કામસૂત્ર · અધ્યાય 2.3

ચુમ્બન-નખ-દશન-ચ્છેદ્યાનાં ન પૌર્વાપર્યમ્ અસ્તિ. રાગ-યોગાત્ પ્રાક્ સંયોગાદ્ એષાં પ્રાધાયેન પ્રયોગઃ. પ્રહણ-સીત્કૃતયોશ્ ચ સંપ્રયોગે.

સર્વં સર્વત્ર. રાગસ્યાન્:અપેક્ષિતત્વાત્. ઇતિ વાત્સ્યાયનઃ.

તાનિ પ્રથમ-રતે નાતિવ્યક્તાનિ વિશ્રબ્ધિકાયાં વિકલ્પેન ચ પ્રયુઞ્જીત. તથા-ભૂતત્વાદ્ રાગસ્ય. તતઃ પરમ્ અતિત્વરયા વિશેષવત્ સમુચ્ચયેન રાગ-સંધુક્ષણાર્થમ્.

લલાટાલક-કપોલ-નયન-વક્ષઃ-સ્તનોષ્ઠાન્તર્:મુખેષુ ચુમ્બનમ્.

ઊરુ-સંધિ-બાહુ-નાભિ-મૂલયોર્ લાટાનામ્.

રાગ-વશાદ્ દેશ-પ્રવૃત્તેશ્ ચ સન્તિ તાનિ તાનિ સ્થાનાનિ ન તુ સર્વ-જન-પ્રયોજાનીતિ વાત્સ્યાયનઃ.

તદ્ યથા ણ્ [1] નિમિત્તિકં [2] સ્ફુરિતકં [3] ઘટ્ટિતકમ્ ઇતિ ત્રીણિ કન્યા-ચુમ્બનાનિ.

બલાત્-કારેણ નિયુક્તા મુખમ્ આધત્તે ન તુ વિચેષ્ટત ઇતિ [1] નિમિત્તકમ્.

વદને પ્રવેશિતં ચૌષ્ઠં મનાગ્ અપત્રપાવગ્રહીતુમ્ ઇચ્છન્તી સ્પન્દયતિ સ્વમ્ ઓષ્ઠં નોત્તરમ્ ઉત્સહત ઇતિ [2] સ્ફુરિતકમ્.

ઈષત્ પરિગૃહ્ય વિ:નિમીલિત-નયના કરેણ ચ તસ્ય નયને અવચ્છાદયન્તિ જિહ્વાગ્રેણ ઘટ્ટયતીતિ [3] ઘટ્ટિતકમ્.

સમં તિર્યગ્ ઉદ્ભ્રાન્તમ્ અવપીડિતકમ્ ઇતિ ચતુર્વિધમ્ અપરે.

અઙ્ગુલિ-સંપુટેન પિણ્ડી-કૃત્ય નિર્દશનમ્ ઓષ્ઠ-પુટેનાવપીડયેદ્ ઇત્ય્ અવપીડિતકં પઞ્ચમમ્ અપિ કરણમ્.

દ્યૂતં ચાત્ર પ્રવર્તયેત્.

પૂર્વમ્ અધર-સંપાદનેન જિતમ્ ઇદં સ્યાત્.

તત્ર જિતા સાર્ધ-રુદિતં કરં વિધુનુયાત્ પ્રણુદેદ્ દશેત્ પરિવર્તયેદ્ બલાદ્ આહૃતા વિવદેત્ પુનર્ અપ્ય્ અસ્તુ પણ ઇતિ બ્રૂયાત્. તત્રાપિ જિતા દ્વિ-ગુણમ્ આયસ્યએત્.

વિશ્રબ્ધસ્ય પ્રમત્તસ્ય વાધરમ્ અવગૃહ્ય દશનાન્તર્ગતમ્ અ:નિર્ગમં કૃત્વા હસેદ્ ઉત્ક્રિશેત્ તર્જયેદ્ વલ્ગેદ્ આહ્લયેત્ પ્રનર્તિતત્-ભ્રૂણા ચ વિચલ-નયનેન મુખેન વિહસન્તીતાનિ તાનિ ચ બ્રૂયાત્. ઇતિ ચુમ્બન-દ્યૂત-કલહઃ.

