Kāmasūtra · Chapter 2.10
nāgarakaḥ saha mitra-janena paricārakaiś ca kṛta-puṣpopahāre saṃcārita-surabhi-dhūpe raty-āvāse prasādhite vāsa-gṛhe kṛta-snāna-prasādhanāṃ yuktyāpītāṃ striyaṃ sāntvanaiḥ punaḥ pānena copakramet..2.10.2 dakṣiṇataś cāsyā upaveśanam. keśa-haste vastrānte nīvyām ity avalambanam. raty-arthaṃ savyena bāhunānuddhataḥ pariṣvaṅgaḥ.
pūrva-prakaraṇa-saṃbaddhaiḥ parihāsānurāgair vacobhir anuvṛttiḥ. gūḍhāślīlānāṃ ca vastūnāṃ samasyayā paribhāṣaṇam..
sa:nṛttaṃ a:nṛtaṃ vā gītaṃ vāditram. kalāsu saṃkathāḥ. punaḥ pānenopacchandanam.
jātānurāgāyāṃ kusumānulepana-tāmbūla-dānena ca śeṣa-jana-visṛṣṭiḥ. vi:jane ca yathoktair āliṅganādibhir enām uddharṣayet. tato nīvī-viśleṣaṇādi yathoktam upakrameta.
ity ayaṃ ratārambhaḥ.
ratāvasānikaṃ rāgam ativāhyā:saṃstutayor iva sa:vrīḍayoḥ parasparam a:paśyatoḥ pṛthak pṛthag ācāra-bhūmi-gamanam. pratinivṛttya cā:vrīḍāyamānayor ucita-deśopaviṣṭayos tāmbūla-grahaṇam acchī-kṛtaṃ((44)) candanam anyad vānulepanaṃ tasyā gātre svayam eva niveśayet.
savyena bāhunā caināṃ parirabhya caṣaka-hastaḥ((45)) sāntvayan pāyayet. jalānupānaṃ vā khaṇḍaka-khādyakam anyad vā prakṛti-sātmya-yuktam ubhāv apy upayuñjīyātām.
accha-rasaka-yūṣam((46)) amla-yavāgūṃ((47)) bhṛṣṭa-māṃsopadaṃśāni((48)) pānakāni cūta-phalāni((49)) śuṣka-māṃsaṃ mātuluṅga-cukrakāṇi((50)) sa:śarkarāṇi((51)) ca yathā:deśa-sātmyaṃ ca. tatra madhuram idaṃ mṛdu viśadam iti ca vidaśya vidaśya tat tad upahāret.
harmya-tala-sthitayor vā candrikāsevanārtham āsanam. tatrānukūlābhiḥ kathābhir anuvarteta. tad-aṅka-saṃlīnāyāś candramasaṃ paśyantyā nakṣatra-paṅkti-vyaktī: karaṇam. arundhatī-dhruva-saptarṣi-mālā-darśanaṃ ca.
iti ratāvasānikam.
tatraitad bhavati.
avasāne 'pi ca prītir upacārair upaskṛtā. sa:visrambha-kathā-yogai ratiṃ janayate parām..
paraspara-prīti-karair ātma-bhāvānuvartanaiḥ. kṣaṇāt krodha-parāvṛttaiḥ kṣaṇāt prīti-vilokitaiḥ..
hallīsaka-krīḍanakair((52)) gāyanair lāṭa-rāsakaiḥ. rāga-lolārdra-nayanaiś candra-maṇḍala-vīkṣṇaiḥ..
2.10.13v1 ādye saṃdarśane jāte pūrvaṃ ye syur manorathāḥ. punar-viyoge duḥkhaṃ ca tasya sarvasya kīrtanaiḥ..
2.10.13v2 kīrtanānte ca rāgeṇa pariṣvaṅgaiḥ sa:cumbanaiḥ. tais taiś ca bhāvaiḥ saṃyukto yūno rāgo vivardhate..
section (prakaraṇa)21((53))
[1]rāgavad [2]āhārya-rāgaṃ [3]kṛtrima-rāgaṃ [4]vyavahita-rāgaṃ [5]poṭā-rataṃ [6]khala-ratam [7]a:yantrita-ratam iti rata-viśeṣāḥ.
saṃdarśanāt prabhṛty ubhayor api pravṛddha-rāgayoḥ prayatna-kṛte samāgame pravāsa-pratyāgamane vā kalaha-viyoga-yoge tad [1]rāgavat.
