Kalika Purana · Chapter 8

kālikāpurāṇam aṣṭamo'dhyāyaḥ satī-utpattiḥ
atha kālikā purāṇa adhyāya ८
// mārkaṇḍeya uvāca //
tato brahmāpi madanamuvācedaṃ vacaḥ punaḥ /
niścitya yoganidrāyāḥ smṛtvā vākyaṃ tapodhanāḥ

// brahmovāca //
avaśyaṃ śambhupatnī sā yoganidrā bhaviṣyati /
yathāśakti bhavāṃstatra karotvasyāḥ sahāyatām

gaccha tvaṃ svagaṇaiḥ saddhiṃ yatra tiṣṭhati śaṅkaraḥ /
drutaṃ manobhava tvaṃ ca tat sthānaṃ madhunā saha

rātrindivasya turyāśaṃ jaganmohaya nityaśaḥ /
bhāgatrayaṃ śambhupārśve tiṣṭha sārddhaṃ gaṇaiḥ sadā

// mārkaṇḍeya uvāca //
ityuktvā sarvalokeśastatraivāntaradhīyata /
śambhoḥ sakāśaṃ madano gatavān sagaṇastadā

etasminnantare dakṣaściraṃ kālaṃ taporataḥ /
niyamairbahubhirdevīmārādhayata suvrataḥ

tato niyamayuktasya dakṣasya munisattamāḥ /
yoganidrāṃ pūjayata: pratyakṣamabhavacchivā

tataḥ pratyakṣato dṛṣṭvā viṣṇumāyāṃ jaganmayīm /
kṛtakṛtyamathātmānaṃ mene dakṣaḥ prajāpatiḥ

siṃhasthāṃ kālikāṃ kṛṣṇāṃ pīnottuṃgapayodharām /
caturbhujāṃ cāruvaktrāṃ nīlotpaladharāṃ śubhām

varadābhayadāṃ khaḍgahastāṃ sarvaguṇānvitām /
āraktanayanāṃ cārumuktakeśīṃ manoharām

dṛṣṭvā dakṣo'tha tuṣṭāva mahāmāyāṃ prajāpatiḥ /
prītyā paramayā yukto vinayānatakandharaḥ

// dakṣa uvāca //
ānandarūpiṇīṃ devīṃ jagadānandakāriṇīm /
sṛṣṭisthityantarūpāṃ tāṃ staumi lakṣmīṃ hareḥ śubhām

sattvodrekaprakāśena yajjyotistattvamuttamam /
svaprakāśaṃ jagaddhāma tattavāṃśa maheśvari

rajoguṇātirekeṇa yat kāmasya prakāśanam /
rāgasvarūpaṃ madhyasthaṃ tatte'śāṃśaṃ jaganmayi

tamoguṇātirekeṇa yadyanmohaprakāśanam /
ācchādanaṃ cetanānāṃ tatte cāṃśāṃśagocaram

parā parātmikā śuddhā nirmalā lokamohinī /
tvaṃ trirūpā trayī kīrtirvārttāsya jagato gatiḥ

bibharti mādhavo dhātrīṃ yayā mūrtyā nijotthayā /
sā mūrtistava sarveṣāṃ jagatāmupakāriṇī

mahānubhāvā tvaṃ viśvaśakti: sūkṣmāparājitā /
yadūrddhādhonirodhena vyajyate pavanaiḥ param

tajjyotistava mātrārthe sātvikaṃ bhāvasanmatam /
yadyogino nirālambaṃ niṣkalaṃ nirmalaṃ param

ālambayanti tattattvaṃ tvadantargocarantu tat /
yā prasiddhā ca kūṭasthā suprasiddhāti nirmalā /
sā jñāptistvanniṣprapañcā prapañcāpi prakāśikā

tvaṃ vidyā tvamavidyā ca tvamālambā nirāśrayā /
prapañcarūpā jagatāmādiśaktistvamīśvarī

brahmakaṇṭhālayā śuddhā vāgvāṇī yā pragīyate /
vedaprakāśanaparā sā tvaṃ viśvaprakāśinī

tvamagnistvaṃ tathā svāhā tvaṃ svadhā pitṛbhiḥ saha /
tvaṃ nabhastvaṃ kālarūpā tvaṃ kāṣṭhā tvaṃ bahiḥ sthitā

tvamacintyā tvamavyaktā tathānirdeśyarūpiṇī /
tvaṃ kālarātristvaṃ śāntā tvameva prakṛtiḥ parā

yasyā: saṃsāralokānāṃ paritrāṇāya yadbahiḥ /
rūpaṃ jānanti dhātrādyāstattvāṃ jñāsyanti ke parām

prasīda bhagavatyambe prasīda yogarūpiṇī /
prasīda ghorarūpe tvaṃ jaganmayi namo'stu te

