Kathaka Samhita · Chapter 35

atha pañcatriṃśaṃ sthānakam /
prāyaścittiḥ/
bhadraṃ karṇebhiśśṛṇuyāma devā bhadraṃ paśyemākṣibhiryajatrāḥ / sthirairaṅgaistuṣṭuvāṃsastanūbhirvyaśema devahitaṃ yadāyuḥ //
svasti na indro vṛddhaśravāssvasti naḥ pūṣā viśvavedāḥ /
svasti nastārkṣyo ariṣṭanemissvasti no bṛhaspatirdadhātu //
pṛṣadaśvā marutaḥ pṛśnimātaraśśubhaṃyāvāno vidatheṣu jagmayaḥ /
agnijihvā manavassūracakṣaso viśve mā devā avasāgamanniha //
śataminnu śarado anti devā yatrā naścakrā jarasaṃ tanūnām /
putrāso yatra pitaro bhavanti mā no madhyā rīriṣatāyurgantoḥ //
preddho agne dīdihi puro no'jasrayā sūrmyā yaviṣṭha / tvām̐ śaśvanta upayanti vājāḥ//
śrutkarṇāya kavaye vedyāya vacobhirnākamupayāmi śam̐san /
yato bhayamabhayatvaṃ no astvagne devānāmava heḍa ikṣva //
agniṃ vo devamagnibhissajoṣā yajiṣṭhaṃ dūtamadhvare kṛṇudhvam /
yo martyeṣu nidhruvirṛtāvā tapurmūrdhā ghṛtānnaḥ pāvakaḥ //
ghṛtapratīko ghṛtapṛṣṭho agnirghṛtāhavano ghṛtamasya dhāma //
ghṛtapruṣo haritastvāvahantu ghṛtaṃ piban yajatāddeva devān

imo agne vītatamāni havyājasrā vakṣi devatātimaccha / prati na īm̐ surabhīṇi vyantu //
sapta te agne trayastriṃśadyanme manaso viśvakarmāgniṃ yunajmīndhānāstvāgnirna īḍita īḍitavyairdevaiḥ pārthivaiḥ pātu vāyurna īḍita īḍitavyairdevairantarikṣyaiḥ pātu sūryo na īḍita iṃḍitavyairdevairdivyaiḥ pātu viṣṇurna īḍita īḍitavyairdevairdiśyaiḥ pātvagniryajurbhiḥ pūṣā svagākāraista imaṃ yajñamavantu te māmavantvanu va ārabhe'nu mārabhadhvam

pṛthivi vibhūvari sinīvālyuraṃdha ācitte manaste bhuvo vivaste ya ūrmirhaviṣya indriyāvāṃstaṃ va ṛdhyāsam̐ somasyājyamasi haviṣo havirjyotiṣo jyotirviśveṣāṃ devānāṃ bhāgadheyīsstha devavītaye vo gṛhṇāmi //
saṃ vassiñcantu marutassaṃ pūṣā saṃ dhātā samindrassaṃ bṛhaspatiḥ /
saṃ vo'yamagnissiñcatu prajayā ca dhanena ca / āyuṣmantaṃ kṛṇota mā //
māndā vaśāḥ //
āpo devīrghṛtamidāpa āsannagnīṣomau bibhratyāpa ittāḥ/
tīvro raso madhupṛcāmaraṃgama ā mā prāṇena saha varcasāgan //
ādit paśyāmyuta vā śṛṇomyā mā ghoṣo gacchati vāṅma āsām /
mene bhejāno amṛtasya tarhi hiraṇyavarṇā atṛpaṃ yadā vaḥ//
samanyā yantyupa yantyanyāssamānamūrvaṃ nadyaḥ pṛṇanti /
tamū śuciṃ śucayo dīdivām̐samapāṃ napātaṃ paritasthurāpaḥ //
āpo hi ṣṭhā mayobhuvastā na ūrje dadhātana / mahe raṇāya cakṣase //
yo vaśśivatamo rasastasya bhājayateha naḥ / uśatīriva mātaraḥ//
tasmā araṃ gamāma vo yasya kṣayāya jinvatha / āpo janayathā ca naḥ//
sa īṃ vṛṣā janayam̐stāsu garbham̐ sa īm̐ śiśurdhayati taṃ rihanti /
so apāṃ napādūrjayannapsvantarvasudheyāya vidhate vibhāti //
iha gāvaḥ prajāyadhvamihāśvā iha pūruṣāḥ /
iho sahasradakṣiṇo rāyaspoṣaḥ prajāyatām //
ayaṃ yajño vardhatāṃ gobhiraśvairiyaṃ vedissvapatyā suvīrā /
idaṃ barhirati barhīm̐ṣyanyemaṃ yajñaṃ viśve avantu devāḥ //
sa ā dame sudughā yasya dhenussvadhāṃ pīpāya subhvannamatti /
so apāṃ napādanabhimlātavarṇo'nyasyeveha tanvā viveṣa