tatrātmābhiprāyād yāvad-arthaṃ ca pravṛttiḥ.
madhyastha-rāgayor ārabdhaṃ yad anurajyate tad [2]āhārya-rāgam.
tatra cātuḥṣaṣṭikair yogaiḥ sātmyānuviddhaiḥ saṃdhukṣya saṃdhukṣya rāgam pravarteta.
tat kārya-hetor anyatra saktayor vā [3]kṛtrima-rāgam.
tatra samuccayena yogāñ śāstrataḥ paśyet.
puruśas tu hṛdaya-priyām anyāṃ manasi nidhāya vyavaharet. saṃprayogāt prabhṛti ratiṃ yāvat. atas tad [4]vyavahita-rāgam.
nyūnāyāṃ kumbha-dāsyāṃ paricārikāyāṃ vā yāvad-arthaṃ saṃprayogas tat [5]poṭā-ratam(( 54)).
tatropacarān nādriyeta.
tathā veśyāyā grāmīṇena saha yāvad-artham [6]khala-ratam.
grāma-vraja-pratyanta-yoṣidbhiś ca nāgarasya.
utpanna-visrambhayoś ca parasparānukūlyād [7]a:yantrita-ratam.
iti ratāni.
section (prakaraṇa)22((55))
vardhamāṇa-praṇayā tu nayikā sapatnī-nāma-grahaṇaṃ tad-āśrayam ālāpaṃ vā gotra-skhalitaṃ vā na marṣayet. nāyaka-vyalīkaṃ ca.
tatra su:bhṛśaḥ kalaho ruditam āyāsaḥ śiro-ruhāṇām avakṣodanaṃ((56)) prahaṇanam āsanāc chayanād vā mahyāṃ patanaṃ mālya-bhūṣaṇāvamokṣo bhūmau śayyā((57)) ca.
tatra yukta-rūpeṇa sāmnā pāda-patanena vā prasanna-manās tām anunayann upakramya śayanam ārohayet..2.10.30 tasya ca vacanam uttareṇa yojayantī vivṛddha-krodhā sa:kaca-graham asyāsyam unnamayya pādena bāhau śirasi vakṣasi pṛṣṭhe vā sakṛd dvis trir hanyāt. dvāra-deśaṃ gacchet. tatropaviśyāśru-karaṇam iti.
ati:kruddhāpi tu na dvāra-deśād bhūyo gacchet. doṣavattvāt. iti dattakaḥ. tatra yuktito 'nun~īyamānā prasādam ākāṅkṣet. prasannāpi tu sa:kaṣāyair((58)) eva vākyair enaṃ tudatīva prasanna-rati-kāṅkṣiṇī nāyakena parirabhyeta.
sva-bhavanasthā tu nimittāt kalahitā tathā:vida-ceṣṭaiva nāyakam abhigacchet.
tatra pīṭhamarda-viṭa-vidūṣakair nāyaka-prayuktair upaśamita-roṣā tair evāninītā taiḥ sahaiva tad-bhavanam adhigacchet. tatra ca vaset.
iti praṇaya-kalahaḥ.
bhavanti cātra ślokāḥ.
evam etāṃ catuḥṣaṣṭiṃ bābhravyeṇa prakīrtitām. prayuñjāno vara-strīṣu siddhiṃ gacchati nāyakaḥ..
bruvann api anya-śāstrāṇi catuḥṣaṣṭi-vivarjitaḥ. vidvat-saṃsadi nāty:arthaṃ kathāsu paripūjyate..
varjito 'py anya-vijñānair etayā yas tv alaṃkṛtaḥ. sa goṣṭhyāṃ nara-nārīṇāṃ kathāsv agraṃ vigāhate((59))..
vidvadbhiḥ pūjitām enāṃ khalair api su:pūjitam. pūjitāṃ gaṇikā-saṅghair nandinīṃ ko na pūjayet..
nandinī su:bhagā siddhā su:bhagaṃ-karaṇīti ca. nārī-priyeti cācāryaiḥ śāstreṣv eṣā nirucyate..
kanyābhiḥ para-yoṣidbhir gaṇikābhiś ca bhāvataḥ. vīkṣyate bahu-mānena catuḥṣaṣṭi-vicakṣaṇaḥ..
Original text: Kāmasūtra · Data entry Jean Fezas · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0