Kalika Purana · Chapter 85
// pañcāśītitamodhyāyaḥ //
//aurvva uvāca//
sadācāreṣu rājendra viśeṣāñ śṛṇu samprati/
yānavaśyaṃ nṛpaḥ kuryāt tānmattaḥ sakalāñ śṛṇu
sādhavaḥ kṣīṇadoṣāśca sacchabdaḥ sādhuvācakaḥ/
teṣāmācaraṇaṃ yat tat sadācāraḥ sa ucyate
āgameṣu purāṇeṣu saṃhitāsu yathoditān/
samuddiṣṭasadācārān gṛhṇīyāt tān gṛhasthavat
ṛṣīn yajed vedapāṭhairdevān homaiḥ prapūjayet/
śrāddhaiḥ pitṛṃ starpayet tu bhūtāni valibhistathā
maitraṃ prasādhanaṃ snānaṃ dantadhāvanamañjanam/
sarvaṃ gṛhasthavat kuryānniṣekādyaṃ vidhiṃ tathā
ṣaṭkarmasu niyuñjīta rājā viprān samantataḥ/
tathaiva kṣatriyādīṃśca sve sve dharme niyojayet
yaḥ svadharmaṃ parityajya paradharmaṃ samācaret/
taṃ śatena nṛpo daṇḍaṃ punastasmin niyojayet
sāṃvatsareṣu kṛtyeṣu viśiṣyaitān samācaret/
avaśyaṃ pārthivo rājan tān viśeṣāñ śṛṇuṣva me
śaratkāle mahāṣṭamyāṃ durgāyāḥ paripūjanam/
nīrājanaṃ daśamyāṃ tu kuryād vai balavṛddhaye
pauṣe māsi tṛtīyāyāṃ kuryāt puṣyābhiṣecanam/
pūjayitvā śriyaṃ devīṃ pañcamyām̐ nṛpatiścaret
śrīyajñaṃ dhanadhānyasya vṛddhaye nṛpasattama/
jyaiṣṭhe daśaharāyāṃ tu viṣṇoriṣṭiṃ tathācaret
ravau haristhe dvādaśyāṃ śakrapūjāṃ samācaret/
viśiṣyaitāṃstu nṛpatiḥ kuryād yajñān bahuvyayaiḥ
ebhiḥ kṛtairbalaṃ rājyaṃ koṣaścāpi vivardhate/
akṛteṣveṣu yajñeṣu durbhikṣaṃ maraṇaṃ tathā
jāyante cetayaḥ sarvā viśiṣyaitāṃstataścaret/
śaratkāle mahāṣṭamyāṃ durgāyā; pūjane vidhiḥ
purā proktastu vidhinā tena kāryaṃ tu pūjanam/
vidhiṃ nīrājanasya tvaṃ śṛṇu pārthivasattama
kṛtena yena cāśvānāṃ gajānāmapi vardhanam/
āśvine śuklapakṣai tu tṛtīyā svātīyoginī
aiśānyāṃ svapurasyaiva gṛhṇīyāt sthānamuttamam/
nīrājanaṃ tataḥ kuryāt saṃprāpte divase'ṣṭame
nīrājanasya kālastu pūrvamukto mayā tava/
vidhānamātraṃ śṛṇu me kṛtakṛtyo bhaviṣyasi
ekaṃ hayaṃ mahāsattvaṃ sumanoharameva ca/
pūjayet saptadivasān gandhapuṣpāṃśukādibhiḥ
tṛtīyādau pūjayitvā nayeta yajñamaṇḍalam/
ceṣṭāṃ nirūpayaṃstasya jānīyāt tu śubhāśubham
pararāṣṭrāvamardaḥ syādaśvo yadi palāyate/
mriyate rājaputrastu yadi cāśrūṇi muñcati
nīyamāno na gacchet tu mahiṣīmaraṇaṃ tataḥ/
tathaiva mukhanāsākṣi śabdaṃ kuryāddhayo yadi
yaḥ kāṣṭhābhimukhaḥ kuryāt tat kāṣṭhāyāṃ jayedripūn/
utkṣipya dakṣiṇāgraṃ tu padamaśvo bhavet puraḥ
tadā yadi samastāṃśca nṛpatirvijayedripūn/
prātarnārājanaṃ kuryād daśamyāṃ nṛpasattama
tadaprāptau ca dvādaśyāṃ tasyāmeva samācaret/
kārtike paṃcadaśyāṃ vā tatrābhāve tu pārthiva
aiśānyāṃ svapurasyoccairhastamānena ṣoḍaśa/