// mārkaṇḍeya uvāca //
iti stutā mahāmāyā dakṣeṇa prayatātmanā /
uvāca dakṣaṃ jñātvāpi svayaṃ tasyepsitaṃ dvijāḥ

// bhagavatyuvāca //
tuṣṭāhaṃ dakṣa bhavato madbhaktyā hyanayā bhṛśam /
varaṃ vṛṇīṣva cābhīṣṭaṃ tatte dāsyāmi tat svayam

niyamena tapobhiśca stutibhiste prajāpate /
atīva tuṣṭā dāsye'haṃ varaṃ varaya vāñchitam

// dakṣa uvāca //
jaganmayi mahāmāye yadi tvaṃ varadā mama /
tadā mama sutā bhūtvā harajāyā bhavādhunā

mamaiṣa na varo devi kevalaṃ jagatāmapi /
lokeśasya tathā viṣṇoḥ śivasyāpi prajeśvari

// devyuvāca //
ahaṃ tava sutā bhūtvā tvajjāyāyāṃ samudbhavā /
harajāyā bhaviṣyāmi na cirāttu prajāpate

yadā bhavānmayi punarbhavenmandādarastadā /
dehaṃ tyakṣyāmi sapadi sukhinyapyathavetarā

eṣa dattastava varaḥ pratisargaṃ prajāpate /
ahaṃ tava sutā bhūtvā bhaviṣyāmi harapriyā

tathā sanmohayiṣyāmi mahādevaṃ prajāpate /
pratisaṃrga tathā mohaṃ samprāpsyati nirākulam

// mārkaṇḍeya uvāca //
evamuktvā mahāmāyā dakṣaṃ mukhyaṃ prajāpatim /
antardadhe tato devī samyag dakṣasya paśyataḥ

antarhitāyāṃ māyāyāṃ dakṣo'pi nijamāśramam /
jagāma lebhe ca mudaṃ bhaviṣyati suteti sā

atha cakre prajotpādaṃ vinā strīsaṅgamena ca /
saṅkalpāvirbhavāśyāntu manasā cintanena ca

tatra ye tanayā jātā bahuśo dvijasattamāḥ /
te nāradopadeśena bhramanti pṛthivīmimām

punaḥ punaḥ sutā ye ye tasya jātā sahasraśaḥ /
te sarve bhrātṛpadavīṃ yayurnāradavākyataḥ

pṛthivyāṃ sṛṣṭikartāraḥ sarve yūyaṃ dvijottamāḥ /
paśyadhvaṃ pṛthivīṃ kṛtsnāmupāntaprāntamāyatām

iti nāradavākyena noditā dakṣaputrakāḥ /
adyāpi na nivartante bhramantaḥ pṛthivīmimām

tataḥ samutpādayituṃ prajā: maithunasambhavāḥ /
upayeme vīraṇasya tanayāṃ dakṣa īpsitām /
vīriṇī nāma tasyāstu asaknītyapi sattamāḥ

tasyāṃ prathama saṅkalpo yadā bhūtaḥ prajāpateḥ /
sadyojātā mahāmāyā tadā tasyāṃ dvijottamāḥ

tasyāṃ tu jātamātrāyāṃ suprīto'bhūt prajāpatiḥ /
saivaiṣeti tadā mene tāṃ dṛṣṭvā tejasojjvalām

babhūva puṣpravṛṣṭiśca meghāśca vavṛṣurjjalam /
diśaḥ śāntāstadā tasyāṃ jātāyāñca samudgatāḥ

avādayantastridaśāḥ śubhavādyaṃ viyadgatāḥ /
jajvaluścāgnayaḥ śāntāstasyāṃ satyāṃ narottamāḥ

vīriṇyā lakṣito dakṣastāṃ dṛṣṭvā jagadīśvarīm /
viṣṇumāyāṃ mahāmāyāṃ toṣayāmāsa bhaktitaḥ

