Kathaka Samhita · Chapter 38
athāṣṭātriṃśaṃ sthānakam /
sautrāmaṇī/
somo rājāmṛtam̐ suta ṛjīṣeṇājahānmṛtyum /
ṛtena satyamindriyaṃ vipānam̐ śukramandhasa indrasyendriyamidaṃ payo'mṛtaṃ madhu // somamadbhyo vyapibacchandasā ham̐saśśuciṣat /
ṛtena satyamindriyaṃ vipānam̐ śukramandhasa indrasyendriyamidaṃ payo'mṛtaṃ madhu //
adyaḥrā kṣīraṃ vyapibat kruṅṅāṅgiraso dhiyā /
ṛtena satyamindriyaṃ vipānam̐ śukramandhasa indrasyendriyamidaṃ payo'mṛtaṃ madhu //
annāt parisruto rasaṃ brahmaṇā vyapibat kṣatram /
ṛtena satyamindriyaṃ vipānam̐ śukramandhasa indrasyendriyamidaṃ payo'mṛtaṃ madhu //
reto mūtraṃ vijahāti yoniṃ praviśadindriyam /
garbho jarāyuṇāvṛta ulbaṃ jahāti janmanā /
ṛtena satyamindriyaṃ vipānam̐ śukramandhasa indrasyendriyamidam̐ payo'mṛtaṃ madhu //
vedena rūpe vyapibat sutāsutau prajāpatiḥ /
ṛtena satyamindriyaṃ vipānam̐ śukramandhasa indrasyendriyamidaṃ payo'mṛtaṃ madhu //
dṛṣṭvā rūpe vyākarot satyānṛte prajāpatiḥ / aśraddhāmanṛte'dadhācchraddhām̐ satye prajāpatiḥ/ ṛtena satyamindriyaṃ vipānam̐ śukramandhapsa indrasyendriyamidaṃ payo'mṛtaṃ madhu //
dṛṣṭvā parisruto rasam̐ śukreṇa śukraṃ vyapibat payassomaṃ prajāpatiḥ /
ṛtena satyamindriyaṃ vipānam̐ śukramandhasa indrasyendriyamidaṃ payo'mṛtaṃ madhu
surāvantaṃ barhiṣadam̐ suvīraṃ yajñam̐ hinvanti mahiṣā namobhiḥ /
dadhānāssomaṃ divi devatāsu madenendraṃ yajamānāssvarkāḥ //
yaste rasassaṃbhṛta auṣadhīṣu somasya śuṣmassurayā sutasya /
tena jinva yajamānaṃ madena sarasvatīmaśvinā indramagnim //
yamaśvinā namucerāsurādadhi sarasvatyasanodindriyāya /
imaṃ tam̐ śukraṃ madhumantamindum̐ somaṃ rājānamiha bhakṣayāmi //
yadatra riptaṃ rasinassutasya yadindro apibacchacībhiḥ /
ahaṃ tadasya manasā śivena somaṃ rājānamiha bhakṣayāmi //
pitṛbhyasvadhāyibhyassvadhā namaḥ pitāmahebhyassvadhāyibhyassvadhā namaḥ prapitāmahebhyassvadhāyibhyassvadhā namo'kṣan pitaro'mīmadanta pitaro'tītṛpanta pitaraḥ pitaraśśundhadhvam //
punantu mā pitarassomyāsaḥ puna॑ntu mā pitāmahāḥ /
punantu prapitāmahāḥ pavitreṇa śatāyuṣā //
punantu mā pitāmahāḥ punantu prapitāmahāḥ/ pavitreṇa śatāyuṣā viśvamāyurvyaśnavai // agna āyūm̐ṣi pavase //
punantu mā devajanāḥ punantu manasā dhiyaḥ/ punantu viśvā bhūtāni jātavedaḥ punīhi mā//
pavitreṇa punīhi mā śukreṇa deva dīdyat / agne kratvā kratūm̐ranu /
yat te pavitramarciṣyagne vitatamantarā / brahma tena punātu mā //
