai paśūn yacchati paśūn me yaccheti paścādupasādayet paśavo vai gārhapatyaḥ paśavaḥ payaḥ paśūnāmevaiṣā yatirna paścādupasādayeddhavirvā etadyadagnihotraṃ yajamāno havirhavirbhūtameva yajamānamapanudata uttarādupasādayedapūtaṃ vā etadyadagnihotramagniḥ pavitraṃ yat samayāgnim̐ harati tenaivainat punātyanu vā eṣa etaddhyāyati yat paścādhiśritya puro juhoti yat samayāgnim̐ harati tenaivainaṃ prīṇātyanudhyāyinaṃ karotyasmādvai gārhapatyādasau pūrvo'gnirasṛjyatāyaṃ vāva prajāpatirasau pūrvo'gnistadayamita ādāya prāṅanūddrutyājuhot tasmādagnihotraṃ paścādhiśritya puro juhvati pura evānyāni havīm̐ṣi śṛtāni kurvanti puro juhvati

idhmo vā eṣo'gnihotrasya yat samidyat samidhamādadhātīdhmamevaitamagnihotrasya karoti rudra oṣadhīrviṣeṇālimpattāḥ paśavo nāliśanta tābhyo devāḥ prāyaścittimaicchan sa prajāpatirabravīdvāryaṃ vṛṇā ahaṃ ca etāssvadayiṣyāmīti sa etām̐ samidhamavṛṇīta tasmādekaiko hi prajāpatistā agninopāsṛjattā
agnirasvadayadetasyāṃ vā āhitāyāmagnihotriṇe vīrudhassvadanti svaditamasyānnaṃ bhavati ya evaṃ veda bahurdvīkarotyubhe āhutī samiddhe juhavānītyekaiva kāryā sakṛddhyeva sarvasmai yajñāya samidhyata āyurme yaccha varco me yaccha prajāṃ me yaccheti pura upasādayet sṛṣṭirvā etadyadagnihotraṃ yannopasādayet parācīḥ prajā iyuryadupasādayati tasmādidaṃ prajā yatāstasmādupatiṣṭhante'gnau jyotirjyotiragnā iti sāyamagnihotraṃ juhuyādgarbhiṇyā vācā garbhaṃ dadhāti mithunayā vācā garbhaṃ dadhāti sūryo jyotirjyotissūrya iti prātastaṃ garbhiṇyā vācā mithunayā prajanayati yanniruktaṃ cāniruktaṃ ca tanmithunaṃ yadyajuṣā ca manasā ca tanmithunaṃ tadajāmyāhutyorāgneyī sāyamāhutissaurī prātaragniḥ pravāpayitā sūryaḥ prajanayitāmnassūrye nimrukte sāyamagnihotraṃ juhuyādupodayam̐ sūryasya prātaragnireva pravāpayitvā sūryaṃ rātryai garbhaṃ dadhāti taṃ garbhiṇyā vācā mithunayā prātaḥ prajanayatyetaṃ vai prajāyamānaṃ prajā anuprajāyante pra prajayā pra paśubhirjāyate yasyaivamagnihotraṃ hūyata eṣā vā agnihotrasya sthāṇuryā pūrvāhutistāmatihāya juhuyāt tameva parivṛṇaktyabhikrāmam̐ sāyam̐ hotavyaṃ garbhameva dadhāti pratikrāmaṃ prātaḥ praiva janayati tadāhurabhikrāmameva hotavyamabhikrāntena hi yajñasyardhnoti yajjuhoti taddevānāṃ yaduddiśati tena rudram̐ śamayati yannimārṣṭi tat pitṝṇāṃ yat prāśnāti tanmanuṣyāṇāṃ tasmādagnihotraṃ vaiśvadevamucyate