// dakṣa uvāca //
śivā śāntā mahāmāyā yoganidrā jaganmayī /
yā procyate viṣṇumāyā tāṃ namāmi sanātanīm

yayā dhātā jagatsṛṣṭau niyuktastāṃ purākarot /
sthitiñca viṣṇurakarodyanniyogājjagatpattiḥ /
śambhurantaṃ tato devīṃ tvāṃ namāmi mahīyasīm

vikārarahitāṃ śuddhāmaprameyāṃ prabhāvatīm /
pramāṇamānameyākhyāṃ praṇamāmi sukhātmikām

yastvāṃ vicintayeddevīṃ vidyāvidyātmikāṃ parām /
tasya bhogyañca muktiśca sadā karatale sthitā

.
yastvāṃ pratyakṣato devīṃ sakṛt paśyati pāvanīm /
tasyāvaśyaṃ bhavenmuktirvidyāvidyāprakāśikām //५३/
yoganidre mahāmāye viṣṇumāye jaganmayi /
yā pramāṇārthasampannā cetanā sā tavātmikā

ye stuvanti jaganmātarbhavatīmambiketi ca /
jaganmayīti māyeti sarvaṃ teṣāṃ bhaviṣyati

// mārkaṇḍeya uvāca //
iti stutā jaganmātā dakṣeṇa sumahātmanā /
tathovāca tadā dakṣaṃ yathā mātā śṛṇoti na

sammohya sarvaṃ tatrasthaṃ yathā dakṣaḥ śṛṇoti tat /
nānyaḥ śṛṇoti ca tathā māyayāha tadāmbikā

// devyuvāca //
ahamārādhitā pūrvaṃ yadarthaṃ munisattama /
īpsitaṃ tava siddhaṃ tadavadhāraya sāmpratam

// mārkaṇḍeya uvāca //
evamuktvā tadā devī dakṣañca nijamāyayā /
āsthāya śaiśavaṃ bhāvaṃ jananyante ruroda sā

tatasthāṃ vīriṇī yatnāt susaṃskṛtya yathocitam /
śiśupālena vidhinā tasyai stanyādikaṃ dadau

pālitā sātha vīriṇyā dakṣeṇa sumahātmanā /
vavṛdhe śuklapakṣasya niśānātho yathānvaham

tasyāntu sadguṇāḥ sarve viviśurdvijasattamāḥ /
śaiśave'pi yathā candre kalāḥ sarvā manoharāḥ

reme sā nijabhāvena sakhīmadhyagatā yadā /
tadā likhati bhargasya pratimāmanvahaṃ muhuḥ

yadā gāyati gītāni tadā bālyocitāni sā /
ugraṃ sthāṇuṃ haraṃ rudraṃ sasmāra smaramānasā

tasyāścakre nāma dakṣaḥ satīti dvijasattamāḥ /
praśastāyāḥ sarvaguṇaiḥ sattvādapi nayādapi

vavṛdhe dakṣavīriṇyoḥ pratyahaṃ karuṇātulā /
tasyāṃ bālye'pi bhaktāyāṃ tayornityaṃ muhurmuhuḥ

sarvakānta-guṇākrāntā sadā sā nayaśālinī /
toṣayāmāsa pitarau nityaṃ nityaṃ narottamāḥ

athaikadā pituḥ pārśve tiṣṭhantīṃ tāṃ satīṃ vidhiḥ /
nāradaśca dadarśātha ratnabhūttāṃ kṣitau śubhām

sāpi tau vīkṣya muditā vinayāvanatā tadā /
praṇanāma satī devaṃ brahmāṇamatha nāradam

praṇāmānte satīṃ vīkṣya vinayāvanatāṃ vidhiḥ /
nāradaśca tathaivāśīrvādametamuvāca ha

tvāmeva yaḥ kāmayate tvaṃ tvaṃ kāmayase patim /
tamāpnuhi patiṃ devaṃ sarvajñaṃ jagadīśvaram

yo nānyāṃ jagṛhe nāpi gṛhṇāti na grahīṣyati /
jāyāṃ sa te patirbhūyādananyasadṛśaḥ śubhe

ityuktvā suciraṃ tau tu sthitvā dakṣāśraye punaḥ /
visṛṣṭau tena saṃyātau svasthānaṃ dvijasattamāḥ

// śrīkālikāpurāṇe satyutpattirnāma aṣṭamo'dhyāyaḥ

kālikā purāṇa hindī anuvāda paḍhane ke lie dekheṃ-https://ptvaishnavi.blogspot.com/2023/02/Kalika-puran-adhyay-8.html