pavamānassvarjanaḥ pavitreṇa vicarṣaṇiḥ / yaḥ potā sa punātu mā//
ubhābhyāṃ deva savitaḥ pavitreṇa savena ca / māṃ punīhi viśvataḥ //
vaiśvadevī punatī devyāgādyasyā imāstanvo vītapṛṣṭhāḥ /
tayā madantassadhamādyeṣu vayam̐ syāma patayo rayīṇām //
ye samānāssamanasaḥ pitaro yamarājye / teṣāṃ lokassvadhā namo yajño deveṣu kalpatām //
ye samānāssamanaso jīvā jīveṣu māmakāḥ /
teṣām̐ śrīrmayi kalpatāmasmiṃlloke śatam̐ samāḥ //
dve srutī aśṛṇavaṃ pitṝṇāmahaṃ devānāmuta martyānām /
tābhyāmidaṃ viśvamejat sameti yadantarā pitaraṃ mātaraṃ ca //
idam̐ haviḥ prajananaṃ me astu daśavīram̐ sarvagaṇam̐ svastaye /
ātmasani prajāsani paśusanyabhayasani lokasani /
agniḥ prajāṃ bahulāṃ me karotvannaṃ payo reto asmāsu dhatta
sīsena tantraṃ manasā manīṣiṇa ūrṇāsūtreṇa kavayo vayanti /
aśvinā yajñam̐ savitā sarasvatīndrasya rūpaṃ varuṇo bhiṣajyam //
tadasya rūpamamṛtam̐ śacībhistisro dadurdevatāssaṃrarāṇāḥ /
lomāni śaṣpairbahudhā na tokmabhistvagasya mām̐samabhavanna lājāḥ //
tadaśvinā bhiṣajā rudravartanī sarasvatī vayati peśo antaram /
asthi majjānaṃ māsaraiḥ karotareṇa dadhato gavāṃ tvaci //
sarasvatī manasā peśalaṃ vasu nāsatyābhyāṃ vayati darśataṃ vapuḥ /
rasaṃ parisrutā na rohitaṃ nagnahurvīrastasaraṃ na vema //
payasā śukramamṛtaṃ janitram̐ surāyā mūtrājjanayanti retaḥ /
apāmatiṃ durmatiṃ bādhamānā ūbadhyaṃ vātam̐ sabvaṃ tadārāt //
indrassutrāmā hṛdayena satyaṃ puroḍāśena savitā jajāna /
yakṛt klomānaṃ varuṇo bhiṣajyan matasne vāyavyairna mināti pittam //
antrāṇi sthālī madhu pinvamānā gudāḥ pātrāṇi sudughā na dhenuḥ /
śyenasya patraṃ na plīhā śacībhirāsandī nābhirudaraṃ na mātā //
kumbho vaniṣṭhurjanitā śacībhiryasminnagre yonyāṃ garbho antaḥ /
plāśirvyaktaśśatadhāra utso duhe na kumbhī svadhāṃ pitṛbhyaḥ //
mukham̐ sadasya śira itsatena jihvā pavitramaśvināsan sarasvatī /
capyaṃ na pāyurbhiṣagasya vāro vastirna śepo harasā tarasvī //
aśvibhyāṃ cakṣuramṛtaṃ grahābhyāṃ chāgena tejo haviṣā śṛtena /
pakṣmāṇi godhūmaiḥ kuvalairutāni peśo na śuklamasitaṃ vasāte //
avirna meṣo nasi vīryāya prāṇasya panthā amṛto grahābhyām /
sarasvatyupavākairvyānaṃ nasyāni barhirbadarairjajāna //
indrasya rūpamṛṣabho balāya karṇābhyām̐ śrotramamṛtaṃ grahābhyām /
yavā na barhirbhruvi kesarāṇi karkandhu jajñe madhu sāraghaṃ mukhāt //
ātmannupasthe na vṛkasya loma mukhe śmaśrūṇi na vyāghraloma /
