Kāmasūtra · Chapter 2.3
cumbana-nakha-daśana-cchedyānāṃ na paurvāparyam asti. rāga-yogāt prāk saṃyogād eṣāṃ prādhāyena prayogaḥ. prahaṇa-sītkṛtayoś ca saṃprayoge.
sarvaṃ sarvatra. rāgasyān:apekṣitatvāt. iti vātsyāyanaḥ.
tāni prathama-rate nātivyaktāni viśrabdhikāyāṃ vikalpena ca prayuñjīta. tathā-bhūtatvād rāgasya. tataḥ param atitvarayā viśeṣavat samuccayena rāga-saṃdhukṣaṇārtham.
lalāṭālaka-kapola-nayana-vakṣaḥ-stanoṣṭhāntar:mukheṣu cumbanam.
ūru-saṃdhi-bāhu-nābhi-mūlayor lāṭānām.
rāga-vaśād deśa-pravṛtteś ca santi tāni tāni sthānāni na tu sarva-jana-prayojānīti vātsyāyanaḥ.
tad yathā ṇ [1] nimittikaṃ [2] sphuritakaṃ [3] ghaṭṭitakam iti trīṇi kanyā-cumbanāni.
balāt-kāreṇa niyuktā mukham ādhatte na tu viceṣṭata iti [1] nimittakam.
vadane praveśitaṃ cauṣṭhaṃ manāg apatrapāvagrahītum icchantī spandayati svam oṣṭhaṃ nottaram utsahata iti [2] sphuritakam.
īṣat parigṛhya vi:nimīlita-nayanā kareṇa ca tasya nayane avacchādayanti jihvāgreṇa ghaṭṭayatīti [3] ghaṭṭitakam.
samaṃ tiryag udbhrāntam avapīḍitakam iti caturvidham apare.
aṅguli-saṃpuṭena piṇḍī-kṛtya nirdaśanam oṣṭha-puṭenāvapīḍayed ity avapīḍitakaṃ pañcamam api karaṇam.
dyūtaṃ cātra pravartayet.
pūrvam adhara-saṃpādanena jitam idaṃ syāt.
tatra jitā sārdha-ruditaṃ karaṃ vidhunuyāt praṇuded daśet parivartayed balād āhṛtā vivadet punar apy astu paṇa iti brūyāt. tatrāpi jitā dvi-guṇam āyasyaet.
viśrabdhasya pramattasya vādharam avagṛhya daśanāntargatam a:nirgamaṃ kṛtvā hased utkriśet tarjayed valged āhlayet pranartitat-bhrūṇā ca vicala-nayanena mukhena vihasantītāni tāni ca brūyāt. iti cumbana-dyūta-kalahaḥ.
etena nakha-daśana-cchedya-prahaṇana-dyūta-kalahā vyākhyātāḥ.
caṇḍa-vegayor eva tv eṣāṃ prayogaḥ. tat-sātmyāt.
tasyāṃ cumbantyām ayam apy uttaraṃ gṛhṇīyāt. ity uttara-cumbitam..2.3.20 oṣṭha-saṃdaṃśenāvagṛhyāuṣṭha-dvayam api cumbeta. iti saṃpuṭakaṃ striyāḥ puṃso vā:jāta-vyañjanasya.
tasminn itaro 'pi jihvayāsyā daśanān ghaṭṭayet tālu jihvāṃ ceti jihvā-yuddham.
etena balād vadana-radana-grahaṇaṃ dānaṃ ca vyākhyātam.
samaṃ pīḍitam añcitaṃ mṛdu śeṣāṅgeṣu cumbanaṃ sthāna-viśeṣa-yogāt. iti cumbana-viśeṣāḥ.
suptasaya mukham avalokayantyā svābhiprāyeṇa cumbanaṃ rāga-dīpanam.
pramattasya vivadamānasya vānyato 'bhimukhasya suptābhimukhasya vā nidrā-vyāghātārthaṃ calitakam.
cira-rātrāv āgatasya śayana-suptāyāḥ svābhiprāya-cumbanaṃ prātibodhakam.
sāpi tu bhāva-jijñāsārthinī nāyakasyāgamana-kālaṃ saṃlakṣya vyājena suptā syāt.
ādarśe kuḍye salile vā prayojyāyāś chāyā-cumbanam ākāra-pradarśanārtham eva kāryam.
bālasya citra-karmaṇaḥ pratimāyāś ca cumbanaṃ saṃkrāntakam āliṅganaṃ ca.
tathā niśi prekṣaṇake svajana-samāje vā samīpe gatasya prayojyāyā hastāṅguli-cumbanaṃ saṃviṣṭasya vā pādāṅguli-cumbanam.
saṃvāhikāyās tu nāyakam ākārayantyā nidrā-vaśād a:kāmāyā iva tasyorvor vadanasya nidhānam ūru-cumbanaṃ cety ābhiyogikāni.
bhavati cātra ślokaḥ.
kṛte pratikṛtaṃ kuryād tāḍite pratitāḍitam. karaṇena ca tenaiva cumbite praticumbitam..
Original text: Kāmasūtra · Data entry Jean Fezas · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0