Kathaka Samhita · Chapter 39
athaikonacatvāriṃśaṃ sthānakam /
yadakrandaḥ /
yadakrandaḥ prathamaṃ jāyamāna udyana samudrāduta vā purīṣāt /
śyenasya pakṣā hariṇasya bāhū upastutyaṃ mahi jātaṃ te arvan //
abhyasthādviśvāḥ pṛtanā arātīstadagnirāha tadu soma āha /
bṛhaspatissavitendrastadāha pūṣā mādhāt sukṛtasya loke //
āsthādudasthādajaniṣṭa vipro vyāsthan mṛdho aśiśīta bāhū /
samapṛkṣi jyotiṣā sūryasya parā bādhasva nirṛtiṃ parācaiḥ//
prajāpatistvā sādayatu //
divo mūrdhāsi pṛthivyā nābhirūrgapāmoṣadhīnām /
viśvāyuśśarma saprathā namaspathe vayassvassadaḥ//
prācīnamūrdhvamadharāgapāgudagdevāḥ pāntu yajamānamamṛtamṛtāt /
tena brahmaṇā tena cchandasā tayā devatayāṅgirasvad dhruvā sīda //
āpo revatīḥ kṣayathā hi vasvaḥ kratuṃ ca bhadraṃ bibhṛthāmṛtaṃ ca /
rāyaśca stha svapatyasya patnīssarasvatī tadgṛṇate vayo dhāt //
arthetassthānvagato'gnervastejasā devatābhirgṛhṇāmi śarma ca stha varma ca stha devasya vassavituḥ prasave madhumatīssādayāmi jyotiṣe vām̐ śukrāsstha vīryāvatīrindrasya va indriyāvato devatābhirgṛhṇāmyamṛtaṃ ca stha satyaṃ ca stha devasya vassavituḥ prasave madhumatīssādayāmi cakṣuṣe vāṃ mandāssthābhibhuvo viśveṣāṃ vo devānāṃ devatābhyo gṛhṇāmi rakṣoghnīśca sthārātighnīśca stha devasya vassavituḥ prasave madhumatīssādayāmi retase vāmadhipatirasyūrjasvānādityānāṃ vo devānāṃ devatābhirgṛhṇāmi sapatnaghnīśca sthābhimātighnīśca stha devasya vassavituḥ prasave madhumatīssādayāmi prajābhyo vāṃ vrajakṣitassthordhvaśrito bṛhaspatervo brahmaṇā devatābhirgṛhṇāmi vasu ca stha vāmaṃ ca stha devasya vassavituḥ prasave madhumatīssādayāmi tejase vāṃ kṣatrabhṛtassthaujasvinīrmitrāvaruṇayorvo devayordevatābhirgṛhṇāmi bhūtaṃ ca stha bhavyaṃ ca stha devasya vassavituḥ prasave madhumatīssādayāmi varcase vāṃ divi śrayasvāntarikṣamāpṛṇa pṛthivyāṃ kalpasva
yadadasaṃprayatīrahā anadatā hate / tasmādā nadyo nāma stha tā vo nāmāni sindhavaḥ //
yat preṣitā varuṇenācchībham̐ samavalgata / tadindra āpnodyatīrvastasmādāpo anuṣṭhana //
apakāmam̐ syandamānā avīvarata vo hikam /
indro vaśśaktibhirdevīstasmādvārnāma vaḥ priyam //
eko devo apyatiṣṭhat syandamānā upetya / udāniṣurmahīriti tasmādudakamucyate //
āpo devīrghṛtamidāpa āsannagnīṣomau bibhratyāpa ittāḥ /
tīvrā raso madhupṛcāmaraṃgama ā mā prāṇena saha varcasāgan //
tapo yonirasi prājāpatyaṃ viśvābhistvā dhībhirupadadhāmi //
ye yajñam̐ samagṛbhṇan devā devebhyaspari /
tān gāyatrī nayatu prajānatī svarge loke amṛtaṃ duhānā //