keśā na śīrṣan yaśase śriyai śikhā siṃhasya loma tviṣirindriyāṇi //
aṅgānyātman bhiṣajā tadaśvinātmānamaṅgaissamadhāt sarasvatī /
indrasya rūpam̐ śatamānamāyuścandreṇa jyotiramṛtaṃ dadhānā //
sarasvatī yonyāṃ garbhamantaraśvibhyāṃ patnī sukṛtaṃ bibharti /
apāṃ rasena varuṇena sāmnendram̐ śriyai janayannapsu rājā //
tejaḥ paśūnām̐ havirindriyāvat parisrutā payasā sāraghaṃ madhu /
aśvibhyāṃ dugdhaṃ bhiṣajā sarasvatyā sutāsutābhyāmamṛtassoma induḥ
kṣatrasya nābhirasi kṣatrasya yonirasi syonāsi suṣadāsi syonāmāsīda suṣadāmāsīda mā tvā hiṃsīnmā mā him̐sīḥ //
niṣasāda dhṛtavrato varuṇaḥ pastyāsvā / sāmrājyāya sukratuḥ //
devasya tvā savituḥ prasave'śvinorbāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyāmaśvinorbhaiṣajyena tejase brahmavarcasāyābhiṣiñcāmi devasya tvā savituḥ prasave'śvinorbāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyām̐ sarasvatyā bhaiṣajyena vīryāyānnādyāyābhiṣiñcāmi devasya tvā savituḥ prasave'śvinorbāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyāmindrasyendriyeṇa balāya śriyai yaśase'bhiṣiñcāmi ko'si ko nāmāsi kasmai tvā kāya tvā suślokā३ sumaṅgalā३ satyarājā३n //
śiro me śrīryaśo mukhaṃ tviṣiḥ keśāśca śmaśrūṇi /
rājā me prāṇoṃ amṛtam̐ samrāṭ cakṣurvirāṭchrotram //
jihvā me bhadraṃ vāṅ maho mano manyussvarāḍ bhāmaḥ /
modāḥ pramodā aṅgulīraṅgāni mitraṃ me sahaḥ //
bāhū me balamindriyam̐ hastau me karma vīryam / ātmā kṣatramuro mama //
pṛṣṭīrme rāṣṭramudaramam̐sau grīvāśca śroṇyau / ūrū aratnī jānunī viśo me'ṅgāni sarvataḥ //
nābhirme cittaṃ vijñānaṃ pāyurme'pacitirbhasat /
ānandanandā aṇḍau me bhagassaubhāgyaṃ pasaḥ //
jaṅghābhyāṃ padbhyāṃ dharmo'smi viśi rājā pratiṣṭhitaḥ/
prati kṣatre pratitiṣṭhāmi rāṣṭre pratyaśveṣu pratitiṣṭhāmi goṣu //
pratyaṅgeṣu pratitiṣṭhāmyātman prati prāṇeṣu pratitiṣṭhāmi puṣṭe /
prati dyāvāpṛthivyoḥ pratitiṣṭhāmi yajñe //
trayo devā ekādaśa trayastrim̐śāssurādhasaḥ / bṛhaspatiprasūtā devasya savitussave //
devā devairavantu mā prathamā dvitīyairdvitīyāstṛtīyaistṛtīyāssatyena satyaṃ yajñena yajño yajurbhiryajūm̐ṣi sāmabhissāmānyṛgbhirṛco yājyābhiryājyā vaṣaṭkārairvaṣaṭkārā āhutibhirāhutayo me kāmān samardhayantu bhūssvāhā //
lomāni prayatirmama tvaṅ ma ānatirāgatiḥ /
mām̐saṃ ma upanatirvasvasthi majjā ma ānatiḥ
yaddevā devaheḍanaṃ devāsaścakṛmā vayam / agnirmā tasmādenaso viśvānmuñcatvam̐hasaḥ//
yadi divā yadi naktamenām̐si cakṛmā vayam / vāyurmā tasmādenaso viśvānmuñcatvam̐hasaḥ//
yadi jāgradyadi svapna enām̐si cakṛmā vayam / sūryo mā tasmādenaso viśvānmuñcatvam̐hasaḥ//
yadgrāme yadaraṇye yat sabhāyāṃ yadindriye / yacchūdre yadarya enaścakṛmā vayam /
yadekasyādhi dharmaṇi tasyāvayajanamasi //
yadāpo aghnyā varuṇeti śapāmahe tato varuṇa no muñcāvabhṛtha nicuṅkuṇa nicerurasi nicuṅkuṇo'va devairdevakṛtameno'yāḍava martyairmartyakṛtamurorā no deva riṣaspāhi //
samudre te hṛdayamapsvantassaṃ tvā viśantvoṣadhīrutāpaḥ //
sumitrā ṇa āpa oṣadhayo bhavantu durmitrāstasmai bhūyāsuryo'smān dveṣṭi yaṃ ca vayaṃ dviṣmaḥ
drupadādivenmumucānassvinnassnātvī malādiva /
pūtaṃ pavitreṇevājyamāpaśśundhantu mainasaḥ//
udvayaṃ tamasaspari paśyanto jyotiruttaram / devaṃ devatrā sūryamaganma jyotiruttamam //
pratyasto varuṇasya pāśaḥ pratiyuto varuṇasya pāśaḥ // edho'syedhiṣīmahi samidasi // tejo'si tejo mayi dhehi //
apo adyānvacāriṣaṃ rasena samaganmahi / payasvānagna āgamaṃ taṃ mā sam̐sṛja varcasā //
samāvavarti pṛthivī samuṣāssamu sūryaḥ / vaiśvānarajyotirbhūyāsaṃ vibhuṃ kāmaṃ vyaśnavai //
bhūssvāhā
samiddha indra uṣasāmanīke purorucā pūrvakṛdvāvṛdhānaḥ /
tribhirdevaistriṃśatā vajrabāhurjaghāna vṛtraṃ vi duro vavāra //
narāśam̐saḥ prati śūro mimānastanūnapāt prati yajñasya dhāma /
gobhirvapāvān madhunā samañjan hiraṇyaiścandrī yajatu pracetāḥ//
īḍito devairharivām̐ abhiṣṭirājuhvāno haviṣā śardhamānaḥ/
puraṃdaro gotrabhidvajrabāhurāyātu yajñamupa no juṣāṇaḥ //
juṣāṇo bahirharivānna indraḥ prācīnam̐ sīdat pradiśā pṛthivyāḥ /
uruprathāḥ prathamānam̐ syonamādityairaktaṃ vasubhissajoṣāḥ //
indraṃ duraḥ kavaṣyo dhāvamānā vṛṣāṇaṃ yantu janayassupatnīḥ/
dvāro devīrabhito viśrayantām̐ suvīrā vīraṃ prathamānā mahobhiḥ//
uṣāsānaktā bṛhatī bṛhantaṃ payasvatī sudughe śūramindram /
peśasvatī tantunā saṃvyayantī devānāṃ devaṃ yajatassurukme //
daivyā mimānā manasā purutrā hotārā indraṃ prathamā suvācā /
mūrdhan yajñasya madhunā dadhānā prācīnaṃ jyotirhaviṣā vṛdhātaḥ //
tisro devīrhaviṣā vardhamānā indraṃ juṣāṇā vṛṣaṇaṃ na patnīḥ /
acchinnaṃ tantuṃ payasā sarasvatīḍā devī bhāratī viśvatūrtiḥ //
tvaṣṭā dadhadindrāya śuṣmamapāko'ciṣṭuryaśase purūṇi /
vṛṣā yajan vṛṣaṇaṃ bhūriretā mūrdhan yajñasya samanaktu devān //
vanaspatiravasṛṣṭo na pāśaistmanyā samañjañchamitā na devaḥ/