praiyamedhā vai nāma brāhmaṇā āsam̐ste sarvamavidustat sahaivāviduste'gnihotra eva na samarādhayam̐steṣām̐ sakṛdeko'gnihotramajuhod dvirekastrirekasteṣāṃ yassakṛdajuhot tamitarā apṛcchatāṃ kasmai tvaṃ juhoṣītyekadhaivedamityabravīt prajāpatiḥ prajāpataya evāhaṃ juhomīti teṣāṃ yo dvirajuhot tamitarā apṛcchatāṃ kasmai tvaṃ juhoṣītyagnaye caiva sāyaṃ prajāpataye cetyabravīt sūryāya ca prātaḥ prajāpataye ceti teṣāṃ yastrirajuhot tamitarā apṛcchatāṃ kasmai tvaṃ juhoṣītyagnaye sūryāya prajāpataya ityabravīt tebhya eva sāyaṃ juhomi tebhyaḥ prātariti teṣāṃ yo dvirajuhot sa ārdhnot sa bhūyiṣṭho'bhavat / prajayātītarau śriyākrāmat tasya prajāmitarayoḥ praje sajātatvamupetāṃ tasmād dve hotavye yajuṣā ca manasā ca yāmeva sa ṛddhimārdhnot tāmṛdhnoti yadi sāyamahute'gnihotre pūrvo'gniranugacchedagnihotramadhiśrityonnīyāgninā pūrveṇoddrutyāgnihotreṇānūdravedāhutyaivainaṃ cyāvayati yo brāhmaṇo bahuvitsyāt sa uddharet sarveṇaivainaṃ brahmaṇoddharati yat purā dhanamadāyī syāt taddadyādacyutenaivainaṃ cyāvayati yadi prātarahute'gnihotre'paro'gniranugacchedanugamayitvā pūrvaṃ mathitvāparamuddhṛtya juhuyāt saiva tatra prāyaścittiryadi tvareta // pūrvamagnimanvavasāya tataḥ prāñcamuddhṛtya juhuyāt saiva tatra prāyaścittirjāmi nu tadyo'sya pūrvo'gnistamaparaṃ karotyanyatraivāvasāyāgniṃ mathitvoddhṛtya juhuyāt saiva tatra prāyaścittastataśśvo'gnaye tapasvate janadvate pāvakavata iṣṭiṃ nivepedyadā vā agnissaṃtapyate'tha jāyata oṣadhayaḥ pāvakā oṣadhīrevāsmai pāvakā bhāgadheyamapidadhāti na gārhamanubudhyate yadā hyevāsmai nāpidadhatyathaiṣo'nugacchati yau panthānā abhitasthau darśapūrṇamāsau yā madhye sṛtistadagnihotramevaṃ vā agnihotriṇe darśapūrṇamāsine svargo loko'nubhāti // manasā vā imāṃ prajāpatirvediṃ paryagṛhṇādagnihotriṇe tatra yat kiṃca dadāti tadbarhiṣyaṃ yathāsanneṣu nārāśam̐seṣu dadātyevameṣa dadāti yatkiṃca dadāti madhya eva yajñasya dyāvāpṛthivī etasya sadohavirdhāne ahorātrāṇīdhmo diśaḥ paridhayaḥ pruṣvāḥ prokṣaṇīroṣadhayo na hi yajamāno yūpo na saṃbhavan vadet paśureva bhūtvā saṃbhavatyaharaharvai paśavassaṃbhavanto'tha medhyā na rājanyasyāgnihotramastyavratyo hi sa hanti vrataṃ na vicchindyāt paurṇamāsīṃ ca rātrīmamāvasyāṃ ca juhuyāt te hi vrataṃ gopāyati yānyahāni na juhuyāt tānyasya brāhmaṇāyāgne gṛha upahareyuragnirvai brāhmaṇo'gnā eva tajjuhoti tadasya svaditameṣṭaṃ bhavati

vācā vai saha manuṣyā ajāyanta te vāco devāścāsurāśca te yanmanuṣyā avadam̐stadevābhavante devāścāsurāśca prajāpatimabruvannime vāvedamabhūvanniti sa vācassatyaṃ niramimīta bhūrbhuvassvariti yatturīyamanṛtaṃ tanmanuṣyeṣu nyadadhādetadvai vāco'nṛtaṃ yanmanuṣyā vadanti bhūritīmāmasṛjatāgniṃ rathaṃtaraṃ trivṛtaṃ gāyatrīṃ bhuvarityantarikṣaṃ vātaṃ vāmadevyaṃ triṣṭubhaṃ pañcadaśa svariti divam̐ sūryaṃ bṛhadekaviśaṃ jagatīṃ bhūrbhuvassvaragnau jyotirjyotiragnā ityāgnihotraṃ juhuyādetadvai vācassatyametanmithunametadbrahma tenaiva juhotīmā evaitadiṣṭakā upadhatta imā evaitadiṣṭakā upadhāyottamaṃ nākaṃ rohatyuttamassamānānāṃ bhavati yasyaivamagnihotram̐ hūyate // vācaṃ yacchedagnihotra unnīyamāne tapasā vai prajāpatiḥ prajā asṛjata yanna vyāharat tadevātapyata sṛṣṭirvā etadyadagnihotram̐ sṛṣṭiretadvrataṃ tā udbhavassthetyudabhāvayadyarhi bindava iva syustarhyavekṣetodbhavassthodahaṃ prajayā pra paśubhirbhūyāsamityudbhūtirvā etat prabhūtiryadagnihotramutprajayā pra paśubhirbhavati yasyaivamagnihotram̐ hūyate'gnināvekṣate prajananaṃ vā etadyadagnihotramagniḥ prajanayitā praiva janayati// reto vā etadyadagnihotraṃ na suśṛtaṃ kuryād retaḥ krūḍayenno aśṛtamantareṇaiva syādrudra mṛḍānārbhava mṛḍa dhūrte namaste'stviti hutvodaṅṅuddiśedetāni vai rudrasya krūrāṇi nāmāni taireṣa prajā hinastyagnihotre bhāgadheyamicchamānastānyevāsya pratinudati tāni śamayati yarhyayaṃ devāḥ prajā abhimanyeta sajūrjātavedo divā pṛthivyā haviṣo vīhi svāheti dvādaśa rātrīragnihotraṃ juhuyādyā vā agnerjātavedāstanūstayaiṣa prajā hinastyagnihotre bhāgadheyamicchamānastāmevāsya prīṇāti tasyaitajjuhoti/ tadajāmyāhutyorāgneyyeṣāgneyītarā saṃvatsaraṃ vā etamindhate'gniṃ vaiśvānaraṃ na vā etasya saṃvatsare'pyasti na vaiśvānare yo'nāhitāgniryāni dārūṇi te māsā ye sthūlā aṅgārāste ṛtavo ye'ṇīyām̐saste'rdhamāsā murmurā ahorātrāṇi yat suvarṇa jyotistadbārhaspatyaṃ yanna suvarṇaṃ na lohitaṃ tanmaitraṃ yallohitaṃ tadvāruṇaṃ yatsadhūmaṃ tadvaiśvadevaṃ yatrāṅgāreṣvagnirlelāyeva tadasyāsyamāvirnāma tadbrahma tasmin hotavyaṃ mukhena vā aśnātyaṅgānyavatyāviḥ prajāsu bhavati śvaśśvo vasīyān bhavati yasyaivamagnihotraṃ hūyate

odanapacano gārhapatya āhavanīyo madhyādhidevanamāmantraṇameṣā vai virāṭ pañcapadā tāmevāpnoti tāmavarunddhe yasya hyeṣāvaruddhā sa manuṣyāṇām̐ śreṣṭho bhavati yadi sāyamagnihotrasya kālo'tipadyeta doṣā vastossvāheti juhuyāt saiva tatrāhutistenāsya tadanatipannaṃ bhavati yadi prātaragnihotrasya kālo'tipadyeta divā vastossvāheti juhuyāt saiva tatrāhutistenāsya tadanatipannaṃ bhavati na svāhākāro vā agnihotrasyāhutiṃ yuvate yarhi vāva pravadet tarhi juhuyāt sa hyagnihotrasya vaṣaṭkārassajūragnirdivā pṛthivyeti dyāvāpṛthivī agniṃ tāneva prīṇāti tānavarunddhe sajūrdevena sāvitreti na hi saviturṛta āhutirasti sajūḥ pūṣṇāntarikṣeṇeti paśavo vai pūṣā paśavo'ntarikṣaṃ paśūnevāvarundre sajū rātryendravatyā svāheti rātrīmevaitadabhijuhoti na hīndrādṛt āhutirasti devā vai purāgnihotramahauṣustasmāt purā bṛhanmahānajani