ye jyotīm̐ṣi saṃdadhati svarārohanto amṛtasya lokam /
te yantu prajānanto yajñaṃ dadhānāssukṛtasya lokam //
yaḥ panthā vitato devayānaśchandobhirvigṛhīta eti /
tenātiṣṭha divamantarikṣaṃ yajñaṃ gṛhītvā sukṛtasya lokam //
ye paśavo medhyāso yajñasya yonimabhisaṃbabhūvuḥ /
tān dadante kavayo vipaścito yajñaṃ duhānāssukṛtasya loke //
yo yajñassahasradhāro dyāvāpṛthivyoradhi nirmitaḥ /
tenaitu yajamānassvastyā divo'dhi pṛṣṭhamasthāt //
āyave svāhāyuṣkṛte svāhāyoḥ patmane svāhā viṣṇave svāhā bṛhaspataye svāhā //
adbhyassaṃbhṛtaḥ pṛthivyā raso viśvakarmaṇassamavartatādhi /
tasya tvaṣṭā vidadhadrūpameti tanmartyasya devamājānamagre //
trivṛt te agne śirastanme agne śiraḥ pañcadaśau te agne bāhū tau me agne bāhū saptadaśaste agna ātmā sa me agna ātmaikavim̐śau te agna ūrū tau me agna ūrū triṇavau te agne aṣṭhīvantau tau me agne aṣṭhīvantau trayastrim̐śaṃ te agne pratiṣṭhānaṃ tanme agne pratiṣṭhānaṃ trivṛt te agne śirastena mābhipāhi pañcadaśau te agne bāhū tābhyāṃ mābhipāhi saptadaśaste agna ātmā tena mābhipāhyekavim̐śau te agna ūrū tābhyāṃ mābhipāhi triṇavau te agne aṣṭhīvantau tābhyāṃ mābhipāhi trayastriṃśaṃ te agne pratiṣṭhānaṃ tena mābhipāhi
prajāpatistvā sādayatu pṛthivyāḥ pṛṣṭhe jyotiṣmatī vyacasvatīṃ prathasvatīṃ pratho'si pṛthivyasi bhūrasi bhūmirasyaditirasi viśvadhāyā viśvasya bhuvanasya dhartī pṛthivīṃ yaccha pṛthivīṃ dṛm̐ha pṛthivīṃ mā hiṃsīrviśvasmai prāṇāya vyānāyāpānāyodānāya pratiṣṭhāyai caritrāyāgniṣṭvābhipātu mahyā svastyā chardiṣā śaṃtamena tayā devatayāṅgirasvad dhruvā sīda //
citiṃ juhomi manasā yathā devā ihāgaman / vītihotrā ṛtāvṛdhaḥ//
samudrasya vayunasya patmañjuhomi viśvakarmaṇe / viśvāhādābhyam̐ haviḥ //
svāhodapurā nāmāsyannena viṣṭā vasavo rakṣitāro'gniradhi viyatto asyāṃ tāṃ tvā prapadye sā me śarma ca varma ca bhava tayā devatayāṅgirasvad dhruvā sīda jyotirasi jyotirme yaccha pṛthivīṃ dṛm̐ha pṛthivyā mā pāhi tayā devatayāṅgirasvad dhruvā sīda bhūrasi bhuvanasya reta iṣṭakā svargo loko manasā tvānvārohāmi sūrasi svarasīṣṭakā svarge loke vācā tvānvārohāmi yāste agna ārdrā yonayo yāḥ kulāyinīrye te agna indavo yā u nābhayo yāste agne tanva ūrjo nāma tābhistvamubhayībhissaṃvidānāssvayaṃcinvānāstanvo niṣīda //
madhu vātā ṛtāyate madhu kṣaranti sindhavaḥ / mādhvīrnassantvoṣadhīḥ //
madhu naktamutoṣaso madhumat pārthivaṃ rajaḥ / madhu dyaurastu naḥ pitā //
madhumānno vanaspatirmadhumām̐ astu sūryaḥ / mādhvīrgāvo bhavantu naḥ //