indrasya havyairjaṭharaṃ pṛṇānassvadāti yajñaṃ madhunā ghṛtena //
stokānāminduṃ prati śūra indro vṛṣāyamāṇo vṛṣabhasturāṣāṭ /
ghṛtapruṣā manasā havyamundan mūrdhan yajñasya juṣatām̐ svāhā
ā carṣaṇiprā vṛṣabho janānāṃ rājā kṛṣṭīnāṃ puruhūta indraḥ /
stutaśśravasyannavasopa madrigyuktvā harī vṛṣaṇā yāhyarvāk //
viveṣa yanmā dhiṣaṇā jajāna stavai purā pāryādindramahnaḥ /
am̐haso yatra pīparadyathā no nāveva yāntamubhaye havante //
tam̐ sadhrīcīrūtayo vṛṣṇyāni paum̐syāni niyutassaścurindram /
samudraṃ na sindhava ukthaśuṣmā uruvyacasaṃ gira āviśanti //
satyamit tanna tvāvām̐ anyo astīndra devo na martyo jyāyān /
ahannahiṃ pariśayānamarṇo'vāsṛjo apo acchā samudram //
pra sasāhiṣe puruhūta śatrūñjyeṣṭhaste śuṣma iha rātirastu /
indrābhara dakṣiṇenā vasūni patissindhūnāmasi revatīnām //
sa śevṛdhamadhidhā dyumnamasme mahi kṣatraṃ janāṣāḍindra tavyam /
rakṣā ca no maghonaḥ pāhi sūrīn rāye ca nassvapatyā iṣe dhāḥ
samiddho agniraśvinā tapto gharmo virāṭ sutaḥ /
duhe dhenussarasvatī sāmam̐ śukramihendriyam //
tanūpā bhiṣajā sute'śvinobhā sarasvatī / madhvā rajām̐sīndriyamindrāya pathibhirvahān //
indrāyendum̐ sarasvatī narāśam̐sena nagnahum / adhātāmaśvinā madhu bheṣajaṃ bhiṣajā sute //
ājuhvānā sarasvatīndrāyendriyāṇi vīryam / iḍābhiraśvinā iṣam̐ samūrjam̐ saṃ rayiṃ dadhuḥ//
aśvinā namucessutam̐ somam̐ śukraṃ parisrutā / sarasvatī tamābharadbarhiṣendrāya pātave //
kavaṣyo na vyacasvatīraśvibhyāṃ na duro diśaḥ /
indro na rodasī dughe duhe kāmān sarasvatī //
uṣāsā naktamaśvinā divendram̐ sāyamindriyaiḥ / saṃjānāne supeśasā samañjāte sarasvatyā//
pātaṃ no aśvinā divā pāhi naktam̐ sarasvati /
daivyā hotārā bhiṣajā pātamindram̐ sacā sute //
tisrastredhā sarasvatyaśvinā bhāratīḍā / tīvraṃ parisrutā somamindrāyāsuṣavurmadam //
āśvinā bheṣajaṃ madhu bheṣajaṃ nassarasvatī/
gobhirna somamaśvinā māsareṇa parisrutam /
samadhātām̐ sarasvatyā svāhendre sutaṃ madhu
aśvinā havirindriyaṃ namucerdhiyā sarasvatī /
ā śukramāsurādvasu maghamindrāya jabhrire //
yamaśvinā sarasvatī haviṣendramavardhayan /
sa bibheda balaṃ maghaṃ namucā āsure sacā //
tamindraṃ paśavassacāśvinobhā sarasvatī /
dadhānā abhyanūṣata haviṣā yajña indriyam //
ya indra indriyaṃ dadhussavitā varuṇo bhagaḥ/
sa sutrāmā haviṣpatiryajamānāya saścata//
savitā varuṇo dadhadyajamānāya dāśuṣe / ādatta namucervasu sutrāmā balamindriyam //