skannā dyausskannā pṛthivī skannaṃ viśvamidaṃ haviḥ /
skannādo viśvā bhūtāni pra skannaṃ jāyatām̐ haviḥ //
iha gāvo'yaṃ yajñaḥ//
payasvatīrāpa oṣadhayaḥ payasvanmāmakaṃ vacaḥ /
apāṃ payasvadyat payastena nassaha vardhatām //
yadavāmṛkṣacchakunirmukhena nirṛte tava / aniṣṭat sarvam̐ śundhatu havyāḍ ghṛtasūdanaḥ // yadāmṛkṣacchkunirmukhena niṛte tava / aniṣṭat sarvam̐ śundhatu havyavāḍ ghṛtasūdanaḥ // bhūtirdadhnā ghṛtena vardhatāṃ yajñaṃ yajñāya muñcatu svāhā ghṛtena vardhatāṃ bhūtirmuñcemaṃ yajñaṃ muñca yajñapatimam̐hasassvāhā //
yāste agne samidho apsvantarvarṣman pṛthivyā upa sūrye yāḥ /
tāste gacchantvāhutīrghṛtasya devāvye yajamānāya śarma

yajñasya hi stha ṛtvijā indrāgnī kalpanā yuvam /
hutāhutasya tṛmpatamahutasya hutasya ca //
hutasya cāhutasya cāhutasya hutasya ca //
pītāpītasya somasyāsya havyasyendrāgnī vītaṃ pibatamāgatam //
memaṃ yajñaṃ tamo vidanmartvijo mo imāḥ prajāḥ/
mā yassomaṃ pibādimam̐ sam̐sṛṣṭamubhayaṃ kṛtam //
mā no dhvāriṣuḥ pitaro mota devā mā nassabandhuruta vānyabandhuḥ /
mā no duśśam̐so aghaśam̐sa īśatāhruto'yaṃ yajño apyetu devān //
saptartvijassapta sadām̐syeṣāṃ deśa kṣipo aśvinā pañcavājā /
prāṇo vyāno'pāno mana ākūtamagnissvāhā devā haviridaṃ juṣantām

ātmā yajñasya raṃhyā suṣvāṇaḥ pavate sutaḥ / pratnāni pāti kāvyaḥ //
goṣā indo nṛṣā asyaśvasā vājasā uta / ātmā yajñasya pūrvyaḥ//
ātmanvanabho duhyate ghṛtaṃ paya ṛtasya yoniramṛtaṃ vijāyate /
samīcīnāssudānavaḥ prīṇanti tannaro hitamavamehanti peravaḥ //
devā deveṣu śrayantāṃ prathamā dvitīyeṣu śrayantāṃ dvitīyāstṛtīyeṣu śrayantāṃ ye stha traya ekādaśāstrayaśca trim̐śacca trayaśca trī ca śatā ca trayaśca trī ca sahasrā ta imaṃ yajñamavantu te māmavantvanu va ārabhe'nu mārabhadhvam