sam̐sarpan trīn samudrān svargānapāṃ patirvṛṣabha iṣṭakānām /
tatra gaccha yatra pūrve paretāḥ purīṣaṃ vasānassukṛtasya lokam //
apāṃ gambhīraṃ gaccha mā tvā sūryaḥ paritāpsīnmāgnirvaiśvānaraḥ /
anu tvā divyā vṛṣṭissacatāmakhidrāḥ prajā abhivipaśya //
mahī dyauḥ pṛthivī ca na imaṃ yajñaṃ mimikṣatām / pipṛtāṃ no bharīmabhiḥ //
syūtā devebhiramṛtenāgādukhā svasāramadhi vedimasthāt /
satyaṃ pūrvebhirṛṣibhiścāklṛpāno'gniḥ pravidvām̐ iha taddadhātu //
pṛthivi pṛthivyām̐ sīda mātā mātari mātā syonā syonāyām //
kratuṃ devānāmamṛtatvamīmahe'gnim̐ sadhasthe sadaneṣvacyutam /
vaiśvānaraṃ brahmaṇā viśvavyacasam̐ stomasya dhāmannidadhe purīṣyam //
nyadhurmātrayā kavayo vayodhasamagnim̐ sadhasthe sadaneṣu sukratum /
vaiśvānaraṃ brahmaṇā viśvavyacasam̐ stomasya dhāman nyadhāṃ purīṣyam //
samidhyamānam̐ samidhā samindhate'gnim̐ sadhasthe sadaneṣvadbhutam /
vaiśvānaraṃ brahmaṇā viśvavyacasam̐ stomasya dhāman pavamānamābhṛtam //
samāstvāgne
viśvakarmā diśāṃ patiḥ prajāpatissa naḥ paśūn pātu sa māṃ pātu tayā devatayāṅgirasvad dhruvā sīda prajāpatirdiśāṃ patiḥ prajāpatissa naḥ paśūn pātu sa māṃ pātu tayā devatayāṅgirasvad dhruvā sīda rudro diśāṃ patirvaruṇo diśāṃ patiragnirdiśāṃ patiḥ prajāpatissa naḥ paśūn pātu sa māṃ pātu tayā devatayāṅgirasvad dhruvā sīda // mā chandastat pṛthivyagnirdevatā pramā chandastadantarikṣaṃ vāto devatā pratimā chandastad dyaussūryo devatāsrīvayaśchandastaddiśassomo devatā virāṭ chandastadvāgvaruṇo devatā gāyatrī chandastadajā bṛhaspatirdevatā triṣṭup chandastaddhiraṇyamindro devatā jagatī chandastadgauḥ prajāpatirdevatānuṣṭup chandastadāyurmitro devatoṣṇihā chandastaccakṣuḥ pūṣā devatā bṛhatī chandastadvṛṣṭiḥ parjanyo devatā paṅktiśchandastadaśvaḥ parameṣṭhī devatā tena brahmaṇā tena cchandasā tayā devatayāṅgirasvad dhruvāssīdata
ṛtasadasi satyasadasi tejassadasi varcassadasi yaśassadasi gṛṇānāsi dhāmāsi dhāmne tvā dhāmabhyastvā dhāmasu sīda sanirasi sanye tvā saneyaṃ vittirasi vittyai tvā videyaṃ karmāsi karmaṇe tvā kriyāsam̐ śaktirasi śaktyai tvā śakeyaṃ bhūtirasi bhūtyai tvā bhūyāsaṃ gūrdo'si gūrdāya tvā gūrdebhyastvā gūrde sīda kṣatraṃ pāhi kṣatraṃ pinva kṣatraṃ jinva kṣatraṃ yaccha kṣatramasi kṣatrāya tvā kṣatrebhyastvā kṣatre sīda viśveṣu tvā pārthiveṣu sādayāmi viśveṣu tvāntarikṣeṣu sādayāmi viśveṣu tvā divyeṣu sādayāmi viśvāsu tvāpsu sādayāmi viśvāsu tvauṣadhiṣu sādayāmi viśveṣu tvā vanaspatiṣu sādayāmi viśvāsu tvā dikṣu sādayāmi viśvāsu tvā pradikṣu sādayāmi // divi