varuṇaḥ kṣatramindriyaṃ bhagena savitā śriyam / sutrāmā yaśasā balaṃ dadhānā yajñamāśata//
aśvinā gobhirindriyamaśvebhirvīryaṃ balam / haviṣendram̐ sarasvatī yajamānamavardhayan //
tā nāsatyā supeśasā hiraṇyavartanī narā / sarasvatī haviṣmatīndra karmasu no'vata //
tā bhiṣajā sukarmaṇā sā sudughā sarasvatī / sa vṛtrahā śatakraturindrāya dadhurindriyam//
yuvam̐ surāmamaśvinā namucā āsure sacā/ vipipānā śubhaspatī indraṃ karmasvāvatam //
putramiva pitarā aśvinobhendrāvathuḥ kāvyairdam̐sanābhiḥ /
yat surāmaṃ vyapibaśśacībhissarasvatī tvā maghavannabhiṣṇak //
yasminnaśvāsa ṛṣabhāsa ukṣaṇo vaśā meṣā avasṛṣṭā āhutāḥ/
kīlālape somapṛṣṭhāya vedhase hṛdā matiṃ janaya cārumagnaye //
ahāvyagne havirāsye te sucīva ghṛtaṃ camvīva somaḥ /
vājasaniṃ rayimasme suvīraṃ praśastaṃ dhehi yaśasaṃ bṛhantam
samiddho agnissamidhā suṣamiddho vareṇyaḥ / gāyatrī chanda indriyaṃ triyavirgaurvayo dadhuḥ//
tanūnapācchucivratastanūpāśca sarasvatī / uṣṇihā chanda indriyaṃ dityavāḍ gaurvayo dadhuḥ//
iḍābhiragnirīḍyassomo devo amartyaḥ / anuṣṭup chanda indriyaṃ pañcāvirgaurvayo dadhuḥ //
subarhiragniḥ pūṣaṇvām̐ stīrṇabarhiramartyaḥ / bṛhatī chanda indriyaṃ trivatso gaurvayo dadhuḥ //
duro devīrdiśo mahīrbrahmā devo bṛhaspatiḥ/
paṅktiśchanda ihendriyaṃ turyavāḍgaurvayo dadhuḥ //
uṣe yahvī supeśasā viśve devā amartyāḥ / triṣṭup chanda ihendriyaṃ paṣṭhavāḍgaurvayo dadhuḥ//
daivyā hotārā bhiṣajendreṇa sayujā yujā/
jagatī chanda indriyamanaḍvān gaurvayo dadhuḥ //
tistra iḍā sarasvatī bhāratī maruto viśaḥ/
virāṭ chanda ihendriyaṃ dhenurgaurna vayo dadhuḥ //
tvaṣṭā turīpo adbhuta indrāgnī puṣṭivardhanā /
dvipadā chanda indriyamukṣā gaurna vayo dadhuḥ //
śamitā no vanaspatissavitā prasuvan bhagam /
kakup chanda ihendriyaṃ vaśā vehadvayo dadhuḥ //
svāhā yajñaṃ varuṇassukṣatro bheṣajaṃ karat /
aticchanda indriyaṃ bṛhadvṛṣabho gaurvayo dadhuḥ
vasantenartunā devā vasavastrivṛtā stutam / rathantareṇa tejasā havirindre vayo dadhuḥ //
grīṣmeṇa devā ṛtunā rudrāḥ pañcadaśe stutam /
bṛhatā yaśasā balam̐ havirindre vayo dadhuḥ//
varṣābhirṛtunādityāstome saptadaśe stutam / vairūpeṇa viśaujasā havirindre vayo dadhuḥ//
śāradenartunā devā ekavim̐śa ṛbhavasstutam / vairājena śriyā śriyam̐ havirindre vayo dadhuḥ//
hemantenartunā devāstriṇave marutasstutam / balena śakkarīssaho havirindre vayo dadhuḥ //