vasavastvodīrayantu rudrāstvodīrpayantvādityāstvocchrayantu viśve tvā devā dṛm̐hantu //
dhruvā dyaurdhruvā pṛthivī dhruvaṃ viśvamidaṃ jagat /
devā ha dharmaṇā dhruvā yajamānaḥ paśubhirdhruvaḥ //
divi divyān dṛm̐hāntarikṣe'ntarikṣyān dṛm̐ha pṛthivyāṃ pārthivān dṛm̐ha //
ā tvāhārṣamantarabhūrruiravastiṣṭhāvicācalat /
viśastvā sarvā vācchantu mā tvadyajño adhibhraśat //
dhruvaṃ dhruveṇa haviṣā havirava somaṃ nayāmasi /
yathā na indraḥ kevalīrviśo balihṛtaskarat //
svāhā diva āpyāyasva svāhāntarikṣādāpyāyasva svāhā pṛthivyā āpyāyasvāyurdhā asi dhuvāyurme dhehi vayodhā asi dhruva vayo me dhehi tanūpā asi dhruva tanvaṃ me pāhi cakṣuṣpā asi dhruva cakṣurme pāhi varcodhā asi dhruva varco me dhehi //
adhvaryo'yaṃ yajño astu devā oṣadhībhyaḥ paśubhyo me dhanāya //
viśvasmai bhūtāya dhruvo astu devāssa pinvasva ghṛtavaddeva yajña //
ihaivaidhi māpacyoṣṭhāḥ parvata ivāvicācalat /
indra iveha dhruvastiṣṭheha yajñamu dhāraya //
imamindro adīdharad dhruvaṃ dhruveṇa haviṣā haviḥ /
tasmai somo adhibruvat tasmā u brahmaṇaspatiḥ //
dhruvā dyaurdhruvā pṛthivī dhruvāsaḥ parvatā ime /
dhruvaṃ viśvamidaṃ jagad dhruvo rājā viśāmasi

asave svāhā vasave svāhā vasudheyāya svāhā bhūpataye svāhā bhuvanapataye svāhā bhūtānāṃ pataye svāhā bhūtāya svāhā //
drapsaścaskanda pṛthivīmanu dyāmimaṃ ca yonimanu yaśca pūrvaḥ /
samānaṃ yonimanu saṃcarantaṃ drapsaṃ juhomyanu sapta hotrāḥ //
yaste drapsasskandati yaste am̐śurbāhucyuto dhiṣaṇāyā upasthe /
adhvaryorvā pari vā yaḥ pavitrāt tat te juhomi manasā vaṣaṭkṛtam //
yo drapso am̐śuḥ patitaḥ pṛthivyāṃ parivāpāt puroḍāśāta karambhāt /
dhānāsomānmanthina indra śukrāt svāhākṛtamindrāya taṃ juhomi //
yaste drapso madhumām̐ indriyāvān svāhākṛtaḥ punarapyeti devān /
adhvaryorvā pari vā yaḥ pavitrāt tat te juhomi manasā vaṣaṭkṛtam //
yaste drapsasskandati yaste am̐śuravaśca yaḥ paro divaḥ/
ayaṃ devo bṛhaspatissaṃ tat siñcatu rādhasā

visṛṣṭadhenāssalilā ghṛtaścyuto vasanto grīṣmo madhumanti varṣāḥ /
śaraddhemanta ṛtavo mayobhuva udapruto nabhasī saṃvasantām //
ā naḥ prajāmā devānāṃ tvamagne vratapā asi //
yadvo vayaṃ pramināma vratāni viduṣāṃ devā aviduṣṭarāsaḥ /
agniṣṭadviśvamāpṛṇāti vidvān yebhirdevām̐ ṛtubhiḥ kalpayāti //
madhuśca mādhavaśca vāsantikā ṛtū śukraśca śuciśca graiṣmā ṛtū nabhaśca nabhasyaśca vārṣikā ṛtū iṣaścorjaśca śāradā ṛtū sahaśca sahasyaśca haimantikā ṛtū tapaśca tapasyaśca śaiśirā ṛtū ta imaṃ yajñamavantu te māmavantvanu va ārabhe'nu mārabhadhvam