sīda svarjidasi pṛtanājidasi bhūrijidasyabhijidasi viśvajidasi sarvajidasi satrājidasi dhanajidasi bhrāḍasi vibhrāḍasi prabhrāḍasi sapatnahanaṃ tvā vajram̐ sādayāmi rakṣohanaṃ tvā vajram̐ sādayāmi piśācahanaṃ tvā vajram̐ sādayāmi yātudhānahanaṃ tvā vajram̐ sādayāmyarātihanaṃ tvā vajram̐ sādayāmyabhimātihanaṃ tvā vajram̐ sādayāmi śatruhaṇamasi śatruhaṇaṃ bhrātṛvyahaṇamasurahaṇaṃ tvaindraṃ vajram̐ sādayāmi
udvadasyuditirasyudyatyasyākramamāṇāsyākrāmantyasyākrāntirasi saṃkramamāṇāsi saṃkrāmantyasi saṃkrāntirasi svargāsi svarasīṣi sīdorji sīda bhage sīda draviṇe sīda subhūte sīda pṛthivyā yajñiye sīda viṣṇoḥ pade sīdeḍāyāḥ pade sīda ghṛtavati sīda pinvamāne sīda saṃvatsare sīda parivatsare sīdedāvatsare sīdānuvatsare sīdodvatsare sīdaikasyām̐ sīda daśasu sīda śate sīda sahasre sīdāyute sīda prayute sīda niyute sīdārbude sīda nyarbude sīda badve sīda samudre sīda madhye sīdānte sīda parārdhe sīda // pinvamānāsi pinvamānāya tvā pinvamānebhyastvā pinvamāne sīdartamasyṛtāya tvartebhyastvarte sīda satyamasi satyāya tvā satyebhyastvā satye sīda saṃdhirasi saṃdhaye tvā saṃdhibhyastvā saṃdhiṣu sīda sam̐śliḍasi sam̐śliṣe tvā sam̐śliḍbhyastvā sam̐śliṭsu sīda saṃpadasi saṃpade tvā saṃpadbhyastvā saṃpatsu sīda
prācī diggāyatrī chando rathantaram̐ sāmāgnirdevatā vasanta ṛtustrivṛtstomaḥ pañcadaśavartanistriyavirvayaḥ kṛtamayānāṃ purovāto vātassānaga ṛṣirdakṣiṇā dik triṣṭup chando bṛhatsāmendro devatā grīṣma ṛtuḥ pañcadaśasstomassaptadaśavartanirdityavāḍvayastretāyānāṃ dakṣiṇādvāto vātaḥ pratna ṛṣiḥ pratīcī digjagatī chando vairūpam̐ sāma maruto devatā varṣā ṛtussaptadaśasasstoma ekavim̐śavartanistrivatso vayo dvāparo'yānāṃ paścādvāto vātassanātana ṛṣirudīcī diganuṣṭup chando vairājam̐ sāma viśve devā devatā śaradṛturekavim̐śasstomastriṇavavartanisturyavāḍvaya āskando'yānāmuttarādvāto vātaḥ purāṇa ṛṣirūrdhvā dik paṅktiśchandaśśākaraṃ raivatam̐ sāma mitrāvaruṇau devatā hemantaśiśirā ṛtū triṇavasstomastrayastrim̐śavartaniḥ paṣṭhavāḍvayo'bhibhūrayānāṃ viṣvagvāto vātassuparṇa ṛṣiḥ pitaraḥ pitāmahāḥ pare'varebhyaste naḥ pāntu te no'vantvasmin brahmaṇyasmin kṣatre'syāmāśiṣyasyāṃ purodhāyāmasyāṃ devahūtyāṃ tena brahmaṇā tena cchandasā tayā devatayāṅgirasvad dhruvāssīdata