śaiśireṇartunā devāstrayastriṃśe'mṛtam̐ stutam /
satyena revatīḥ kṣatram̐ havirindre vayo dadhuḥ
bṛhaspatipurohitā devā devānāṃ devā devāḥ prathamajā devā deveṣu parākramadhvaṃ prathamā dvitīyeṣu dvitīyāstṛtīyeṣu trirekādaśāstrayastrim̐śā anu va ārabha idam̐ śakeyaṃ yadidaṃ karomi te māvata te mā jinvatāsmin brahmaṇyasmin kṣatre'syāmāśiṣyasyāṃ purodhāyāmasyāṃ devahūtyām //
yo'sya kauṣṭha jagataḥ pārthivasyaika idvaśī / yamaṃ bhaṅgaśravo gāya yo rājānaparodhyaḥ//
yamaṃ gāya bhaṅgaśravo yo rājānaparodhyaḥ / yenāpo nadyo dhanvāni yena dyauḥ pṛthivī dṛḍhā//
hiraṇyakeśān sudhurān hiraṇyākṣānayaśśaphān /
aśvānanaśyato dānaṃ yamo rājādhitiṣṭhati //
ayaṃ yo'si yasya ta idam̐ śira etena tvamatra śīrṣaṇvānedhi /
idamasmākaṃ bhuje bhogāya bhūyāt //
udehyagne adhi mātuḥ pṛthivyā viśa āviśa mahatassadhasthāt /
āśuṃ tvājau dadhire devayanto havyavāhaṃ bhuvanasya gopām //
dhanaṃjayassahamānaḥ pṛtanyuragna īṣamūrjaṃ yajamānāya dhehi /
viśvāḥ pṛtanāssahamānassahobhirannaṃ no dhehi bahudhā virūpaṃ yat prajā anu jīvanti sarvāḥ//
devasya tvā savituḥ prasave'śvinorbāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyāmagnaye tvā vaiśvānarāya traiṣṭubhena cchandasāharupadadhe devasya tvā savituḥ prasave'śvinorbāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyāmagnaye tvā vaiśvānarāyānuṣṭubhena cchandasā rātrīmupadadhe //
punastvādityā rudrā vasavassamindhatāṃ punarbrahmāṇo vasunītha yajñaiḥ/
ghṛtena te tanvaṃ vardhayāmi satyāssantu yajamānasya kāmāḥ //
agnirhotā no adhvare vājī san pariṇīyate / devo deveṣu yajñiyaḥ //
pari triviṣṭyadhvaraṃ yātyagnī rathīriva / ā deveṣu prayo dadhat //
pari vājapatiḥ kaviragnirhavyānyakramīt / dadhadratnāni dāśuṣe //
pari tvāgne puraṃ vayaṃ vipram̐ sahasya dhīmahi / dhṛṣadvarṇaṃ dive dive hantāraṃ bhaṅgurāvatām //
pari prāgāddevo agnī rakṣohāmīvacātanaḥ/ sedhan viśvā apa dviṣo dahana rakṣām̐si viśvahā//
citasstha paricita ūrdhvaśritaśśrayadhvam / prajāmasme rayimasme niyacchata
vrajaṃ kṛṇudhvam̐ sa hi vo nṛpāṇo varma sīvyadhvaṃ bahulā pṛthūni /
puraḥ kṛṇudhvamāyasīradhṛṣṭā mā vassusroccamaso dṛm̐hatā tam //
ajījanannamṛtaṃ martyāso'sremāṇaṃ taraṇiṃ vīḍujambham /
daśa svasāro agruvassamīcīḥ pumām̐saṃ jātamabhisaṃrabhantām //
sākam̐ hi śucinā śuciḥ praśāstā ṛtunājani /
vidvām̐ asya vratā dhruvā vayā ivānurohati //
