Kathaka Samhita · Verses 3-2

atha tṛtīyaṃ sthānakam /
jyotirikam //
jyotirāsi viśvarūpaṃ marutāṃ pṛṣatī devebhyastvā yajñiyebhyo gṛhṇāmi //
tvam̐ soma tanūkṛdbhyo dveṣebhyo'nyakṛtebhyaḥ / uru yantāsi varūtham //
svāhā juṣāṇo apturājyasya vetu svāhā //
agne naya supathā rāye asmān viśvāni deva vayunāni vidvān / yuyodhyasmajjuhurāṇameno bhūyiṣṭhāṃ te namauktiṃ vidhema //
uru viṣṇo vikramasvoru kṣayāya naskṛdhi / ghṛtaṃ ghṛtayone piba pra pra yajñapatiṃ tira // svāhorvantarikṣaṃ vīhyadityāstvagasyadityāssadane sīda // deva savitareṣa te somastaṃ rakṣasva mā tvā dabhannetattvaṃ deva soma devānupāgā idamahaṃ manuṣyān saha prajayā saha rāyaspoṣeṇa namo devebhyassvadhā pitṛbhyo nirdruho nirvaruṇasya pāśānmukṣīya svarabhivyakhyaṃ jyotirvaiśvānaramagne vratapā asme vratapāstve vratapā vratināṃ vratāni yāgne mama tanūstvayyabhūdiyam̐ sā mayi yā tava tanūrmayyabhūdeṣā sā tvayi yathāyathaṃ no vratapā vratināṃ vratāni svāhā yajñaṃ manasi svāhā divi svāhā pṛthivyām̐ svāhorā antarikṣe svāhā vāte vāci visṛje

uru viṣṇo vikramasvoru kṣayāya naskṛdhi / ghṛtaṃ ghṛtayone piba pra pra yajñapatiṃ tira //
svāhātyanyānagāṃ nānyānupāgāṃ yānnājujoṣaṃ pari tānavṛjamarvāktvā parebhyo'vidaṃ paro'varebhyastaṃ tvā juṣāmahe vanaspate devayajyāyai juṣṭaṃ viṣṇave viṣṇave tvā devastvā savitā madhvānaktvoṣadhe trāyasvainam̐ svadhite maiṃnam̐ him̐sīrdyāṃ mā lekhīrantarikṣaṃ mā hiṃsīḥ pṛthivyā saṃbhava //
vanaspate śatavalśo biroha sahasravalśā vi vayaṃ ruhema //
yaṃ tvāyam̐ svadhatistetajānaḥ praṇināya mahate saubhagāya /
acchinnarāyam̐ suvīraḥ

devasya tvā savituḥ prasave'śvinorbāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyāmadada idamahaṃ rakṣaso grīvā apikṛntāmīdamahaṃ yo nassamāno yo'samāno'rātīyati tasya grīvā apikṛntāmi pṛthivyai tvāntarikṣāya tvā dive tvā śundhantāṃ lokāḥ pitṛṣadanā yavo'si yāvayāsmaddveṣaṃ yāvayārātiṃ pitṛṣadanaṃ tvā lokamāstṛṇāmi svāveśo'syagregā netṝṇāṃ vanaspatistvādhiṣṭhāsyati tasya vittād ghṛtena dyāvāpṛthivī
āpṛṇethāṃ devastvā savitā madhvānaktu supippalā oṣadhīskṛdhi dyāmagreṇāspṛkṣa āntarikṣaṃ madhyenāprāḥ pṛthivīmupareṇādṛm̐hīḥ //
tā vāṃ vāstūnyuśmasi gamadhyai yaṃtra gāvo bhūriśṛṅgā ayāsaḥ /
atrāha tadurugāyasya viṣṇoḥ paramaṃ padamavabhāti bhūri //
viṣṇoḥ karmāṇi paśyata yato vratāni paspaśe / indrasya yujyaḥ sakhā //
brahmavaniṃ tvā kṣatravaniṃ devavaniṃ sajātavaniṃ rāyaspoṣavaniṃ paryūhāmi brahma dṛṃha kṣatraṃ dṛṃha prajāṃ dṛm̐ha rāyaspoṣaṃ dṛm̐ha //
tadviṣṇoḥ paramaṃ padaṃ sadā paśyanti sūrayaḥ / divīva cakṣurātatam //
parivīrasi pari tvā daivīrviśo vyayantāṃ parīmaṃ rāyo manuṣyamantarikṣasya sānūpeṣa dyāṃ te dhūmo gacchatvantarikṣamarciḥ pṛthivīṃ bhasma svāhā

