Kalika Purana · Chapter 6

kālikāpurāṇam ṣaṣṭho'dhyāyaḥ yoganidrāmāhātmyam
atha kālikā purāṇa adhyāya ६
// devyuvāca //
yaduktaṃ bhavatā brahman samastaṃ satyameva tat /
mohayitrīha śaṅkarasya na vidyate

hare gṛhītadāre tu sṛṣṭiṣā sanātanī /
bhaviṣyatīti tat satyaṃ bhavatā pratipāditam

mayāpi ca mahān yatno vidyate'sya jagatpateḥ /
tvadvākyādviguṇo me'dya prayatno'bhūt sunirbharaḥ

ahaṃ tathā yatiṣyāmi yathā dāraparigraham /
hara: kariṣyatyavaśaḥ svayameva vimohitaḥ

cāvīṃ mūrtimahaṃ dhṛtvā tasyaiva vaśavartinī /
bhaviṣyāmi mahābhāga yathā viṣṇorharipriyā

yathā so'pi mamaiveha vaśavartī sadā bhavet /
tathā cāhaṃ kariṣyāmi yathetarajanaṃ haram

pratisargādi madhyaṃ tamahaṃ śambhuṃ nirākulam /
strīrūpeṇānuyāsyāmi viśeṣeṇānyato vidhe

utpannā dakṣajāyāyāṃ cārurūpeṇa śaṅkaram /
ahaṃ sabhājayiṣyāmi pratisarga pitāmaha

tatastu yoganidrāṃ māṃ viṣṇumāyāṃ jaganmayīm /
śaṅkata vadiṣyanti rudrāṇīti divaukasaḥ

utpannamātraṃ satataṃ mohaye prāṇinaṃ yathā /
tathā sanmohayiṣyāmi śaṅkaraṃ pramathādhipam

yathānyajanturavanau vartate vanitāvaśe /
tato'pyati haro vāmāvaśavartī bhaviṣyati

vibhidya bhuvanādhīnāṃ līnāṃ svahṛdayāntare /
yāṃ vidyāñca mahādevo mohāt pratigrahīṣyati

// mārkaṇḍeya uvāca / /
iti tasmai samābhāṣya brahmaṇe dvijasattamāḥ /
vīkṣyamāṇā jagatsraṣṭrā tatraivāntardadhe tataḥ

tasyāmantarhitāyāntu dhātā loka - pitāmahaḥ /
jagāma tatra bhagavān sthito yatra manobhavaḥ

mudito'tyarthamabhavanmahāmāyāvacaḥ smaran /
kṛtakṛtyaṃ tadātmānaṃ mene ca munipuṅgavāḥ

atha dṛṣṭvā mahātmānaṃ virañci madanastathā /
gacchantaṃ haṃsayānena cābhyuttasthau tvarānvitaḥ

āsanaṃ tamathāsādya harṣotphullavilocanaḥ /
vavande sarvalokeśaṃ modayuktaṃ manobhavaḥ

athāha bhagavān dhātā prītyā madhuragadgadam /
madanaṃ modayan sūktaṃ yad devyā viṣṇumāyayā

// brahmovāca //
yadāha vatsa śarvasya mohane tvaṃ purā vacaḥ /
anumohanakartrī yā tāṃ sṛjeti manobhava

tadarthaṃ saṃstutā devī yoganidrā jaganmayī /
ekatātena manasā mayā mandarakandare

svayameva tayā vatsa pratyakṣībhūtayā mama /
tuṣṭayāṅgīkṛtaṃ śambhurmonīyo mayeti vai

tayā ca dakṣabhavane sa samutpannayā haraḥ /
mohanīyastu na cirāditi satyaṃ manobhava

// madana uvāca //
brahman kā yoganidreti vikhyātā yā jaganmayī /
kathaṃ tasyā haro vaśyaḥ kāryastapasi saṃsthitaḥ

kimprabhāvātha sā devī kā vā sā kutra saṃsthitā /
tadahaṃ śrotumicchāmi tvatto lokapitāmaha

yasya tyaktasamādhestu na kṣaṇaṃ dṛṣṭigocare /
śaknumo'pi vayaṃ sthātuṃ taṃ kasmāt sā vimohayet

jvaladagniprakāśākṣaṃ jaṭārājikarālitam /
śūlinaṃ vīkṣya kaḥ sthātuṃ brahman śaknoti tatpuraḥ

tasya tādṛksvarūpasya samyaṅmohanavāñchayā /
mayābhyupetaṃ tāṃ śrotumahamicchāmi tattvataḥ