āyuṣaḥ prāṇam̐ saṃtanu prāṇādvyānam̐ saṃtanu vyānādapānam̐ saṃtanvapānāccakṣussaṃtanu cakṣuṣaśśrotram̐ saṃtanu śrotrādvācam̐ saṃtanu vāca ātmānam̐ saṃtanvātmanaḥ pṛthivīm̐ saṃtanu pṛthivyā antarikṣam̐ saṃtanvantarikṣāddivam̐ saṃtanu divassvassaṃtanu pṛthivī vaśāmāvasyā garbho vanaspatayo jarāyvagnirvatso'gnihotraṃ pīyūṣo'ntarikṣaṃ vaśā dhātā garbho rudrā jarāyu vāyurvatso gharmaḥ pīyūṣo dyaurvaśā stanayitnurgarbho nakṣatrāṇi jarāyu sūryo vatso vṛṣṭiḥ pīyūṣa ṛgvaśā bṛhadrathantare garbhaḥ praiṣanivido jarāyu yajño vatso dakṣiṇā pīyūṣo viḍvaśā rājanyo garbhaḥ paśavo jarāyu rājā vatso baliḥ pīyūṣaḥ
bhūmaskṛdasi varivaskṛdasi prācyasyūrdhvāsyantarikṣamasi tejodāṃ tvā tejasi sādayāmi varcodāṃ tvā varcasi sādayāmi payodāṃ tvā payasi sādayāmi yaśodāṃ tvā yaśasi sādayāmi draviṇodāṃ tvā draviṇe sādayāmi pṛthivyāstvā draviṇe sādayāmyantarikṣasya tvā draviṇe sādayāmi divastvā draviṇe sādayāmi diśāṃ tvā draviṇe sādayāmi draviṇodāṃ tvā draviṇe sādayāmyapsuṣadasi vayassadasi śyenasadasi gṛdhrasadasi suparṇasadasi //
yā devyasīṣṭaka āyurdā upaśīvarī / sā māmupaśeṣva jāyeva patimit sadā //
yā devyasīṣṭake prāṇadā vyānadā apānadāścakṣurdāśśrotradā vāgdā ātmadāḥ pṛthividā antarikṣadā dyaurdāssvardāḥ kumārīdāḥ prapharvīdāḥ prathamaupaśadā yuvatidā upaśīvarī // sā māmupaśeṣva jāyeva patimit sadā
iyameva sā yā prathamā vyaucchat sāvāsvantaścarati praviṣṭā /
vadhūrmimāya navagajjanitrī traya enāṃ mahimānassacante //
chandasvatī uṣasau pepiśāne samānaṃ yonimanusaṃcarete /
sūryapatnī vicarataḥ prajānatī ketumatī ajare bhūriretasā //
ṛtasya panthāmanu tisra āgustrayo gharmāso anu retasāguḥ /
prajāmekā rakṣatyūrjamekā kṣatramekā rakṣati devayūnām //
catuṣṭomamadadhādyā turīyā yajñasya pakṣā ṛṣayo bhavantī /
gāyatrī triṣṭubjagatī virāḍarkaṃ yuñjānāssvarābharannidam //
pañcabhirdhātā vidadhā idaṃ yat tāsām̐ svasṝrajanan pañca pañca /
tāsāmu yanti prayaveṇa pañca nānā rūpāṇi kratavo vasānāḥ //
pañca vyuṣṭīranu pañca dohā gāṃ pañcanāmnīmṛtavo'nu pañca /
pañca diśaḥ pañcadaśena klṛptāssamānamūrdhnīrabhi lokamekam //
jyotiṣmatī pratimuñcate nabha uṣā devī sūryasya vratena /
vipaśyanti paśavo jāyamānā nānārūpā māturasyā upasthe //
trim̐śat svasāra upayanti niṣkṛtam̐ samānaṃ ketuṃ pratimuñcamānāḥ /
ṛtūm̐stanvate kavayaḥ prajānatīrmadhyechandasaḥ pariyanti bhāsvatīḥ //
śukrarṣabhā nabhasā jyotiṣāgādviśvarūpā śavalyagniketuḥ/
samānamartham̐ svapasyamānā bibhratī jarāmajara uṣa āgāḥ //
ṛtūnāṃ patnī prathameyamāgādahnāṃ netrī janitrī prajānām /
ekā satī bahudhoṣo vyucchājīrṇā tvaṃ jaraya sarvamanyat //
ṛtasya dhāma prathamā vyūṣuṣyapāmekā mahimānaṃ bibharti /
sūryasyaikā carati niṣkṛtāni gharmasyaikā savitaikāṃ niyacchate //
