Kāmasūtra · Chapter 6.6
arthān ācaryamāṇān an:arthā apyanūdbhavanty anubandhāḥ saṃśayāś ca((176)).
te buddhi-daurbalyād ati:rāgād aty:abhimānād ati:dambhād aty:ārjavād ati:viśvāsād ati:krodhāt pramādāt sāhasād daiva-yogāc ca syuḥ.
teṣāṃ phalaṃ kṛtasya vyayasya niṣ:phalatvam an:āyatir āgamiṣyato 'rthasya nivartanam āptasya niṣkramaṇaṃ pāruṣyasya prāptir gamyatā śarīrasya praghātaḥ keśānāṃ chedanaṃ pātanam aṅga-vaikalyāpattiḥ.
tasmāt tān ādita eva parijihīrṣed artha-bhūyiṣṭhāṃś copekṣeta.
artho dharmaḥ kāma ity artha-trivargaḥ.
an:artho ':dharmo dveṣa ity an:artha-trivargaḥ.
teṣv ācaryamāṇeṣv anyasyāpi niṣpattir anubandhaḥ.
saṃdigdhāyāṃ tu phala-prāptau syād vā na veti śuddha-saṃśayaḥ.
idaṃ vā syād idaṃ veti saṃkīrṇaḥ.
ekasmin kriyamāṇe kārye kārya-dvayasyotpattir ubhayato:yogaḥ.
samantād utpattiḥ samantato:yoga iti tān udāhariṣyāmaḥ.
vicārita-rūpo 'rtha-trivargaḥ. tad-viparīta evān:artha-trivargaḥ.
yasyottamasyābhigamane praty:akṣato 'rtha-lābho grahaṇīyatvam āyatir āgamaḥ prārthanīyatvaṃ cānyeṣāṃ syāt so 'rtho 'rthānubandhaḥ.
lābha-mātre kasya cid anyasya gamanaṃ so 'rtho nir:anubandhaḥ.
anyārtha-parigrahe saktād āyati-cchedanam arthasya niṣkramaṇaṃ loka-vidviṣṭasya vā nīcasya gamanam āyati-ghnam artho 'n:arthānubandhaḥ.
svena vyayena śūrasya mahāmātrasya prabhavato vā lubdhasya gamanaṃ niṣ:phalam api vyasana-pratīkārārthaṃ mahataś cārtha-ghnasya nimittasya praśamanam āyati-jananaṃ so 'n:artho 'rthānubandhaḥ.
kadaryasya subhaga-māninaḥ kṛta-ghnasya vāti:sandhāna-śīlasya svair api vyayais tathārādhanam ante niṣ:phalaṃ so 'n:artho nir:anubandhaḥ.
tasyaiva rāja-vallabhasya kraurya-prabhāvādhikasya tathaivārādhanam ante niṣ:phalaṃ niṣkāsanaṃ ca doṣa-karaṃ so 'n:artho 'n:arthānubandhaḥ.
evaṃ dharma-kāmayor apy anubandhān yojayet.
paraspareṇa ca yuktyā saṃkired
ity anubandhāḥ((177)).
paritoṣito 'pi dāsyati na vety artha-saṃśayaḥ.
niṣpīḍitārtham a:phalam utsṛjantyā artham a:labhamānāyā dharmaḥ syān na veti dharma-saṃśayaḥ.
abhipretam upalabhya paricārakam anyaṃ vā kṣudraṃ gatvā kāaḥ syān na veti kāma-saṃśayaḥ.
prabhāvavān kṣudro 'n:abhigato 'n:arthaṃ kariṣyati na vety an:artha-saṃśayaḥ.
aty:anta-niṣ:phalaḥ saktaḥ parityaktaḥ pitṛ-lokaṃ yāyāt tatrā:dharmaḥ syān na vety a:dharma-saṃśayaḥ.
rāgasyāpi vivakṣāyām abhipretaman:upalabhya virāgaḥ syān na veti dveṣa-saṃśayaḥ.
iti śuddha-saṃśayāḥ.
atha saṃkīrṇāḥ((178)).
āgantor a:vidita-śīlasya vallabha-saṃśrayasya prabhaviṣṇor vā samupasthitasyārādhanam artho 'n:artha iti saṃśayaḥ.