apāsmadetu nirṛtirnehāsyā api ki cana / agotāṃ nāṣṭrāṃ pāpmānam̐ sarvaṃ tadapahanmahe//
apāsya nairṛtān pāśān mṛtyorekaśataṃ caye /
apāsya ye sināḥ pāśā mṛtyorekaśatam̐ suve //
ye te pāśā ekaśataṃ mṛtyo martyāya hantave / tām̐ste yajñasya māyayā sarvānavayajāmahe//
devīmahaṃ nirṛtiṃ bādhamānaḥ piteva putraṃ damaye vacobhiḥ /
yā jāyamānasya jāyamānasya śiro devī prati sūrirvicaṣṭe //
śaṃ no devīrabhiṣṭaya āpo bhavantu pītaye / śaṃ yorabhisravantu naḥ //
ūrjaṃ bibhradvasuvanissumedhā gṛhāṇāṃ modamānā suvarcāḥ /
aghoreṇa cakṣuṣāham̐ śivena gṛhāṇāṃ paśyan vaya uttirāmi //
gṛhāṇāmāyuḥ pra vayaṃ tirāma gṛhā asmākaṃ pratirantvāyuḥ /
yena devā jyotiṣordhvā udāyan yenādityā vasavo yena rudrāḥ /
yenāṅgiraso mahimānamānaśustenaitu yajamānassvasti //
syonā pṛthivi bhavānṛkṣarā niveśanī / yacchā naśśarma saprathāḥ //
vāktvā samudra upadadhātu prajāvaniṃ rāyaspoṣavaniṃ mahyaṃ vājināya mahī dhruvā salilāsi jyotiṣmatī sā svargaṃ lokaṃ prajānīhi prajāpatiḥ prajāpatau sādayatu tayāṅgirasvad dhruvā sīda
udasthāddhanajidgojidaśvajiddhiraṇyajit sūnṛtayā parīvṛtaḥ/
etacakreṇa savitā rathenorjo bhāgaṃ pṛthivīmetyāpṛṇan /
saṃ varatrān dadhātana nirāhāvaṃ kṛṇotana /
siñcāmahā avataṃ vayamudriṇaṃ viśvāhādastamakṣitam //
brahma jajñānaṃ prathamaṃ purastādvi sīmatassuruco vena āvaḥ /
sa budhnyā upamā asya viṣṭhāssataśca yonimasataśca vivaḥ //
anāptā yā vaḥ prathamā yasyāṃ karmāṇi kurvate /
vīrānno atra mā dabham̐stadva etat puro dadhe //
paryū ṣu pradhanva vājasātaye pari vṛtrāṇi sakṣaṇiḥ/
dviṣastaradhyā ṛṇayā na īyase //
sahasradhāre'va te samasvaran divo nāke madhujihvā asaścataḥ /
tasya spaśo na nimiṣanti bhūrṇayaḥ pade pade pāśinassanti setavaḥ//
malimluco nāmāsi trayodaśo māsa indrasya śarmāsīndrasya varmāsīndrasya varūthamasi taṃ tvā prapadye sagussāśvassapuruṣaḥ // saha yanme'sti tena sa me śarma ca varma ca bhava gāyatrīṃllomabhiḥ praviśāmi triṣṭubhaṃ tvacā praviśāmi jagatīṃ mām̐sena praviśāmyanuṣṭubhamasthnā praviśāmi paṅktiṃ majjñā praviśāmi //
aindrāgnaṃ varma bahulaṃ yadugraṃ viśve devā nāti vidhyanti śūrāḥ/
tannastrāyatāṃ tanvassarvato mahadāyuṣmanto jarāmupagacchema jīvāḥ
// iti śrīyajuṣi kāṭhake carakaśākhāyāmorimikāyāṃ sautrāmaṇīnāmāṣṭātriṃśaṃ sthānakaṃ saṃpūrṇam
Original text: kāṭhakasaṃhitā (visvaraḥ) · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0