ekāṣṭakā tapasā tapyamānā jajāna garbha mahimānamindram /
tena dasyūn vyasahanta devā hantāsurāṇāmabhavacchacībhiḥ //
anānujāmanujāṃ māmakarta satyaṃ vadantyanuyaccha etat /
bhūyāsamasya sumatau yathā yūyamanyā vo anyāmati mā prayukta //
abhūnnu nassumatau viśvavedā āṣṭa pratiṣṭhāmavidannu gādham /
bhūyāsamasya sumatau yathā yūyamanyā vo anyāmati mā prayukta //
prathamā ha vyuvāsa sā dhenurabhavadyame / sā naḥ payasvatī duhāmuttarāmuttarām̐ samām
agninartāṣāṭ kratvā śacīpatissauhārdyena svargo yajñena maghavānmanyunā vṛtrahā vṛṣabhena tvaṣṭā vaṣaṭkāreṇārdhabhāk pṛthivyā stṛṇīko'nnena gayassāmnā tanūmānṛgbhirannādastapasānādhṛṣṭassūryeṇa virāḍṛtubhiḥ prābhavat saṃvatsareṇa paryabhavadabhīṣāṭ cābhīṣāhyaścābhivayāścordhvavayāśca savayāśca bṛhadvayāśca sāsahvām̐śca sahīyām̐śca sahamānaśca sahasvām̐ścābhi tvā śūra nonumastvāmiddhi havāmahe
kayā naścitra ābhuvadūtī sadāvṛdhassakhā / kayā śaṃciṣṭhayā vṛtā /
kastvā satyo madānāṃ mam̐hiṣṭho matsadandhasaḥ / dṛḍhā cidāruje vasu //
abhī ṣu ṇassakhīnāmavitā jaritṝṇām / śataṃ bhavāsyūtibhiḥ //
indro dadhīco asthabhirvṛtrāṇyapratiṣkutaḥ / jaghāna navatīrnava //
icchannaśvasya yacchiraḥ parvateṣvapaśritam / avindaccharyaṇāvati //
atrāha goramanvata nāma tvaṣṭurapīcyam / itthā candramaso gṛhe //
tamindraṃ vājayāmasi mahe vṛtrāya hantave / sa vṛṣā vṛṣabho bhuvat //
indrassa dāmane kṛta ojiṣṭhassa bale vṛdhī / dyumnī śuklī sa somyaḥ //
girā vajro na saṃbhṛtassabalo anapacyutaḥ / vavakṣa ugro astṛtaḥ //
indramidgāthino bṛhadindramarkebhirarkiṇaḥ / indraṃ vāṇīranūṣata //
indra iddharyossacā saṃmiśla ā vacoyujā / indro vajrī hiraṇyayaḥ //
indra vājeṣu no vaha sahasrapradhaneṣu ca / ugra ugrābhirūtibhiḥ //
abhi tvā śūra nonumo'dugdhā iva dhenavaḥ /
īśānamasya jagatassvardṛśamīśānamindra tasthuṣaḥ / īśānamindra tasthuṣaḥ //
na tvāvām̐ anyo divyo na pārthivo na jāto na janiṣyate /
aśvāyanto maghavannindra vājino ganyantastvā havāmahe //
tvāmiddhi havāmahe sātā vājasya kāravaḥ /
tvāṃ vṛtreṣvindra satpatiṃ narastvāṃ kāṣṭhāsvarvataḥ / tvāṃ kāṣṭhāsvarvataḥ //
sa tvaṃ naścitra vajrahasta dhṛṣṇuyā mahasstavāno adrivaḥ /
mahasstavāno adrivo gāmaśvaṃ rathyamindra saṃkira satrā vājaṃ na jigyuṣe //
yajñā yajñā vo agnaye girā girā ca cakṣase /
pra pra vayamamṛtaṃ jātavedasaṃ priyaṃ mitraṃ na śam̐siṣam /
priya mitraṃ na śam̐siṣam //
ūrjo napātam̐ sa hināyamasmayurdāśema havyadātaye dāśema havyadātaye /
bhuvadvājeṣvavitā bhuvadvṛdha uta trātā tanūnām