એતેન નખ-દશન-ચ્છેદ્ય-પ્રહણન-દ્યૂત-કલહા વ્યાખ્યાતાઃ.

ચણ્ડ-વેગયોર્ એવ ત્વ્ એષાં પ્રયોગઃ. તત્-સાત્મ્યાત્.

તસ્યાં ચુમ્બન્ત્યામ્ અયમ્ અપ્ય્ ઉત્તરં ગૃહ્ણીયાત્. ઇત્ય્ ઉત્તર-ચુમ્બિતમ્..2.3.20 ઓષ્ઠ-સંદંશેનાવગૃહ્યાઉષ્ઠ-દ્વયમ્ અપિ ચુમ્બેત. ઇતિ સંપુટકં સ્ત્રિયાઃ પુંસો વા:જાત-વ્યઞ્જનસ્ય.

તસ્મિન્ન્ ઇતરો ઽપિ જિહ્વયાસ્યા દશનાન્ ઘટ્ટયેત્ તાલુ જિહ્વાં ચેતિ જિહ્વા-યુદ્ધમ્.

એતેન બલાદ્ વદન-રદન-ગ્રહણં દાનં ચ વ્યાખ્યાતમ્.

સમં પીડિતમ્ અઞ્ચિતં મૃદુ શેષાઙ્ગેષુ ચુમ્બનં સ્થાન-વિશેષ-યોગાત્. ઇતિ ચુમ્બન-વિશેષાઃ.

સુપ્તસય મુખમ્ અવલોકયન્ત્યા સ્વાભિપ્રાયેણ ચુમ્બનં રાગ-દીપનમ્.

પ્રમત્તસ્ય વિવદમાનસ્ય વાન્યતો ઽભિમુખસ્ય સુપ્તાભિમુખસ્ય વા નિદ્રા-વ્યાઘાતાર્થં ચલિતકમ્.

ચિર-રાત્રાવ્ આગતસ્ય શયન-સુપ્તાયાઃ સ્વાભિપ્રાય-ચુમ્બનં પ્રાતિબોધકમ્.

સાપિ તુ ભાવ-જિજ્ઞાસાર્થિની નાયકસ્યાગમન-કાલં સંલક્ષ્ય વ્યાજેન સુપ્તા સ્યાત્.

આદર્શે કુડ્યે સલિલે વા પ્રયોજ્યાયાશ્ છાયા-ચુમ્બનમ્ આકાર-પ્રદર્શનાર્થમ્ એવ કાર્યમ્.

બાલસ્ય ચિત્ર-કર્મણઃ પ્રતિમાયાશ્ ચ ચુમ્બનં સંક્રાન્તકમ્ આલિઙ્ગનં ચ.

તથા નિશિ પ્રેક્ષણકે સ્વજન-સમાજે વા સમીપે ગતસ્ય પ્રયોજ્યાયા હસ્તાઙ્ગુલિ-ચુમ્બનં સંવિષ્ટસ્ય વા પાદાઙ્ગુલિ-ચુમ્બનમ્.

સંવાહિકાયાસ્ તુ નાયકમ્ આકારયન્ત્યા નિદ્રા-વશાદ્ અ:કામાયા ઇવ તસ્યોર્વોર્ વદનસ્ય નિધાનમ્ ઊરુ-ચુમ્બનં ચેત્ય્ આભિયોગિકાનિ.

ભવતિ ચાત્ર શ્લોકઃ.
કૃતે પ્રતિકૃતં કુર્યાદ્ તાડિતે પ્રતિતાડિતમ્. કરણેન ચ તેનૈવ ચુમ્બિતે પ્રતિચુમ્બિતમ્..