iṣe tvopāvīrasyupa devāndaivīrviśaḥ prāgurvahnaya uśijo bṛhaspate dhārayā vasūni havyā te asvadan deva tvaṣṭarvasu raṇa revatī ramadhvamagnerjanitramasi vṛṣaṇau stha urvaśyasyāyurasi purūravā asi gāyatraṃ chando'nuprajāyasva traiṣṭubhaṃ chando'nuprajāyasva jāgataṃ chando'nuprajāyasva //
bhavataṃ nassamanasau samokasā arepasau /
mā him̐siṣṭaṃ yajñapatiṃ mā yajñaṃ jātavedasau śivau bhavatamadya naḥ //
agnā agniścarati praviṣṭa ṛṣīṇāṃ putro adhirāja eṣaḥ /
sa gāyatryā triṣṭubhā jagatyānuṣṭubhā devebhyo havyaṃ vahatu prajānan

devasya tvā savituḥ prasave'śvinorbāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyāmādada ṛtasya tvā devahaviḥ pāśena pratimuñcāmyamuṣmai juṣṭaṃ dharṣā mānuṣam̐ adbhyastvauṣadhībhyo'nu tvā mātā manyatāmanu pitānu bhrātā sagarbhyo'nu sakhā sayūthya āvaha devān devayate yajamānāyāpāṃ perurasi svāttam̐ havyaṃ devebhyo ghṛtavat saṃ te vāyuḥ prāṇena gacchatām̐ saṃ yajatrairaṅgāni saṃ yajñapatirāśiṣā

ghṛtenāktau paśuṃ trāyethāṃ revati predhā yajñapatimāviśoro antarikṣa sajūrdevena vātenāsya haviṣastmanā yaja samasya tanvā bhava varṣīyo varṣīyaso yajñaṃ yajñapatau dhā namasta ātānānarvā prehi ghṛtasya kulyāmanu saha prajayā saha rāyaspoṣeṇa devīrāpaśśuddhā yūyaṃ devān yūḍhvam̐ śuddhā vayaṃ pariviṣṭāḥ pariveṣṭāro vo bhūyāsma prāṇaṃ te mā hiṃsiṣaṃ cakṣuste mā him̐siṣam̐ śrotraṃ te mā him̐siṣaṃ vācaṃ te mā him̐siṣaṃ yatte krūrataraṃ yadāsthitaṃ tatta etena kalpatāṃ tatte mā him̐siṣaṃ caritrām̐ste mā hiṃsiṣaṃ nābhiṃ te mā him̐siṣaṃ meḍhraṃ te mā hisiṣaṃ pāyuṃ te mā him̐siṣaṃ devebhyaśśundhasva samadbhya oṣadhe trāyasvainam̐ svadhite mainam̐ hiṃsī rakṣasāṃ bhāgo'sīdamahaṃ rakṣo'vabādha idamahaṃ rakṣo'dhamaṃ tamo nayāmīṣe tvorje ghṛtena dyāvāpṛthivī prorṇuvāthāṃ devebhyaśśundhasva devebhyaśśumbhasvāmuṣmai tyā juṣṭāmurvantarikṣaṃ vīhi vāyo veṣṭokānāṃ pratyuṣṭaṃ rakṣaḥ pratyaṣṭārātirdevebhyassvāhā svāhā devebhyaḥ prayutā dveṣām̐si svāhordhvanabhasaṃ mārutaṃ gacchatam

reḍasyagnistvā śrīṇātvāpassamariṇan vātasya tvā dhrājyai pūṣṇo ram̐hyā ūṣmaṇo'vyathiṣyā apāmoṣadhīnāṃ rohiṣyā aindraḥ prāṇo aṅge aṅge nidīdhyadaindro vyāno aṅge aṅge nidīdhyadaindro'pāno aṅge aṅge nidadhyat //
deva tvaṣṭarbhūri te sam̐ sametu salakṣma yadviṣurūpaṃ babhūva //
devatrā yantamavase sakhāyamanu tvā mātā pitaro madantu ///
ghṛtaṃ vṛtapāvānaḥ pibata vasāṃ vasāpāvānaḥ pivatāntarikṣasya havirasi svāhā tvā vātāya diśaḥ pradiśa ādiśo vidiśa uddiśo diśassvāhā digbhyo namo digbhyaḥ