sajūrahnendravatā svāheti bārhataṃ vā aharbārhatassūryo'haścaivāsyaitat sūryaścābhijitā abhihutau bhavata ānuṣṭubhī vai rātrī traiṣṭubhamaho rātrīṃ caivaitadahaścābhijuhotyagne'dābhya juṣasva svāhetyuttarāmāhutiṃ juhoti yathāgnaye samavadyatyevameva tadapipreragne svāṃ tanvamayān dyāvāpṛthivī ūrjamasmāsu dhehīti tṛṇamaktvānupraharati sam̐sthitirevaiṣā svagākṛtiragnihotrasya vā eṣo'śāntamanu prajā hinasti yattṛṇamaktvānu praharati tenaivainacchamayatyagne gṛhapate juṣasva svāheti sruveṇa gārhapatye juhoti yathā patnīssaṃyājayatyevameva tadanu vā eṣa etaddhyāyati yat paścādhiśritya purā juhoti yat sruveṇa gārhapatye juhoti tenaivainaṃ prīṇātyananudhyāyinaṃ karotyasyāgnihotrī prajāyāṃ jāyate śvaśśvo vasīyān bhavati yasyaivamagnihotram̐ hūyate

upaprayanto adhvaraṃ mantraṃ vocemāgnaye / āre asme ca śṛṇvate //
asya pratnāmanu dyutam̐ śukraṃ duduhre ahrayaḥ / payassahasrasāmṛṣim //
agnirmūrdhā divaḥ kakutpatiḥ pṛthivyā ayam / apāṃ retām̐si jinvati //
ubhā vāmindrāgnī āhuvadhyā ubhā rādhasassaha mādayadhyai //
ubhā dātārā iṣāṃ rayīṇāmubhā vājasya sātaye huve vām //
ayamiha prathamo dhāyi dhātṛbhirhotā yajiṣṭho adhvareṣvīḍyaḥ //
yamapnavāno bhṛgavo virurucurvaneṣu citraṃ vibhvaṃ viśe viśe //
ayaṃ te yonirṛtviyo yato jāto arocathāḥ //
taṃ jānannagna āroha tato no vardhayā rayim //
dadhikrāvṇo akāriṣaṃ jiṣṇoraśvasya vājinaḥ //
surabhi no mukhā karat pra ṇa āyūṃṣi tāriṣat //
tvamagne sūryavarcāssaṃ māmayuṣā varcasā sṛja saṃ tvamagne sūryasya jyotiṣāgathāssamṛṣīṇām̐ stutena saṃ priyeṇa dhāmnā samahamāyuṣā saṃ varcasā saṃ prajayā saṃ rāyaspoṣeṇa gmīya //
indhānāstvā śatam̐ hiṃmā dyumantassamidhīmahi /
vayasvanto vayasvinaṃ yaśasvanto yaśasvinam /
suvīrāso adābhyamagne sapatnadambhanam //
āyurdhā agne'syāyurme dhehi vayodhā agne'si vayo me dhehi tanūpā agne'si tanvaṃ me pāhi // yanme agna ūnaṃ tanvastanma āpṛṇāgnessamidasyabhiśastyā mā pāhi somasya samidasi paraspā ma edhi yamasya samidasi mṛtyormā pāhyagne yatte tapastena taṃ pratitapa yo'smān dveṣṭi yaṃ ca vayaṃ dviṣmo'gne yatte śocistena taṃ pratiśoca yo'smān dveṣṭi yaṃ ca vayaṃ dviṣmo'gne yatte tejastena taṃ pratitityagdhi yo'smān dveṣṭi yaṃ ca vayaṃ dviṣmo'gne yatte'rcistena taṃ pratyarca yo'smān dveṣṭi yaṃ ca vayaṃ dviṣmo'gne yatte harastena taṃ pratihara yo'smān dveṣṭi yaṃ ca vayaṃ dviṣmo'gne rucāṃ pate namaste ruce mayi rucaṃ dhehi citrāvaso svasti te pāramaśīyārvāgvaso svasti te pāramaśīya

vetthā hi vedho adhvanaḥ pathaśca devāñjasā / agne yajñeṣu sukrato //
agne naya supathā rāye asmān viśvāni deva vayunāni vidvān /
