Kāmasūtra · Chapter 2.4
rāga-vṛddhau saṃgharṣātmakaṃ nakha-vilekhanam.
tasya prathama-samāgame pravāsa-pratyāgamane pravāsa-gamane kruddha-prasannāyāṃ mattāyāṃ ca prayogaḥ. na nityam a:caṇḍa-vegayoḥ.
tathā daśana-cchedyasya sātmya-vaśād vā.
tad [1] ācchuritakam [2] ardha-candro [3] maṇḍalaṃ [4] rekhā [5] vyāghra-nakhaṃ [6] mayūra-padakaṃ [7] śaśa-plutakam [8] utpala-pattrakam iti rūpato 'ṣṭa-vikalpam.
kakṣau stanau galaḥ pṛṣṭhaṃ jaghanam ūrū ca sthānāni.
pravṛtta-rati-cakrāṇāṃ na sthānam a:sthānaṃ vā vidyata iti suvarṇanābhaḥ.
tatra savya-hastāni praty:agra-śikharāṇi dvi-tri-śikharāṇi caṇḍa-vegayor nakhāni syuḥ.
anugata-rāji samam ujjvalam a:malinam a:vipāṭitaṃ vivardhiṣṇu mṛdu snigdha-darśanam iti nakha-guṇāḥ.
dīrghāṇi hasta-śobhīny āloke ca yoṣitāṃ citta-grāhīṇi gauḍāṇāṃ nakhāni syuḥ.
hrasvāni karma-sahiṣṇūni vikalpa-yojanāsu ca svecchāpātīni dākṣiṇatyānām.
madhyamāny ubhaya-bhāñji mahārāṣṭrakāṇām iti.
taiḥ su:niyamitair hanu-deśe stanayor adhare vā laghu-karaṇam an:udgata-lekhaṃ sparśa-mātra-jananād romāñca-karam ante saṃnipāta-vardhamāna-śabdam [1] ācchuritakam.
prayojyāyāṃ ca tasyāṅga-saṃvāhane śirasaḥ kaṇḍūyane piṭaka-bhedane vyākulī-karaṇe bhīṣaṇena prayogaḥ.
grīvāyāṃ stana-pṛṣṭhe ca vakro nakha-pada-niveśo [2] ardha-candraḥ.
tāv eva dvau parsa-parābhimukhau maṇḍalam.
nābhi-mūla-kakundara-vaṃkṣaṇeṣu((10)) tasya prayogaḥ.
sarva-sthāneṣu nāti:dīrghā [4] lekhā((11)).
saiva vakrā [5] vyāghra-nakhakam ā stana-mukham.
pañcabhir abhimukhair lekhā cūcukābhimukhī((12)) [6] mayūra-padakam.
tat-saṃprayoga-ślāghāyāḥ stana-cūcuke saṃnikṛṣṭāni pañca-nakha-padāni [7] śaśa-plutakam.
stana-pṛṣṭhe mekhalā-pathe cotpala-pattrākṛtīty [8] utpala-pattrakam.
ūrvoḥ stana-pṛṣṭhe ca pravāsaṃ gacchataḥ smāraṇīyakaṃ saṃhatāś catasras tisro vā lekhāḥ.
iti nakha-karmāṇi.
ākṛti-vikāra-yuktāni cānyāny api kurvīta.
vikalpānām an:antatvād ānantyāc ca kauśala-vidher abhyāsasya ca sarva-gāmitvād rāgātmakatvāc chedyasya prakārān ko 'bhisamīkṣitum arhatīty ācāryāḥ..2.4.25 bhavati hi rāge 'pi citrāpekṣā. vaicitryāc ca parasparaṃ rāgo janayitavyaḥ. vaicakṣaṇya-yuktāś ca gaṇikās tat-kāminaś ca parasparaṃ prārthanīyā bhavanti. dhanur-vedādiṣv api hi śastra-karma-śāstreṣu vaicitryam evāpekṣyate kiṃ punar iheti vātsyāyanaḥ.
na tu para-parigṛhītāsv evaṃ kuryāt. pracchanneṣu pradeśeṣu tāsām anusmaraṇārthaṃ rāga-vardhanāc ca viśeṣān darśayet.
nakha-kṣatāni paśyantyā gūḍha-sthāneṣu yoṣitaḥ. cirotsṛṣṭāpy abhinavā prītir bhavati peśalā((13))..
cirosṛṣṭeṣu rāgeṣu prītir gacchet parābhavam. rāgāyatana-saṃsmāri yadi na syān nakha-kṣatam..
paśyato yuvatiṃ dūrān nakhocchiṣṭa-payodharām. bahu-mānaḥ parasyāpi rāga-yogaś ca jāyate..
puruṣaś ca pradeśeṣu nakha-cihnair vicihnitaḥ. cittaṃ sthiram api prāyaś calayaty eva yoṣitaḥ..
nānyat paṭutaraṃ kiṃ cid asti rāga-vivardhanam. nakha-danta-samutthānāṃ karmaṇāṃ gatayo yathā.
Original text: Kāmasūtra · Data entry Jean Fezas · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0