// mārkaṇḍeya uvāca //
manobhavasya vacanaṃ śrutvātha caturānanaḥ /
vivakṣurapi tadvākyaṃ śrutvānutsāhakāraṇam

śarvasya mohane brahmā cintāviṣṭo'bhavannahi /
samartho mohayitumiti niśaśvāsa muhurmuhuḥ

māragaṇoṃ kī utpatti
niḥśvāsamārutāttasya nānārūpā: mahābalāḥ /
jātā gaṇā lolajihvā lolāścāti bhayaṅkarāḥ

turaṅgavadanāḥ kecit kecidgajamukhāstathā /
siṃhavyāghramukhāścānye śvavarāhakharānanāḥ

ṛkṣamārjāravadanāḥ śarabhāsyāḥ śukānanāḥ /
plavagomāyu - vaktrāśca sarīsṛpamukhāḥ pare

gorūpā gomukhāḥ kecittathā pakṣimukhāḥ pare /
mahādīrghā mahāhrasvā mahāsthūlā mahākṛśāḥ //३३/
piṃgākṣā viḍālākṣāśca tryakṣaikākṣā mahodarāḥ /
ekakarṇāstrikarṇāśca catuṣkarṇāstathā pare

sthūlakarṇā mahākarṇā bahukarṇā vikarṇakāḥ /
dīrghākṣāḥ sthūlanetrāśca sūkṣmanetrā vidṛṣṭayaḥ

catuṣpādāḥ pañcapādāstripādaikapadāstathā /
hrasvapādā dīrghapādāḥ sthūlapādā mahāpadāḥ

ekahastāścaturhastā dvihastāstriśayāstathā /
vihastāśca virūpākṣā godhikākṛtayaḥ pare

manuṣyākṛtayaḥ kecicchiśumāramukhāstathā /
krauñcākārā vakākārā haṃsasārasarūpiṇaḥ /
tathaiva madgukurara- kaṃkakākamukhāstathā

arddhanīlā arddharaktāḥ kapilāḥ piṅgalāstathā /
nīlāḥ śuklāstathā pītā haritāścitrarūpiṇaḥ

avādayanta te śaṅkhān paṭahān parivādinaḥ /
mṛdaṅgān ḍiḍimāṃścaiva gomukhān paṇavāṃstathā

sarve jaṭābhiḥ piṅgābhistuṅgābhiśca karālitāḥ /
nirantarābhirviprendrā gaṇāḥ syandanagāminaḥ / / ४१ //
śūlahastāḥ pāśahastā: khaḍgahastāḥ dhanurddharāḥ /
śaktyaṃkuśagadāvāṇa-paṭṭiśaprāsapāṇayaḥ

nānāyudhā mahānādaṃ kurvantaste mahābalāḥ /
māraya cchedayetyūcurbrahmaṇaḥ purato gatāḥ

teṣāntu vadatāṃ yatra māraya chedayetyuta /
yoganidrā prabhāvāt sa vidhirvaktuṃ pracakrame

atha brahmāṇamābhāṣya tān dṛṣṭvā madano gaṇān /
uvāca vārayan vaktuṃ gaṇānāmagrataḥ smaraḥ //४५ /
// madana uvāca //
kiṃ karma te kariṣyanti kutra sthāsyanti vā vidhe /
kinnāmadheyā ete vā tatraitān viniyojaya

niyojyaitānnije kṛtye sthānaṃ dattvā nāma ca /
kṛtvā paścāt mahāmāyāprabhāvaṃ kathayasva me

// mārkaṇḍeya uvāca //
atha tadvākyamākarṇya sarvalokapitāmahaḥ /
gaṇān samadanānāha teṣāṃ karmādikaṃ diśan