daśahastaṃ tu vipulāṃ kuryād vai tatra toraṇam
dvātriṃśaddhastamātraṃ tu hastaṣoḍaśavistṛtam/
yajñārthaṃ maṇḍalaṃ kuryānmadhye vediṃ vanirdiśet
vedyāścottarataścāśva-vediṃ kuryādanuttamām/
yatra saṃsthāpya cāśvaśca pūjitavyaḥ purohitaiḥ
sarjodumbaraśākhānāmarjunasyāthavā nṛpa/
matsyaśaṅkhāṅkitaicakraijaiścāpyabhibhūṣayet
toraṇaṃ kanakaratnastathā nānārvidhaiḥ phalaiḥ/
bhallātakaṃ śālikuṣṭhaṃ siddhyarthaṃ saindhavasya tu
kaṇṭhadeśe nibadhnīyāt puṣṭiśāntyarthameva ca/
vaiṣṇavaṃ maṇḍalaṃ kṛtvā dikpālāṃśca navagrahān
viśvedevāṃstu mantreṇa viṣṇumukhyān prapūjayet/
ājyaistilaiśca puṣpaiśca miśrīkṛtya purohitaḥ
ravestu varuṇasyaiva prajeśasya tathaiva ca/
puruhutasya viṣṇośca homaṃ saptāhamācaret
ekaikasya sahasraṃ vā aṣṭottaraśataṃ ca vā/
kuryāt tu pratyahaṃ homaṃ caturvargasya siddhaye
samadhaścāpi hotavyāḥ pālāśāḥ khādirāstathā/
audumbaryaśca kāśmaryā āśvatthāśca purodhasā
sauvarṇān rājatān vāpi mārtikān vā yathecchayā/
kuryāt tu kalaśānaṣṭau phalāmrāmvarayojitān
kṣipet teṣu ghaṭeṣveva samaṅgaharitālakam/
candanaṃ ca tathā kuṣṭhaṃ priyaṅguṃ ca manaḥśilām
añjanaṃ ca haridrāṃ ca śvetāṃ dantīṃ tathaiva ca/
bhallātakaṃ pūrṇakośaṃ sahadevīṃ śatāvarīm
vacāṃ sanāgakusumāṃ somarājīṃ suguptikām/
tutthaṃ ca karavīraṃ ca tulasīdalameva ca
etāni nikṣipenmadhye kalaśānāṃ purohitaḥ/
kanakarambujairyajñadārubhiḥ sruksruvau tathā
kartavye śāntikāmena nīrājanavidhau nṛpa/
evaṃ saptāhaparyantaṃ pūjābhirhavanaistathā
pūrvoktān pūjayitvā tu nṛpaḥ saptāhamācaret/
yāvannīrājanaṃ kuryāt tāvadrājā vased gṛhe
rātrau na yajñabhūmau tu nivasecchāntimicchrukaḥ/
nārohayet turaṅgaṃ taṃ gajaṃ vā tatra pārthivaḥ
yāvat saptāhaparyantaṃ yānenānyena vai vrajet/
bhakṣyairnānāvidhaiścaiva madhupāyasayāvakaiḥ
modakairvā baliṃ kuryādannavyañjanasambhavaiḥ/
pūrvoktānāṃ tu devānāṃ saptāhaṃ yāvaduttamam
saptame'hni tu rebhantaṃ pūjayet toraṇāntare/
sūryaputraṃ mahābāhuṃ dvibhujaṃ kavacojjvalam
jvalantaṃ śuklavastreṇa keśānudgrathya vāsavā/
kaśāṃ vāmakare bibhrad dakṣiṇaṃ tu karaṃ punaḥ
sa khaḍgaṃ nyasya vāmāyāṃ sitasaindhavasaṃsthitam/
evaṃvidhe tu rebhantaṃ pratimāyāṃ ghaṭe'pi vā
sūryapūjāvidhānena pūjayeta toraṇāntare/
pūjayitvā tu rebhanta dviradaṃ turagaṃ tathā
ahatāmbarasaṃvītaṃ srakcandanasamanvitam/
suvarṇaviddhanistriṃśaṃ vicitraṃ kavacādibhiḥ
yuktaṃ tu homakuṇḍasya aiśānyāmaśvavedikām/
pūrvaṃ kṛtāṃ nayedaśvagajapālau pṛthak pṛthak
nīyamāne gaje cāśve pūrvoktaṃ tu nimittakam/