asave svāhā vasave svāhā vibhave svāhā vivasvate svāhā śūṣāya svāhā sam̐sarpāya svāhā malimlucāya svāhā gaṇaśriye svāhā candrāya svāhā jyotiṣe svāhābhibhave svāhādhipataye svāhā divāpataye svāhendrasya graho'syagṛhīto grāhyo devānāṃ pūrasi tāṃ tvā praviśāmi tāṃ tvā prapadye saha gṛhaissaha prajayā saha paśubhissahartvigbhissaha sadasyaissaha somyaissaha dakṣiṇīyaissaha yajñena saha yajñapatinā // indrāgnī paridhī mama vātā deva purā kṛtā tattvendragraha prapadye saṃgussāśvasapūruṣassaha yanme'sti tena // ariṣṭyā avyathyai saṃveśāyopaveśāya gāyatryai chandase'bhibhuve svāhāriṣṭyā avyathyai saṃveśāyopaveśāya triṣṭubhe jagatyā anuṣṭubhe chandase'bhibhuve svāhā

dyauśca tvā pṛthivī ca śrīṇītāmahaśca tvā rātrī ca śrīṇītāṃ vāk ca tvā manaśca śrīṇītāmāpaśca tvauṣadhayaśca śrīṇantvṛk ca tvā sāma ca śrīṇītām̐ stomaśca tvā yajuśca śrīṇītāṃ bṛhacca tvā rathaṃtaraṃ ca śrīṇītāṃ yajñaśca tvā dakṣiṇā ca śrīṇītām̐ sūryaśca tvā candramāśca śrīṇītāṃ darśaśca tvā pūrṇamāsaśca śrīṇītāṃ brahma ca tvā kṣatraṃ ca śrīṇītāmarkaśca tvāśvamedhaśca śrīṇītām̐ śrītastvam̐ śrīto'hamindurindumavāgam̐stasya ta inda indriyāvata indrapītasya sarvagaṇassarvagaṇasyopahūta upahūtasya bhakṣayāmi

viśvā agne tvayā vayaṃ dhārā udanyā iva /
atigāhemahi dviṣaḥ //
yā devyaṣṭakāsyapasāmapastamā svapā asi /
tasyai ta enā haviṣā vidhema tvaṃ yajñe varuṇasvāvayā asi //
śrutkarṇāya //
anumate'numanyasva na idaṃ yadbheṣajaṃ kṛṇumahe tanūṣu /
yadvo tokeṣu tanuṣu prajāsu yadgoṣvoṣadhīṣvapsu

hiraṇyagarbhaḥ//
tadit padaṃ na viciketa vidvān yanmṛtaḥ punarapyeti jīvān /
trivṛdbhuvanaṃ yadrathavajjīvo garbho na mṛtassvāhā //
āpyāyasva saṃ te payāṃsi //
āpyāyasva madintama soma viśvebhiram̐śubhiḥ / bhavā nassuśravastamassakhā vṛdhe

apsvagne //
tapo'ṣvagne antarām̐ amitrāntapā śam̐samararuṣaḥ parasya /
tapo vaso cikitāno acittān vi te tiṣṭhantāmajarā ayāsaḥ //
yo nassanutyo abhidāsadagne yo antaro mitramaho anuṣyāt /
tamajarebhirvṛṣabhistava svaistapā tapiṣṭha tapasā tapasvān //
sa smā kṛṇotu ketumā naktaṃ ciddūra ā sate /
pāvako yadvanaspatīn pra smā minātyajaraḥ //
nahi te agne tanvaḥ krūramānāśa martaḥ / kapirbabhasti tejanam̐ svaṃ jarāyu gauriva //
meṣa ivayadupa ca vi ca carvati yadapsaradrūruparasya khādati /
śīrṣṇā śiro vakṣasā vakṣa ejayannam̐śuṃ babhasti haritebhirāsabhiḥ //
suparṇā vācamakratopa dyavyākhare kṛṣṇā iṣirā anartiṣuḥ /
nyaṅ niyantyuparasya niṣkṛtaṃ purū reto dadhire sūryaśvitaḥ