samudraṃ gaccha svāhāntarikṣaṃ gaccha svāhā devam̐ savitāraṃ gaccha svāhāhorātre gaccha svāhā mitrāvaruṇau gaccha svāhā dyāvāpṛthivī gaccha svāhā chando gaccha svāhā somaṃ gaccha svāhā yajñaṃ gaccha svāhā nabho gaccha svāhāgniṃ vaiśvānaraṃ gaccha svāhā mano me hārdiṃ yaccha putraṃ naptāramaśīyauṣadhībhyassvāhā // dhāmno dhāmno rājannito varuṇa no muñca yadāpo aghnyā varuṇeti śapāmahe tato varuṇa no muñca / /
uduttamaṃ varuṇa pāśamasmadavādhamaṃ vi madhyamaṃ śrathāya /
athā vayamāditya vrate tavanāgaso aditaye syāma //
sumitrā ṇa āpa oṣadhayo bhavantu durmitrāstasmai santu yo'smān dveṣṭi yaṃ ca vayaṃ dviṣmaḥ//
dvīpe rājño varuṇasya gṛho hiraṇyayo mitaḥ //
tato dhṛtavrato rājā dhāmno dhāmna iha muñcatu

haviṣmatīrimā āpo haviṣmān devo adhvaraḥ //
haviṣmāṃ āvivāsati haviṣmānastu sūryaḥ //
agnervo'pannagṛhasya sadasi sādayāmi sumnāyavassumnyāya sumnyaṃ dhattendrāgnyorbhāgadheyīsstha mitrāvaruṇayorbhāgadheyīsstha viśveṣāṃ devānāṃ bhāgadheyīsstha somasya vasatīvarīrhṛde tvā manase tvā dive tvā sūryāya tvordhvamimamadhvaraṃ divi deveṣu hotrā yaccha soma rājan viśvāḥ prajā upāvaroha viśvāstvā prajā upāvarohantu //
śṛṇotvagnissamidhā havaṃ me śṛṇvantvāpo dhiṣaṇāśca devīḥ /
śṛṇotu grāvāṇo viduṣo nu yajñam̐ śṛṇotu devassavitā havaṃ me /
devīrāpo apāṃ napādya ūrmirhaviṣya indriyāvān madintamastaṃ devebhyo devatrā dāta śukrapebhyo yeṣāṃ bhāgasstha svāhā kāryrasi samudrasya vo'kṣityā unnaye //
se vo dadhātu varuṇo mitro agnissamindrassaṃ bṛhaspatiḥ /
tvaṣṭā viṣṇuḥ prajayā saṃrarāṇā yajamānāya draviṇaṃ dadhātu //
yathādhūrandhūro dhūrbhiḥ kalpantām //
yamagne pṛtsu martyamavā vājeṣu yaṃ junāḥ / sa yantā śaśvatīriṣaḥ //
svāhā vasūnāṃ rudrāṇāmādityānāṃ pannejanīsstha // vasavo rudrā ādityā etā vaḥ pannejanīssamudraṃ gandharveṣṭhāmanvātiṣṭhatha vātasya patmannīḍitā vāmī te saṃdṛśi viśvaṃ reto dhiṣīya tava vāmyanu saṃdṛśi

nigrābhyāsstha devaśrutaśśukrāśśukrabhṛta āyurme tarpayata prāṇaṃ me tarpayata vyānaṃ me tarpayatāpānaṃ me tarpayata cakṣurme tarpayata śrotraṃ me tarpayata vācaṃ me tarpayatātmānaṃ me tarpayata prajāṃ me tarpayata gṛhān me tarpayata paśūn me tarpayata gaṇān me tarpayata tṛptā mā tarpayata prītā mā prīṇīta te me mā vitṛṣan devasya tvā savituḥ prasave'śvinorbāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyāmādade grāvādhvarakṛddevebhya ūrdhvamimamadhvaraṃ kṛdhyuttamena pavinendrāya suṣuttamaṃ madhumantaṃ payasvantamindrāya tvābhimātighna indrāya tvā sahoda indrāya tvā vasumata indrāya tvā rudravata indrāya tvādityavate'gnaye tvā rāyaspoṣade viṣṇave tvā śyenāya tvā somabhṛte viṣṇave tvā yatte soma divi jyotiryat pṛthivyāṃ yadurā antarikṣe tenāsmai yajñapataya uru rāye kṛdhyadhi dhātre vocaśśvātrāsstha vṛtraturo rādhogūrtā amṛtasya patnīstā devīrdevatremaṃ yajñaṃ kṛtvopahūtāssomasya pibata mā bhairmā saṃvitthā dhiṣaṇe vīte vīḍayethāmūrjaṃ dadhathāmūrjamasmāsu dhattaṃ mā vām̐ him̐siṣaṃ mā yuvamasmān him̐siṣṭaṃ prāgapāgudagadharāktāstvā diśa adhāvantvamba nisvara samarirvidaḥ

iti śrīyajuṣi kāṭhake carakaśākhāyāmiṭhimikāyāṃ jyotirikaṃ nāma tṛtīyaṃ sthānakaṃ saṃpūrṇam