śrotriyasya brahmacāriṇo dīkṣitasya vratino liṅgino vā māṃ dṛṣṭvā jāta-rāgasya mumūrṣor mitra-vākyād ānṛśaṃsyāc ca gamanaṃ dharmo ':dharma iti saṃśayaḥ..6.6.30 lokād evā:kṛta-pratyayād a:guṇo guṇavān vety an:avekṣya gamanaṃ kāmo dveṣa iti saṃśayaḥ.
saṃkirec ca paraspareṇa.
iti saṃkīrṇa-saṃśayāḥ.
yatra parasyābhigamane 'rthaḥ saktāc ca saṃgharṣataḥ sa ubhayato 'rthaḥ.
yatra svena vyayena niṣ:phalam abhigamanaṃ saktāc cā:marṣitād vitta-pratyādānaṃ sa ubhayato 'n:arthaḥ.
yatrābhigamane 'rtho bhaviṣyati na vety āśaṅkā sakto 'pi saṃgharṣād dāsyati na veti sa ubhayato 'rtha-saṃśayaḥ.
yatrābhigamane vyayavati pūrvo viruddhaḥ krodhād apakāraṃ kariṣyati na veti sakto vāmarṣito dattaṃ praty:ādāsyati na veti sa ubhayato 'n:artha-saṃśayaḥ.
ity auddālaker ubhayato-yogāḥ.
bābhravīyās tu((179)).
yatrābhigamane 'rtho 'n:abhigamane ca saktād arthaḥ sa ubhayato:'rthaḥ.
yatrābhigamane niṣ:phalo vyayo 'n:abhigamane ca niṣ:pratīkāro 'n:arthaḥ sa ubhayato:'n:arthaḥ
yatrābhigamane nir:vyayo dāsyati na veti saṃśayo 'n:abhigamane sakto dāsyati na veti sa ubhayato:'rtha-saṃśayaḥ.
yatrābhigamane vyayavati pūrvo viruddhaḥ prabhāvavān prāpsyate na veti saṃśayo 'n:abhigamane ca krodhād an:arthaṃ kariṣyati na veti sa ubhayato:'n:artha-saṃśayaḥ.
eteṣām eva vyatikare 'nyato 'rtho 'nyato 'n:arthaḥ anyato 'rtho 'nyato 'rtha-saṃśayaḥ anyato 'rtho 'nyato 'n:artha-saṃśayaḥ.
iti ṣaṭ-saṃkīrṇa-yogāḥ.
teṣu sahāyaiḥ saha vimṛśya yato 'rtha-bhūyiṣṭho 'rtha-saṃśayo gurur an:artha-praśamo vā tataḥ pravarteta.
evaṃ dharma-kāmāv apy anayaiva yuktyodāharet((180)). saṃkirec ca paraspareṇa vyatiṣañjayec ca
ity ubhayato:yogāḥ.
saṃbhūya ca viṭāḥ parigṛhṇānty ekām asau goṣṭhī-parigrahaḥ.
sā teṣām itas tataḥ saṃsṛjyamānā praty:ekaṃ saṃgharṣād arthaṃ nirvartayet.
su:vasantakādiṣu ca yoge yo me imam amuṃ ca saṃpādayiṣyati tasyādya gamiṣyati me duhiteti mātrā vācayet.
teṣāṃ ca saṃgharṣaje 'bhigamane kāryāṇi lakṣayet.
ekato 'rthaḥ sarvato 'rthaḥ ekato 'n:arthaḥ sarvato 'n:arthaḥ. ardhato 'rthaḥ sarvato 'rthaḥ ardhato 'n:arthaḥ sarvato 'n:arthaḥ.
iti samantato yogāḥ.
artha-saṃśayam an:artha-saṃśayaṃ ca pūrvavad yojayet. saṃkirec ca tathā dharma-kāmāv api.
ity arthān:arthānubandha-saṃśaya-vicārāḥ((181)).
kumbhadāsī paricārikā kulaṭā svairiṇī naṭī śilpakārikā prakāśavinaṣṭā rūpājīvā gaṇikā ceti veṣyā-viśeṣāḥ.
sarvāsāṃ cānurūpeṇa gamyāḥ sahāyās tas-uparañjanam arthāgamopāyā niṣkāsanaṃ punaḥ saṃdhānaṃ lābha-viśeṣānubandhā arthān:arthānubandha-saṃśaya-vicārāś ca
# 58 iti vaiśikam((182)).
bhavataś cātra ślokau
raty-arthāḥ puruṣā yena raty-arthāś caiva yoṣitaḥ. śāstrasyārtha-pradhānatvāt tena yogo 'tra yoṣitām..
santi rāga-parā nāryaḥ santi cārtha-parā api. prāk tatra varṇito rāgo veśyā-yogāś ca vaiśike((183))..
Original text: Kāmasūtra · Data entry Jean Fezas · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0