Kathaka Samhita · Chapter 4

atha caturthaṃ vacanam /
meṣānuvacanam /
meṣastvā pacatairavatu lohitagrīvaśchāgaiśśalmalirṛddhyā parṇo brahmaṇā plakṣo medhena nyagrodhaścamasairudumbara ūrjā gāyatrī chandobhistrivṛtstomairavantīssthāvantīstvāvantu priyaṃ tvā priyāṇāṃ varṣiṣṭhamāpyānāṃ gaṇānāṃ tvā gaṇapatim̐ havāmahe vaso mama priyāṇāṃ tvā priyapatim̐ havāmahe vaso mama nidhīnāṃ tvā nidhipatim̐ havāmahe vaso mama

kūpyābhyassvāhā kulyābhyassvāhā sthālyābhyassvāhāvaṭyābhyassvāhā khalyābhyassvāhā hradyābhyassvāhā sūdyābhyassvāhā palvalyābhyassvāhā vaiśantībhyassvāhā sarasyābhyassvāhā varṣyābhyassvāhāvarṣyābhyassvāhā pruṣṭābhyassvāhā hrādunibhyassvāhā sthāvarābhyassvāhā syandamānābhyassvāhā nādeyībhyassvāhā saindhavībhyassvāhā samudriyābhyassvāhā sarvābhyassvāhā

adbhyassvāhā vahantībhyassvāhā samudraṃ vahantībhyassvāhā samantaṃ vahantībhyassvāhograṃ vahantībhyassvāhā bhīmaṃ vahantībhyassvāhā śībhaṃ vahantībhyassvāhā śīghraṃ vahantībhyassvāhāmbhobhyassvāhā nabhobhyassvāhā mahobhyassvāhā

yo arvantaṃ jighām̐sati tamabhyamīti varuṇaḥ / paro martaḥ paraśśvā //
ahaṃ ca tvaṃ ca vṛtrahan sam̐sanuyāva varīṣvā /
arātīvā cidadrivo'nu nau śūra mam̐sate bhadrā indrasya rātayaḥ//
abhi kratvendra bhūratha jmanna te vivyaṅ mahimānaṃ rajām̐si /
svenā hi vṛtram̐ śavasā jagantha na śatrurantaṃ vividadyudhā te

namo rājñe namo varuṇāya namo'śvāya namaḥ prajāpataye namo'dhipataye'dhipatirasyadhipatiṃ mā kurvadhipatirahaṃ prajānāṃ bhūyāsaṃ māṃ dhehi mayi dhehyupākṛtāya svāhālabdhāya svāhā hutāya svāhā

mayobhūrvāto abhivātyusrā ūrjasvatīroṣadhīrāviśantām /
pīvasvatīrjīvadhanyāḥ pibantyavasāya padvate rudra no mṛḍa //
yāssarūpā virūpā ekarūpā yāsāmagnirniṣṭyā nāmāni veda /
yā aṅgirasastapaseha cakrustābhyaḥ parjanya mahi śarma yaccha //
yā deveṣu tanvamairayanta yāsām̐ somo viśvā rūpāṇi veda /
tā asmabhyaṃ payasā pinvamānāḥ prajāvatīrindra goṣṭhe rirīhi //
prajāpatirmahyametā rarāṇo viśvairdevairyajñiyaissaṃvidānaḥ /
bahvīrbhavantīrupa no goṣṭhamāśustāsāṃ vayaṃ prajayā sam̐sadema //
iha dhṛtissvāheha vidhṛtissvāheha rantisvāheha ramatissvāhā mahāmū ṣu sutrāmāṇam

kassvidekākī carati ka u svijjāyate punaḥ /
kim̐ sviddhimasya bheṣajaṃ kim̐ svadāvapanaṃ mahat //
sūrya ekākī carati candramā jāyate punaḥ / agnirhimasya bheṣajaṃ bhūmirāvapanaṃ mahat //
kā svidāsīt pūrvacittiḥ kiṃ svidāsīdbṛhadvayaḥ /
kā svidāsīt pilippilā kā svidāsīt piśaṅgilā //
dyaurāsīt pūrvacittiraśva āsīdbṛhadvayaḥ/
avirāsīt pilippilā rātrirāsīn piśaṅgilā //
pṛcchāmi tvā paramantaṃ pṛthivyāḥ pṛcchāmi tvā bhuvanasya nābhim /
pṛcchāmi tvā vṛṣṇo aśvasya retaḥ pṛcchāmi vācaḥ paramaṃ vyoma //
vedimāhuḥ paramantaṃ pṛthivyā yajñamāhurbhuvanasya nābhim /
somamāhurvṛṣṇo aśvasya reto brahmaiva vācaḥ paramaṃ vyoma

ambe ambālyambike na mā nayati kaścana / sasastyaśvakassubhage kāmpīlavāsini //
svarge loke saṃprorṇuvāthāmāhamajāmi garbhadhamā tvamajāsi garbhadhaṃ tau saha caturaḥ padassaṃprasārayāvahai vṛṣā vāṃ retodhā reto dadhātūtsakthyorgṛdaṃ dhehyañjimudañjimanvaja //
yasstrīṇāṃ jīva bhojano ya āsāṃ biladhāvanaḥ/
priyastrīṇāmapīcyo ya āsāṃ kṛṣṇe lakṣmaṇi sardigṛdiṃ parāvadhīt //
ambe ambālyambike na mā nayati kaścana / sasastyaśvakaḥ //
ūrdhvāmenāmucchrayatādveṇubhāraṃ girā iva /
adhāsyā madhyamedhatām̐ śīte vāte punanniva //
amba ityuktam //
yaddhariṇī yavamatti na puṣṭaṃ paśu manyate / śūdrā yadaryajārā na poṣāya dhanāyati // amba ityuktam //
iyaṃ yakā śakuntikāhalamiti vañcati / āhataṃ gabhe paso nijalgalīti dhānikā //
amba ityuktam//
mātā ca te pitā ca te'yaṃ vṛkṣasya rohataḥ /
prasulāmīti te pitā gabhe muṣṭimatam̐sayat //
dadhikrāvṇo akāriṣamāpo hi ṣṭheti tisraḥ

bhūrbhuvassvarvasavastvāñjantu gāyatreṇa cchandasā rudrāstvāñjantu traiṣṭubhena cchandasādityāstvāñjantu jāgatena cchandasā//
yadvāto apo agamadindrasya tanvaṃ priyām /
etam̐ stotaretena pathā punaraśvamāvartayāsi naḥ//
lājī३ñchācī३nyaśo mamā३ yavyāyai gavyāyā etaddevā annamattaitadannamaddhi prajāpate//
yuñjanti bradhnamaruṣaṃ carantaṃ pari tasthuṣaḥ / rocante rocanā divi //
yuñjantyasya kāmyā harī vipakṣasā rathe / śoṇā dhṛṣṇū nṛvāhasā //
ketuṃ kṛṇvannaketave peśo maryā apeśase / samuṣadbhirajāyathāḥ

prāṇāya svāhā vyānāya svāhāpānāya svāhā snāvabhyassvāhā saṃtānebhyassvāhā parisaṃtānebhyassvāhā parvabhyassvāhā saṃdhānebhyassvāhā śarīrebhyassvāhā yajñāya svāhā dakṣiṇāyai svāhā svargāya svāhā lokāya svāhā sarvasmai svāhā

// iti śrīyajuṣi kāṭhake carakaśākhāyāmaśvamedhanāmani pañcame granthe meṣānuvacanaṃ nāma caturthaṃ vacanaṃ saṃpūrṇam