yatnād vīkṣeta nṛpatiḥ phalaṃ caivāvadhārayet
homakuṇḍasyottarasyāṃ vaiyāghre carmaṇi sthitaḥ/
vedavidā cāśvavidā sahito vīkṣya saindhavam
nītāya turagāyāśu bhaktapiṇḍīṃ sugandhinīm/
dadyāt purohitastatra saṃmantrya śāntimantrakaiḥ
bhakṣaṇād yadi jighret tadaśnīyād vā hayaḥ saca/
tadā syāt sarvakalyāṇaṃ viparītamato'nyathā
śākhāmaudumbarīmāmrīṃ sakuśāṃ ca ghaṭodake/
āplāvyāplāvya turagān gajān bhūpaṃ ca sainikān
rathāṃśca saṃspṛśenmantraiḥ śāntikaiḥ pauṣṭikaistathā/
secayet sahitairvipraiścaturaṅgaṃ purohitaḥ
dikpālānāṃ grahāṇāṃ ca mantraiśca vaiṣṇavaistathā/
bahudhā cābhiṣicyātha tataḥ sauvarṇa darpaṇam
vīkṣayitvā nṛpaṃ cartvik tato mantriṇameva ca/
rājaputraṃ tathāmātyānanyānapi ca sainikān
kampayan dvijaśārdūlaḥ sarvāneva tu darśayet/
caturaṃgasya svasyāpi kṛtvaivaṃ śāntipauṣṭike
mṛnmayaṃ śātravaṃ kṛtvā cābhicārikamantrakaiḥ/
hṛdi śūlena vidhvā taṃ śiraṃ khaḍgena chedayet
ācāryaḥ kavikāṃ paścādabhimantrya hayāya vai/
aindraiḥ prābhākarairmandatrairdadyād vaktre svayaṃ punaḥ
tamanena tu mantreṇa samāruhya nṛpastadā/
gaccheduttarapūrvāṃ tu diśaṃ sarvairbalairyutaḥ
ṛtvik purohitācāryāḥ sarva eva nṛpaṃ tadā/
anugaccheyuranyāni nimittāni vilokitum
vāditraghoṣaistumulairātapatrairvṛtastathā/
gacchennīrājane rājā dārayanniva medīnīm
maṇividrumamuktādi-svarṇa-ratnairalaṅkṛtaḥ/
krośamātraṃ tato gatvā pūrvadvāreṇa pārthivaḥ
svapuraṃ praviśed viprairyajñaṃ yāyāt purohitaḥ/
tatra gatvā dakṣiṇāṃ tu hiraṇyaṃ gāṃ tathā tilam
dattvā paścād dvijebhyastu dadyād dānāni śaktitaḥ/
evaṃ nīrājanaṃ kṛtvā bālānāṃ ca mahīkṣitaḥ
pretyeha susthirāṃ lakṣmīṃ nṛpatiḥ prāpnuyāt tathā/
tvamaśvāmṛtasañjāta sāgarodbhava saindhava
yena satyena bahase śaktaṃ teneha māṃ vaha/
yena satyena rebhantaṃ yena satyena bhāskaram
vahase tena satyena vijayāya vahasva mām/
ābhyāṃ tu bhūpa mantrābhyāmaśvārohaṇamācaret
āruhyāgre mahiṣyāstu śuddhānte lambayet tataḥ/
mahiṣī ca tato bhūpaṃ paryaṅkopari saṃsthitam
dūrvākṣataiḥ sasiddhārthaḥ strībhiḥ saha tamarcayet/
kṛte tu bhūmigrahaṇe tṛtīyāyāṃ nirājane
sūtakaṃ yadi jāyeta tatra duṣyati kevalam/
sūtakī mṛtakī vāpi pārthivastu yathā tathā
balanīrājanaṃ kuryāt tanmātraṃ ca viśeṣataḥ/
sadyaḥ śaucaṃ bhavedrājño vyavahāravilokane
tathādhivāsane yajñe pararāṣṭravimardane/
ayaṃ te kathito rājannīrājanakramo mayā/
puṣyasnānavighānaṃ tu pārthiva śṛṇu sāmpratam
// iti śrīkālikāpurāṇepañcāśītitamo'dhyāyaḥ
Original text: kālikāpurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0