agninā tapo'nvābhavat sūryeṇa tejo vāyunā prāṇā indreṇa devā yamena pitarassarasvatyā manuṣyāssaptadaśena stomā vāmadevyena sāmāni gāyatryā chandām̐si maṇyā rūpāṇi hiraṇyena varcām̐si tiraścirājinā sarpā ajagareṇāpsavyāśśyenena patatriṇo vyāghreṇāraṇyāḥ paśavassuparṇena vayām̐syaśvatthena vanaspataya odanenānnāni yavenauṣadhayo'śvavṛṣeṇaikaśaphāḥ paśavo vṛṣabheṇa gāvo vṛṣṇināvayo bastenājāścandramasā nakṣatrāṇi brāhmaṇena vāco vācā devatāsstriyā virāḍ grāvṇā parvatāssamudreṇāpo'dbhissatyam̐ satyenartamṛtena tapastapasā parameṣṭhī parameṣṭhinā mṛtyurmṛtyunā prajāḥ prajābhissagarastanūbhi prajāpatistairdevairanvābhūtiranu ca bhūyāsamati ca bhūyāsaṃ brāhmaṇānām̐ śreṣṭhaśca bhūyāsam

yasya droṇakalaśa upadasyati kalaśameva tasyopavāyantaṃ prāṇo'nūpadasyati prāṇoṃ hi somastadāhuḥ payo'vanayedityatho khalvāhurantarhitamiva vā etadyat payo hiraṇyamevāpo'bhyavanayeddhiraṇyamabhyunnayedamṛtaṃ vā āpa āyurhiraṇyamamṛtādevādhyāyurātman dhatte catvāro varā deyā brahmaṇa udgātre hotre'dhvaryava ete vai yajñasyendrāstāneva prīṇāti saiva tatra prāyaścittiryasya camasa upadasyati camasameva tasyopavāyantaṃ prāṇo'nūpadasyati prāṇo hi somo yamadhvaryurantamaṃ grahaṃ gṛhṇīyāt tasya saṃpātamavanayet prāyaścittyai vai somo gṛhyate prāyaścittyaivāsmai prāyaścittiṃ karoti sarvamāyureti saiva tatra prāyaścittiryasya grāvāpiśīryate paśubhirvyṛdhyate paśavo hi grāvāṇo dyutānasya mārutasya brahmasāmena stuvīran paśavo vai dyutāno mārutassvenaivainam̐ sāmnā saṃdadhāti paśumān bhavati saiva tatra prāyaścittiḥ prajāpataye svāhetyabhakṣaṇīyānuparaveṣvavanayet prājāpatyo vai somaḥ pratiṣṭhāmevainaṃ gamayati saiva tatra prāyaścittiryasya somamabhidahedgrahānadhvaryusspāśayeta stotrāṇyudgātā śastrāṇi hotātha yathāpūrvaṃ yajñena careyuḥ pañca varā deyāḥ pāṅkto yajño yajñamevāvarunddhe'vabhṛthaṃ gatvā punarudetya purā dvādaśyāḥ punardīkṣeta yad dvādaśīmatinayedantardhīyeta tatra tā dakṣiṇā dadyādyāḥ pūrvasmin dāsyan bhavati saiva tatra prāyaścittiḥ