yuyodhyasmajjuhurāṇameno bhūyiṣṭhāṃ te namauktiṃ vidhema //
ā tū na indra vṛtrahannasmākamardhamāgahi / mahānmahībhirūtibhiḥ //
tvaṃ mahām̐ indra tubhyam̐ ha kṣā anu kṣatraṃ mam̐hanā manyata dyauḥ /
tvaṃ vṛtram̐ śavasā jaghanvān sṛjassidhūm̐rahinā jagrasānān //
ṛtāvānaṃ vaiśvānaram // vaiśvānarasya sumatau syāma //
agne dā dāśuṣe rayiṃ vīravantaṃ parīṇasam / śiśīhi nassūnumataḥ //
tvaddhi putra sahaso vi pūrvīrdevasya yantūtayo vi vājāḥ //
tvaṃ dehi sahasriṇaṃ rayiṃ no'droghena vacasā satyamagne /
dīrghaste astvaṅkuśo yenā vasu prayacchasi / yajamānāya sunvate //
ā tū bhara mākiretat pariṣṭhādvidmā hi tvā vasupatiṃ vasūnām //
indra yatte māhinaṃ datramastyasmabhyaṃ taddharyaśva prayandhi //
pra tatte adya śipiviṣṭa nāmāryaśśam̐sāmi vayunāni vidvān //
taṃ tvā gṛṇāmi tavasamatavyān kṣayantamasya rajasaḥ parāke //
vaṣaṭ te viṣṇa āsa ā kṛṇomi tanme juṣasva śipiviṣṭa havyam /
vardhantu tvā suṣṭutayo giro me yūyaṃ pāta svastibhissadā naḥ //
tyāmagne vājasātamaṃ viprā vardhanti suṣṭatam / sa no rāsva suvīryam //
ayaṃ no agnirvarivaḥ kṛṇotvayaṃ mṛdhaḥ pura etu prabhindan /
ayaṃ vājaṃ jayatu vājasātā ayam̐ śatrūñjayatu jarhṛṣāṇaḥ //
tvamagne vratapā asi // yadvo vayam

kṛṇuṣva pājaḥ //
sa te jānāti sumatiṃ yaviṣṭha ya īvate brahmaṇe gātumairat //
viśvānyasmai sudināni rāyo dyumnānyaryo vi duro abhidyaut //
sedagne astu subhagassudānuryastvā nityena haviṣā ya ukthaiḥ /
piprīpati sva āyuṣi duroṇe viśvedasmai sudinā sāsadiṣṭiḥ //
arcāmi te sumatiṃ ghoṣyarvāk saṃ te vāvātā jaratāmiyaṃ gīḥ /
svaśvāstvā surathā mārjayemāsme kṣatrāṇi dhārayeranu dyūn /
iha tvā bhūryācaredupa tman doṣāvastardīdivām̐samanu dyūn /
krīḍantastvā sumanasassapemābhi dyumnā tasthivām̐so janānām //
yastvā svaśvassahiraṇyo agna upayāti vasumatā rathena //
tasya trātā bhavasi tasya sakhā yasta ātithyamānuṣag jujoṣat //
maho rujāmi bandhutā vacobhistanmā piturgotamādanviyāya /
tvaṃ no asya vacasaścikiddhi hotaryaviṣṭha sukrato damūnāḥ //
asvapnajastaraṇayassuśevā atandrāso'vṛkā aśramiṣṭhāḥ //
te pāyavassadhryañco niṣadyāgne tava naḥ pāntvamūra //
ye pāyavo māmateyaṃ te agne paśyanto andhaṃ duritādarakṣan /
rarakṣa tān sukṛto viśvavedā dipsanta idripavo nāha debhuḥ //
tvayā vayam̐ sadhanya२stvotāstava praṇītyaśyāma vājān /
ubhā śam̐sā sūdaya satyatāte'nuṣṭhuyā kṛṇuhyahrayāṇa //
ayā te agne samidhā vidhema prati stomam̐ śasyamānaṃ gṛbhāya /
dahāśaṃso rakṣasaḥ pāhyasmān druho nidā mitramaho avadyāt

iti śrīyajuṣi kāṭhake carakaśākhāyāmiṭhimikāyāmagnihotra--brāhmaṇaṃ nāma ṣaṣṭhaṃ sthānakaṃ saṃpūrṇam