Kaliviḍambana · Verses 41-60

gṛhiṇī bhaginī tasyāḥ śvaśurau śyāla ity api
prāṇinām kalinā sṛṣṭāḥ pañca prāṇā ime 'pare //

jāmātaro bhāgineyā mātulā dārabāndhavās
ajñātā eva gṛhiṇāṃ bhakṣayanty ākhuvad gṛhe //

mātulasya balaṃ mātā jāmātur duhitā balam
śvaśurasya balaṃ bhāryā svayam evātither balam //

jāmātur vakratā tāvad yāvac chyālasya bālatā
prabudhyamāne sāralyaṃ prabuddhe 'smin palāyanam //

bhāryā jyeṣṭhā śiśuḥ śyālaḥ śvaśrūḥ svātantryavartinī
śvaśuras tu pravāsīti jāmātur bhāgyadhoraṇī //

bhūṣaṇair vāsanaiḥ pātraiḥ putrāṇām upalālanais
sakṛd āgatya gacchantī kanyā nirmārṣṭi mandiram //

gṛhiṇī svajanaṃ vakti śuṣkāhāraṃ mitāśanam
patipakṣyāṃs tu bahvāśān kṣīrapāṃs taskarān api //

bhārye dve putraśālinyau bhaginī pativarjitā
aśrāntakalaho nāma yogo 'yaṃ gṛhamedhinām //

bhārye dve bahavaḥ putrā dāridryaṃ rogasaṃbhavas
jīrṇau ca mātāpitarāv ekaikaṃ narakādhikam //

smṛte sīdanti gātrāṇi dṛṣṭe prajñā vinaśyati
aho mahad idaṃ bhūtam uttamarṇābhiśābdhitam //

antako 'pi hi jantūnām antakālam apekṣate
na kālaniyamaḥ kaś cid uttamārṇasya vidyate //

na paśyāmo mukhe daṃṣṭrāṃ na pāśaṃ vā karāñjale
uttamārṇam avekṣyaiva tathāpy udvejite manas //

śatrau sāntvaṃ pratīkāraḥ sarvarogeṣu bheṣajam
mṛtyau mṛtyuñjayadhyānaṃ dāridrye tu na kiṃ cana //

śaktiṃ karoti saṃcāre śītoṣṇe marṣayaty api
dīpayaty udare vahniṃ dāridryaṃ paramauṣadham //

giraṃ skhalantīṃ mīlantīṃ dṛṣṭiṃ pādau visaṃsthulau
protsāhayati yācñāyāṃ rājājñeva daridratā //

jīryanti rājavidveṣā jīryanty avihitāny api
ākiṃcanyabalāḍhyānām antato 'śmāpi jīryati //

nāsya corā na piśunā na dāyādā na pārthivās
dainyaṃ rājyād api jyāyo yadi tattvaṃ prabudhyate //

prakāśayaty ahaṃkāraṃ pravartayati taskarān
protsāhayati dāyādāṃl lākṣmīḥ kiṃ cid upasthitā //

viḍambayanti ye nityaṃ vidagdhān dhanino janās
ta eva tu viḍambyante śriyā kimcidupekṣitās //

prāmāṇyabuddhiḥ stotreṣu devatābuddhir ātmani
kīṭabuddhir manuṣyeṣu nūtanāyāḥ śriyaḥ phalam //