sarvān vā eṣo'gnau kāmān praveśayate yo'gnimanvādhāya vratamupaiti sa yadaniṣṭvā prayāyādakāmaprītā enaṃ kāmā nānu prayāyuratejā avīryassyāt sa prayāsyañjuhuyāt //
tubhyaṃ tā aṅgirastama viśvāssukṣitayaḥ pṛthak / agne kāmāya yemire //
iti kāmānevāsmin dadhāti kāmaprītā enaṃ kāmā anu prayānti tejasvī vīryāvān bhavati saṃtatirvā eṣā yajñasya yo'gnimanvādhāya vratamupaiti sa yadaniṣṭa udvāyādvicchittirevāsya sā prāñcamuddhṛtya manasopatiṣṭheta mana iva vai prajāpatiḥ prājāpatyo yajño yajñameva saṃtanoti bhūriti vyāharedbhūto vai prajāpatirbhūtimevopaityāyuṣā vā eṣa vīryeṇa vyṛdhyate yasyāhitāgneragnirapakṣāyati sa yāvacchamyayā parāvidhyedyadi tāvadapakṣāyet tam̐ saṃbharet //
idaṃ ta ekaṃ para ū ta ekaṃ tṛtīyena jyotiṣā saṃviśasva /
saṃveśanastanve cāruredhi priyo devānāṃ parame janitre //
iti brahmaṇaivainam̐ saṃbharati saiva taṃtra prāyaścittiryadi parastarāmapakṣāyedanuprayāya vaset saiva tatra prāyaścittiroṣadhīrvā etasya payaḥ paśūn praviśati yasya haviṣe'pākṛtā vatsā dhayanti vāyavyā yavāgūṃ nirvapedvāyurvai payasaḥ pradātā tameva bhāgadheyenopadhāvati so'smai payaḥ prayacchatyathottarasmai haviṣe vatsānapāvartayet saiva tatra prāyaścittiḥ

ardhaṃ vā etasya yajñasya mīyate yasya sāyaṃ dugdham̐ havirārtimārchatīndrāya vrīhīnnirupyopavaset payo vā oṣadhayaḥ paya evārabhyopavasati yat prātasyāt tacchataṃ kuryuraindra itaraḥ puroḍāśassyāt payo vā oṣadhayaḥ payasaivāsmai payaḥ pradāpayatyathottarasmai haviṣe vatsānapāvartayet saiva tatra prāyaścittirubhayān vā eṣa devān bhāgadheyena vyardhayati ye yajamānasya sāyaṃ ca prātaśca gṛhamāgacchanti yasya sāyaṃ prātardugdham̐ havirārtimārchatyodanaṃ pañcaśarāvaṃ nirvapedagniṃ devatānāṃ prathamaṃ yajedagnimukhā eva devatāḥ prīṇātyagniṃ yā anvanyā devatā indramanyāstā evobhayīḥ prīṇātyathottarasmai haviṣe vatsānapāvartayet saiva tatra prāyaścittiryat kīṭāvapannena juhuyādaprajā apaśuryajamānassyādyadanāyatane ninayedanāyatanassyānmadhyamena parṇena dyāvāpṛthivyayarcāntaḥparidhi ninayed dyāvāpṛthivī vai yajñasya pratiṣṭhā pratiṣṭhāmevainaṃ gamayati saiva tatra prāyaścittiryat prayājeṣvaniṣṭeṣu prāṅaṅgārasskandedadhvaryave ca yajamānāya cākam̐ syādyaddakṣiṇā brahmaṇe ca yajamānāya cākam̐ syādyat pratyaṅ hotre ca patnyai cākam̐ syādyadudaṅṅagnidhe ca yajamānasya ca paśubhyo'kam̐ syāt taṃ praharet //
sahasraśṛṅgo vṛṣabho jātavedāsstomapṛṣṭho ghṛtavān supratīkaḥ/
mā mā hāsīnnāthito nettvā jahāni sahasrapoṣassa gopoṣaṃ ca yaccha //
iti brahmaṇaivainaṃ praharati saiva tatra prāyaścittirardhaṃ vā etasya yajñasya mīyate yasya vratye'han patnyanālambukā bhavati tāmaparudhya yajeta sarveṇaiva yajñena yajate tāmiṣṭvopahvayeta //
sā tvamasyamo'hamamo'hamasmi sā tvam / tā ehi saṃrabhāvahai pum̐se putrāya kartave/
rāyaspoṣāya suprajāstvāya suvīryāya //
ityardha evaināmābhajati saiva tatra prāyaścittiḥ