agne devām̐ ihāvaha jajñāno vṛktabarhiṣe / asi hotā na īḍyaḥ //
aganma maho namasā yaviṣṭhaṃ yo dīdāya samiddhassve duroṇe /
citrabhānuṃ rodasī antarurvī svāhutaṃ viśvataḥ pratyañcam //
medhākāraṃ vidathasya prasādhanamagniṃ hotāraṃ paribhūtamaṃ matim /
tvāmarbhasya haviṣassamānamittvāṃ maho vṛṇate nānyaṃ tvat //
manuṣvat tvā nidhīmahi manuṣvat samidhīmahi /
agne manuṣvadaṅgiro devān devayate yaja //
agnirhi vājinaṃ viśe dadāti viśvacarṣaṇiḥ/
agnī rāye svābhuvaṃ saṃ prīto yāti vāryamiṣam̐ stotṛbhya ābhara //
agnirdevatā kṛttikā nakṣatraṃ prajāpatirdevatā rohiṇī nakṣatraṃ maruto devatenvakā nakṣatraṃ rudro devatā bāhurnakṣatramaditirdevatā punarvasurnakṣatraṃ bṛhaspatirdevatā tiṣyo nakṣatram̐ sarpā devatāśleṣā nakṣatraṃ pitaro devatā maghā nakṣatraṃ bhago devatā phalgunīrnakṣatramaryamā devatottarāḥ phalgunīrnakṣatram̐ savitā devatā hastau nakṣatraṃ tvaṣṭā devatā citrā nakṣatraṃ vāyurdevatā niṣṭyā nakṣatramindrāgnī devatā viśākhaṃ nakṣatraṃ mitro devatānūrādhā nakṣatramindro devatā jyeṣṭhā nakṣatraṃ nirṛtirdevatā mūlaṃ nakṣatramāpo devatāṣāḍhā nakṣatraṃ viśve devā devatottarā aṣāḍhā nakṣatraṃ viṣṇurdevatāśvattho nakṣatraṃ vasavo devatā śraviṣṭhā nakṣatraṃ varuṇo devatā śatabhiṣaṅ nakṣatramaja ekapāddevatā proṣṭhapadā nakṣatramahirbudhnyo devatottare proṣṭhapadā nakṣatraṃ pūṣā devatā revatī nakṣatramaśvinau devatāśvayujau nakṣatraṃ yamo devatāpabharaṇīrnakṣatramagne rucasstha prajāpatessomasya dhāturbhūyāsaṃ prajaniṣīya tena brahmaṇā tena cchandasā tayā devatayāṅgirasvad dhruvāssīdata
agnirmūrdhāyamagnistvāmagne puṣkarādadhi //
huve vassudyotmānam̐ suvṛktiṃ viśāmagnimatithim̐ suprayasam /
mitra iva yo didhiṣāyyo bhūddeva ādeve jane jātavedāḥ //
puro vo mandraṃ divyam̐ suvṛktiṃ prayati yajñe agnimadhvare dadhidhvam /
pura ukthebhissa hi no vibhāvā svadhvarā karati jātavedāḥ//
kā ta ākūtirmanaso varāya bhuvadagne śaṃtamā kā manīṣā /
ko vā yajñaiḥ pari dakṣaṃ ta āpa kena vā te manasā dāśema //
janasya gopā ajaniṣṭa jāgṛviragnissudakṣassuvitāya navyase /
ghṛtapratīko bṛhatā divispṛśā dyumadvibhāti bharatebhyaśśuciḥ //
tvāmagne aṅgiraso guhā hitamanvavindañchiśriyāṇaṃ vane vane /
sa jāyase mathyamānassaho mahattvāmāhussahasasputramaṅgiraḥ //
yajñasya ketuṃ prathamaṃ purohitamagniṃ narastriṣadhasthe samīdhire /
indreṇa devaissarathaṃ sa barhiṣi sīdanni hotā yajathāya sukratuḥ //
tvāmagne haviṣmanto devaṃ martāsa īḍate / manye tvā jātavedasam̐ sa havyā vakṣyānuṣak //