// brahmovāca //
ete utpannamātrā hi mārayetyavadaṃstarām /
muhurmuhurato'mīṣāṃ nāma māreti jāyatām

mārātmakatvādapyete mārāḥ santu ca nāmataḥ /
sadā vighnaṃ kariṣyanti jantūnāñca vinārcanam

tavānugamanaṃ karma mukhyameṣāṃ manobhava /
yatra yatra bhavān yātā svakarmārthaṃ yadā yadā /
gantārastatra tatraite sāhāyyāya tadā tadā

cittodbhrāntiṃ kariṣyanti tvadastravaśavartinām /
jñānināṃ jñānamārgañca vighnayiṣyanti sarvadā

yathā sāṃsārikaṃ karma sarve kurvanti jantavaḥ /
tathā caite kariṣyanti savighnamapi sarvataḥ

ime sthāsyanti sarvatra veginaḥ kāmarūpiṇaḥ /
tvamevaiṣāṃ gaṇādhyakṣaḥ pañcayajñāṃśabhoginaḥ /
nityakriyāvatāṃ toya-bhogino vai bhavantviti

// mārkaṇḍeya uvāca //
iti śrutvā tu te sarve madanaṃ savidhiṃ tataḥ /
parivārya yathākāmaṃ tasthuḥ śrutvā nijāṃ gatim

teṣāṃ varṇayituṃ śakyo bhuvi kiṃ munisattamāḥ /
māhātmyañca prabhāvañca te tapaḥ śālino yataḥ

naiṣāṃ jāyā na tanayā niḥsamīhāḥ sadaiva hi /
nyāsino'pi mahātmānaḥ sarve ta ūrddharatasaḥ

tato brahmā prasannaḥ sa māhātmyaṃ madanāya ca /
gadituṃ yoganidrāyāḥ samyak samupacakrame

// brahmovāca //
avyaktavyaktarūpeṇa rajaḥ sattvatamoguṇaiḥ /
vibhajya yārthaṃ kurute viṣṇumāyeti socyate

yā nimnāntasthalāmbhasthā jagadaṇḍakapālataḥ /
vibhajya puruṣaṃ yāti yoganidreti socyate

mantrāntarbhāvanaparā paramānandarūpiṇī /
yogināṃ sattvavidyāntaḥ sā nigadyā jaganmayī

garbhāntarjñānasampannaṃ preritaṃ sūtimārutaiḥ /
utpannaṃ jñānarahitaṃ kurute yā nirantaram

pūrvātipūrvaṃ sandhātuṃ saṃskāreṇa niyojya ca /
āhārādau tato mohaṃ mamatvaṃ jñānasaṃśayam

krodhoparodhalobheṣu kṣiptvā kṣiptvā punaḥ punaḥ /
paścāt kāme niyojyāśu cintāyuktamaharniśam

āmodayuktaṃ vyasanāsaktaṃ jantuṃ karoti yā /
mahāmāyeti sā proktā tena sā jagadīśvarī

ahaṅkārādi saṃsaktā sṛṣṭiprabhavabhāvinī /
utpattiritilokaiḥ sā kathyate'nantarūpiṇī

utpannamaṅkuraṃ bījād yathāpo meghasambhavāḥ /
prarohayati sā jantūṃstathotpannān prarohayet

sā śakti: sṛṣṭirūpā ca sarveṣāṃ khyātirīśvarī /
kṣamā kṣamāvatāṃ nityaṃ karuṇā sā dayāvatām

nityā sā nityarūpeṇa jagadgarbhe prakāśate /
jyotiḥ svarūpeṇa parā vyaktāvyaktaprakāśinī

sā yogināṃ muktiheturvidyārūpeṇa vaiṣṇavī /
sāṃsārikāṇāṃ saṃsārabandhahetu viparyayā

lakṣmīrūpeṇa kṛṣṇasya dvitīyā sumanoharā /
trayīrūpeṇa kaṇṭhasthā sadā mama manobhava

sarvatrasthā sarvagā divyamūrti rnityā devī sarvarūpā parākhyā /
kṛṣṇādīnāṃ sarvadā mohayitrī sā strīrūpaiḥ sarvajanto: samantāt

// śrīkālikāpurāṇe yoganidrāmāhātmyaṃ nāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ

kālikā purāṇa hindī anuvāda paḍhane ke lie dekheṃ-[https://ptvaishnavi.blogspot.com/2023/02/Kalika-puran-adhyay-6.html DP Karmakand]