yadavavṛṣṭena juhuyādaparūpamasyātmañjāyeta yat pratyeyāt pāpīyān syādyanna juhuyādārtimārchet //
mitro janānyātayati prajānanmitro dādhāra pṛthivīmuta dyām /
mitraḥ kṛṣṭīranimiṣābhicaṣṭe mitrāya havyaṃ ghṛtavadvidhema //
iti maitryarcā samidhamādhāya hotavyaṃ mitro vai yajñasya śāntirmitreṇaivainacchamayati taddhutvāthānyāṃ dugdhvā punarhotavyam̐ saiva tatra prāyaścittiryat kīṭāvapannena juhuyādaprajā apaśuryajamānasyādyanna juhuyādārtimārchet prājāpatyarcā valmīkavapāyāmavanayet prājāpatyo vai valmīko yajñaḥ prajāpatiryajña eva yajñaṃ pratiṣṭhāpayati taddhutvāthānyāṃ dugdhvā punarhotavyam̐ saiva taṃtra prāyaścittiḥ // yadi pūrvasyāmāhutyām̐ hutāyāmuttarāhutisskanded dvipādbhiḥ paśubhiryajamāno vyṛdhyeta yadabhijuhuyāccatuṣpādbhiḥ paśubhiryajamāno vyṛdhyate//
yatra vettha vanaspate devānāṃ guhyā nāmāni / tatra havyāni gāmaya //
iti vānaspatyayarcā samidhamādhāya hotavyaṃ vanaspatinaivāsyārtāṃ cānārtāṃ cāhutī vidādhāra taddhutvāthānyāṃ dugdhvā punarhotavyam̐ saiva tatra prāyaścittiḥ

devāśca vā asurāścāsmiṃlloke āsan sa prajāpatirakāmayata parāsurānnudeya prajāssṛjeyeti sa etāni cāturmāsyānyapaśyat sa cāturmāsyairevāsurān prāṇudata cāturmāsyaiḥ prajā asṛjata ya evaṃ vidvām̐ścāturmāsyairyajate parā bhrātṛvyaṃ nudate pra prajayā pra paśubhirjāyate'gniṣṭomādvaiśvadevaṃ yajñakratuṃ nirmāya prajāpatiḥ prajā asṛjatokthyādvaruṇapraghāsān yajñakratuṃ nirmāya prajā varuṇenāgrāhayadatirātrāt sākamedhān yajñakratuṃ nirmāyendro vṛtramahan vaiśvadevena vai so'surān prāṇudata vaiśvadevena prajā asṛjata // sṛṣṭā vā anyāḥ prajā āsannasṛṣṭā anyā atha prajāpatirakāmayata prajāssṛjeyeti saṃvatsaro vai yajño yajñaḥ prajāpatissa ete ātmano'dhi payasī niramimītodhanyaṃ ca vahyaṃ cāthaitābhyo devatābhya etāni havīṃṣi bhāgaṃ niravapat taiḥ prajā asṛjatartubhyo vai tāḥ prajāḥ prājāyantartava etāni pañca havīṃṣi pañca hyṛtavastata evaṃ prajāyate'gnireva prāvāpayat somo reto'dadhānmithunaṃ vā agniśca somaśca savitā prāsuvat saṃvatsaro vai savitā dvādaśa māsāssaṃvatsarastasmād dvādaśakapālo'tho vaiśvadevatvāyaiva dvādaśakapāla upām̐śu yajatyanirukto hi saṃvatsarassarasvatyeva sṛṣṭāmu vācamadadhāt pūṣaṇaṃ pratiṣṭhāmabhyasṛjanta // vāgvai sarasvatī paśavaḥ pūṣā mithunaṃ vāk ca paśavaśca madhyato vai prajā visṛjyante'ntato mithunādviṣūcīḥ prajāyante tadetat prajāpaterevādhi madhyataḥ prajā visṛjyante'thādo'ntato mithunādubhayato viṣūcīḥ prajāyante vārtraghnāni vā etāni havīm̐ ṣyagninā vā anīkenendro vṛtramahan somena rājñā savitrā prasūtassarasvatyā caitryāṃ pūṣā vīryairanvatiṣṭhata vijitirevaitāni havīm̐ṣi

]
// iti śrīyajuṣi kāṭhake carakaśākhāyāmorimikāyāṃ prāyaścittirnāma pañcatriṃśaṃ sthānakaṃ saṃpūrṇam