tvāṃ citraśravastama havante vikṣu jantavaḥ / śociṣkeśaṃ purupriyāgne havyāya voḍhave //
yadvāhiṣṭhaṃ tadagnaye bṛhadarca vibhāvaso / mahiṣīva tvadrayistvadvājā udīrate //
ā te agna idhīmahi //
ā te agna ṛcā haviśśukrasya śociṣaspate /
suścandra dasma viśpate havyavāṭ tubhyam̐ hūyata iṣam̐ stotṛbhya ābhara //
agniṃ taṃ manye yo vasurastaṃ yaṃ yanti dhenavaḥ /
astamarvanta āśavo'staṃ nityāso vājina iṣam̐ stotṛbhya ābhara
agniṃ naro dīdhitibhiraraṇyorhastacyutī janayanta praśastam / dūredṛśaṃ gṛhapatimatharyum //
tamagnimaste vasavo nyṛṇvan supraticakṣamavase kutaścit /
dakṣāyyo yo dama āsa nityaḥ//
preddho agne dīdihi puro no'jasrayā sūrmyā yaviṣṭha /
tvām̐ śaśvanta upayanti vājāḥ//
enā vo agniṃ namasorjo napātamāhuve /
priyaṃ cetiṣṭhamaratim̐ svadhvaraṃ viśvasya dūtamamṛtam //
agna āyāhyagnibhirhotāraṃ tvā vṛṇīmahe /
ā tvāmanaktu prayatā haviṣmatī yajiṣṭhaṃ barhirāsade //
udasya śocirasthādājuhvānasya mīḍhuṣaḥ/
uddhūmāso aruṣāso divispṛśassamagnimindhate naraḥ //
agne vājasya gomata īśānassahaso yaho / asme dhehi jātavedo mahi śravaḥ//
sa idhāno vasuṣkaviragnirīḍenyo girā / revadasmabhyaṃ purvaṇīka dīdihi //
kṣapo rājannuta tmanāgne vastorutoṣasaḥ / sa tigmajambha rakṣaso daha prati //
bhadro no agnirāhuto bhadrā rātissubhaga bhadro adhvaraḥ / bhadrā uta praśastayaḥ//
yassamidhā ya āhutyā yo vedena dadāśa marto agnaye / yo namasā svadhvaraḥ //
tadagne dyumnamābhara yat sāsāhat sadane kaṃcidatriṇam / manyaṃ janasya dūḍhyaḥ//
agnim̐ hotāraṃ manye dāsvantaṃ vasum̐ sūnum̐ sahaso jātavedasaṃ vipraṃ na jātavedasam /
ya ūrdhvayā svadhvaro devo devācyā kṛpā /
ghṛtasya vibhrāṣṭimanuvaṣṭi śociṣājuhvānasya sarpiṣaḥ //
yajiṣṭhaṃ tvā yajamānā huvema jyeṣṭhamaṅgirasāṃ vipra manmabhirviprebhiśśukra manmabhiḥ /
parijmānamiva dyām̐ hotāraṃ carṣaṇīnām /
śociṣkeśaṃ vṛṣaṇaṃ yamimā viśaḥ prāvantu jūtaye viśaḥ //
evena sadyaḥ paryeṣi pārthivaṃ muhurgīrito vṛṣabhaḥ kanikradad dadhadretaḥ kanikradat /
śataṃ cakṣāṇo akṣabhirdevo vaneṣu turvaṇiḥ /
sado dadhāna upareṣu sānuṣvagniḥ pareṣu sānuṣu //
acetyagniścikitirhavyavāṭ sa sumadrathaḥ /
agniśśukreṇa śociṣā bṛhat sūryo arocata //
ghnan madhrāṇyapa dviṣo dahan rakṣām̐si viśvahā /
agnirviśvasya rājati / agnirviśvaṃ virājati / agnissarvaṃ virājati
// iti śrīyajuṣi kāṭhake carakaśākhāyāmorimikāyāṃ yadakrando nāmaikonacatvāriṃśaṃ sthānakaṃ saṃpūrṇam
Original text: kāṭhakasaṃhitā (visvaraḥ) · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0